YARGITAY 10. HUKUK DAIRESI

10. Hukuk Dairesi         2023/12782 E.  ,  2024/3370 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2572 E., 2023/1744 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/991 E., 2021/269 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde 19.09.2010- 25.09.2019 tarihleri arasında işçi olarak çalıştığını, davacının bu çalışması esnasında işveren tarafından sigortalı yapıldığını ve sigorta primlerinin ödendiğini bildiğini, iş akdi feshedildikten sonra davacının çalışmaya başladığı tarih olarak 25.05.2011'nin gösterildiğini öğrendiğini, işe başlangıç tarihi olan 19.09.2010 ile 25.05.2011 tarihleri arasında hiçbir surette sigorta bildiriminin dava dışı ilgili kuruma yapılmadığını öğrendiğini, davalı şirketin davacıyı bu dönemde sigorta kaydını yaptırmamış ve sigorta primlerini de yatırmadığını, bunun yanında iş akdini feshettikten sonra sigortalılık süresine göre tazminatını yatırmadığını, yani 19.09.2010 tarihinden 25.05.2011 tarihleri arasındaki alacaklarını hesaplamaksızın ödeme yaptığını, bu durumda davacının maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi emeklilik gibi işlemlerinin de gecikmesine sebep olduğunu, açıklanan bu nedenlerle davacının davalı işyerinde 19.09.2010-25.09.2019 tarihler arasında çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 19.09.2010 tarihi olarak tespiti ile bu süreler içinde yatırılmayan primlerin davalı tarafından yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işe başvuru için almış ve davalı şirkete sunmuş olduğu sağlık raporu, ikamet belgesi, adli sicil kaydı belgeleri ve bu belgelerin alınması için yapılan başvuru belgeleri tarihleri incelendiğinde davacının iddialarının asılsız olduğunu, davacının davalı şirkette işe başlamadan önce davalı şirkete sunmuş olduğu, resmi makamlardan alınmış evraklar incelendiğinde davacının işe başlangıç tarihinin 25.05.2011 olduğu ve davacının iddia ettiği gibi 19.09.2010 tarihi olmasının mümkün olmadığını, davacının işe başlamadan önce ilgili makamlardan almış olduğu ve müvekkil şirkete sunmuş olduğu belgeler ve imzasını havi Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi birlikte değerlendirildiğinde davacının işe başlangıç tarihinin SGK kayıtlarında görüldüğü gibi 25.05.2011 olduğunu, davacının sigorta kaydının 19.09.2010 tarihi itibariyle yapıldığını bildiğini iddia etmesi ancak işe başlamak için gerekli evrakları bundan yaklaşık 8 ay sonra temin etmiş olması durumunun makul bir akılca hayatın olağan akışına uygun olmadığını, davacının sigorta kaydı başlangıcının 25.05.2011 tarihli olduğunu iş akdi feshedildikten sonra fark ettiği iddiasının asılsız olduğunu, açıklanan bu nedenlerle davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş bu davada hem çalışma süresinin hem de sigortalılık başlangıç tarihinin tespitini talep ettiğinden iki talebin aynı davada görülmesinin mümkün olmadığını, davacının tespitini istediği dönemler hak düşürücü süreye uğradığını, Kurum kayıtlarının incelenmesinde; davalı iş yerinin 01.11.2001 tarihinde Kanun kapsamına alınmış olduğu, davacının davalıya ait iş yerinde 25.05.2011-08.10.2019 tarihleri arasında çalışmasının bulunduğu, iş yerinin dosyasında davacıya ait herhangi bir teftiş dosyasının bulunmadığının tespit edildiğini, davacının hizmetinin tespit edildiği tarih dışında başka herhangi bir çalışmasının Kuruma bildirilmediğini, fiilen çalıştığına dair Kuruma verilmiş dönem bordrosu vb. resmi bir belge de bulunmadığını, fiili çalışma olgusunun ve resmi Kurum kayıtlarının aksinin geçerli ve kesin delillerle ispatlanması gerektiğini, açıklanan bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince; "Davanın kabulü ile davacının "B.B Tekstil Gıda San. İç ve Dış Tic. A.Ş." Ünvanlı işyerinde 19.09.2010-25.05.2011 tarihleri arası asgari ücretle çalıştığının ve davacının sigorta başlangıç tarihinin 19.09.2010 tarihi olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
-Davacının iddiasının doğruluktan uzak olduğunu,

-Davacının işe başlama tarihini bilmiyor olması açıkça kötü niyetli ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

-Dinlenen tanıkların hiçbirinin davacının iddialarını ispat edecek kadar net bir beyanda bulunmadığını,

-Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

2.Feri müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle;
-Davacının hizmetinin tespitini talep ettiği dönemlerin hak düşürücü süreye uğradığını,

-Salt tanık beyanları ile hüküm kurulamayacağını,

-Dosya kapsamında davacının çalışmasını kesintisiz bir şekilde sürdürdüğü hususunun hüküm kurmaya yeterli derecede kanaat oluşturacak delillerle ortaya konulamadığını,

-Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. İnceleme konusu davada, davacının davalıya ait işyerinde imzaladığı sözleşme ve ücretli izin formlarında işe giriş tarihinin 25.05.2011 olarak belirtilmesi karşısında davacının anılan yazılı kayıtlardaki imzalarına yönelik aidiyet, hata, hile veya ikrah iddiası bulunup bulunmadığı sorularak, imzalara itirazı bulunması halinde imza incelemesi yaptırılarak, hata hile ve ikrah halleriyle sakatlığının iddiası durumunda kanıtlanması sonucu, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.