YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/12972 E.  ,  2024/5895 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1150 E., 2022/2100 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/1192 E., 2021/479 K.

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurum tarafından müvekkili adına 2019/30039, 2019/30032, 2019/30017, 2019/30028 ve 2019/30031 takip no.lu ödeme emirlerinin düzenlendiğini, söz konusu ödeme emirlerine konu borcun Eskişehirspor Klübünün prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi borçları olduğunu, müvekkilinin 18.01.2019-30.05.2019 tarihleri arasında dava dışı klübün yöneticiliğini yaptığını, dava konusu borçlarla ilgili yapılandırma işlemleri yapıldığını, son yapılandırma işleminde müvekkilinin yönetici vasfının bulunmadığını bu nedenle dava konusu borçtan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını beyan etmiş, müvekkiline gönderilen ödeme emirlerinin iptalini, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 02.06.2013-11.06.2016 tarihleri arasında dava dışı Eskişehirspor Klübü Derneğinin yönetim kurulu başkanlığına seçildiğini, dava dışı derneğin tüzüğünün 32 nci maddesi 5510 sayılı Kanun ve 6183 sayılı Kanun gereği dava konusu borçtan sorumlu olduğunu, yapılandırma işleminin borcun yenilenmesi olmadığını, borcu sona erdirmediğini, müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu beyan etmiş, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davacının, 7256 sayılı Kanun'a göre yapılandırma başvurusunda bulunan kişi olmadığını, yapılandırmaya Eskişehirspor Kulübü Derneğinin başvuru yaptığını, borcun sona ermesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, borcun yapılandırılmasının borcu sona erdiren bir işlem olmadığını, yapılandırma sebebiyle konusuz kalma kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte Mahkeme tarafından konusuz kalma kararı sebebiyle Kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davacının, 7256 sayılı Kanun'a göre yapılandırma başvurusunda bulunan kişi olmadığını, yapılandırmaya Eskişehirspor Kulübü Derneğinin başvuru yaptığını, borcun sona ermesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, borcun yapılandırılmasının borcu sona erdiren bir işlem olmadığını, yapılandırma sebebiyle konusuz kalma kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte Mahkeme tarafından konusuz kalma kararı sebebiyle Kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek, Mahkemece verilen kararının bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
Ödeme emrine konu prim borçları yönünden, tüzel kişi işverenlerin ortak ve yetkililerinin kamu alacaklarından sorumluluğu; mülga 506 sayılı Kanun'un 80, bazı maddeleri dışında 01.07.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 88, 6183 sayılı Kanun'un 35 ve mükerrer 35 inci maddelerinde düzenlenmiştir.

506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi; "Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri Kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü öngörmüş; 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinde de bir kısım farklar dışında anılan maddeye benzer düzenleme getirmiş olup, "Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü getirmiştir.

6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinde; limited şirketlerin ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları düzenlenmiş; mükerrer 35 inci maddesinde ise amme alacakları ve bu bağlamda davalı Kurumun işveren tüzel kişilerden prim ve diğer alacaklarının, tüzel kişinin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde kanuni temsilcilerin şahsi mal varlıklarıyla sorumlu olacağı belirtilmiştir.

3.Değerlendirme
Dernek niteliğindeki spor kulüplerinde; prim alacağının tahakkuk ettiği ve ödenmesi gereken dönemde, işverenle birlikte müteselsil sorumluluk koşulunun oluşması için kulübün “...temsil ve ilzama yetkili üst düzey yöneticisi veya yetkilisi...” durumunda olunması gerekir.

Somut olayda, dava dışı Eskişehirspor Kulübünün 2014/8-2016/3 aylarına ilişkin olarak prim, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve damga vergisi borçlarından dolayı davacı adına ödeme emirlerinin 25.10.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından süresi içerisinde 8.11.2019 tarihinde davanın açıldığı, dava konusu ödeme emirlerine ilişkin borcun dava dışı Spor Klübü tarafından 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, Dairemiz geri çevirme sonrası Kurumdan gelen yazı cevabından dava dışı Eskişehirspor Kulübü tarafından 7256, 7326, 7440 sayılı yasalar uyarınca yapılandırma başvurusunda bulunduğu ancak yapılandırmaya ilişkin herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle bozulduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

Yapılandırmanın bozulduğu belirgin olup, Mahkemece, yapılandırma olmaksızın anıl yasal düzenlemeler gözetilerek esasa girilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.