YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/12652 E.  ,  2024/628 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1857 E., 2023/1284 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karacabey 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/9 E., 2023/175 K.

Taraflar arasındaki 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı, Bağ-Kur’a ilk girişinin vergi kaydının başladığı 17.07.1997 tarihinden başlayarak Bağ-Kur girişinin yapıldığı 04.10.2000 tarihine kadar Vergi ve Oda ve Sicil Kayıtlarının devam ettiği sürelerin Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin yapılmasını ve tarafına hizmet verilmesi isteminden ibaret olduğunu, esnaf olarak 17.07.1997-15.09.2006 tarihleri arası ... ili Karacabey İlçesi vergi dairesine, 28.06.1999 -15.09.2006 tarihlerinde Karacabey Demirciler- Marangozlar ve Benzerleri Esnaf odasına ve ... İli Ticaret Sicil Müdürlüğüne Kaydını Vergi, Oda ve Esnaf sicil kaydı esas alınarak 15.07.1997-04.10.2000 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olarak 1479 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesi gereğince zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacının 04.10.2000 tarihinden önceki dönemde sigortalı sayılamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... dava dosyası içerisinde yer alan tanık ifadeleri, yazılı belgeler, bilirkişi raporu ve davalı Kurumun davacının başvurusuna ilişkin verdiği 28.02.2023 tarih ve E-58715426-102.02-64811470 sayılı cevabi yazısı birlikte ele alındığında mahkememizce, davacının, davalı kuruma başvuruda bulunduğu halde başvurusunun kurumca reddedildiği, böylece eldeki davanın açılması in gerekli dava şatının yerine getirildiği, davacının, Karacabey Vergi Dairesi'ne bağlı olarak 17.07.1997-15.09.2006 tarihleri arasında tornacı olarak vergi kaydının bulunduğu, davalı Kurum tarafından davacının 4/b (Bağ-Kur) sigortalılığının, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik gereğince, 17.07.1997 tarihinden itibaren başlatılması gerekirken 04.10.2000 tarihinden itibaren başlatıldığı, dolayısıyla davacının 17.07.1997 ( bu tarih dahil)-03.10.2000 (bu tarih dahil) tarihleri arasında 4/b (Bağ-Kur) sigortalısı olduğunun kabulü gerektiği, davacının davasını kısmen ispatladığı sonuç ve kanaatine varıldığı" gerekçesiyle;
"1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; davacı 13513834840 T.C. kimlik numaralı ...'nın 17.07.1997 (bu tarih dahil)-03.10.2000 (bu tarih dahil) tarihleri arasında 1479 sayılı Kanunun'a tabi zorunlu esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine" karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 04.10.2000 tarihinden önceki dönemde sigortalı sayılamayacağını, davanın reddi gerektiğini ayrıca davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen yargılama giderlerinin tamamının Kurum üzerinde bırakılmasının da hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... 1- Somut olayda; davacının 13.01.2003 tarihinde Kuruma intikal eden giriş bildirgesi üzerine vergi kaydına dayalı olarak 04.10.2000 tarihinden geçerli olmak üzere kayıt ve tescilinin yapıldığı dolayısıyla 02.08.2003 tarihinden önce kayıt ve tescilli bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda yukarıda yapılan açıklamalar ışığında vergi kaydı nedeniyle 17.07.1997-03.10.2000 tarihleri arasında da 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinden ilk derece mahkemesi tarafından davacının anılan tarihler arasında sigortalı sayılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.

2- 6100 sayılı HMK'nın 326/2 maddesine göre davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Somut olayda; davanın kısmen kabulüne karar verilmesine ve bu nedenle davalı Kurum lehine vekalet ücretine de hükmedilmiş bulunmasına ve Dairemizin önceki kaldırma kararında da işaret edilmesine rağmen, yargılama giderlerinin tamamının davalı Kurumun üzerinde bırakılması ise hatalı olmuştur." gerekçesiyle;
"1- Davalı Kurumun istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Karacabey 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 02.05.2023 tarihli ve 2023/9 E. 2023/175 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

2- Davanın kısmen kabulü ile davacının 17.07.1997-03.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davacının 04.10.2000 tarihinden önceki dönemde sigortalı sayılamayacağını, davanın reddi gerektiğini ayrıca davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen yargılama giderlerinin tamamının Kurum üzerinde bırakılmasının da hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanun'un 24, 25 ve geçici 18 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.