YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/1274 E.  ,  2024/1751 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/14 E., 2022/535 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar Belediye ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının davalı Belediyede dahil ihale alan şirketler nezdinde itfaiye eri olarak 1995-2003 yılları arasında çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.02.2014 tarihli ve 2006/708-2014/144 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 04.06.2015 tarihli ve 2014/15491 E. 2015/12847 K.
sayılı ilamı ile eksik araştırma gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Açılan davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ... nezdinde 01.06.1995-30.08.1995 tarihleri arasında toplam 91 gün, 01.09.1995-30.09.1995 tarihleri arasında toplam 30 gün, 01.10.1995-28.12.1995 tarihleri arasında toplam 89 gün, 29.12.1995-30.06.1997 tarihleri arasında toplam 550 gün, 01.07.1997-28.09.1997 tarihleri arasında toplam 90 gün, 30.11.1997-14.10.1998 tarihleri arasında toplam 319 gün, 16.04.1999-30.07.1999 tarihleri arasında toplam 106 gün, 31.07.1999-31.12.2000 tarihleri arasında toplam 520 gün, 01.01.2000-19.01.2001 tarihleri arasında toplam 385 gün, 20.01.2001-03.01.2002 tarihleri arasında toplam 349 gün hizmet akdine dayalı çalışması bulunduğunun tespitine,davacının davalı .... Şti. nezdinde 29.09.1997-29.11.1997 tarihleri arasında toplam 60 gün, 15.10.1998-15.04.1999 tarihleri arasında toplam 180 gün hizmet akdine dayalı çalışması bulunduğunun tespitine,davacının davalı ... Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde 04.01.2002-30.01.2002 tarihleri arasında toplam 27 gün hizmet akdine dayalı çalışması bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,... " dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Belediye ve Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılardan Belediye ve Kurum vekilleri bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında, “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgili olup, hükmü temyiz etmeyen yönünden sonuç doğurması gerekeceği de gözetilerek, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir.

3.Mahkemece, öncelikle HMK 31 kapsamında davacının beyanı alınarak, davaya konu dönemdeki çalışma iddiasının sadece mevcut üç davalı nezdinde mi geçip geçmediği hususu açıklığa kavuşturulmalı; taleple ve kabulle çakışacak şekilde ve 01.06.1995 ile 01.09.1995 tarihli encümen kararlarına istinaden temizlik işinin ihale edildiği işverenlerin HMK 124 kapsamında davaya katılımları sağlanmalı iddia ve savunmaları dinlenerek, davacının yukarıda belirtilen alınacak beyanına göre irdeleme yapılarak karar verilmelidir.

4. Öte yandan, kabule konu dönemle çakışacak şekilde 20.01.2001 ile 31.01.2002 arası bildirimi iş yerinin varlığı gözetilerek dışlanması veya kabul içerisinde kalıp kalmadığı hususu ayrıca irdelenmeden, infaza elverişsiz hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.