YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/12627 E.  ,  2024/1063 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1928 E., 2023/2121 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aydın 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/514 E., 2023/109 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacının iptal edilip sigortalılık günlerinden sayılmayan 13.11.2012 - 17.11.2014 tarihleri arasındaki ... İnşaat Hafriyat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'deki çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile ödenmiş aylıkların geri alınması doğrultusunda çıkarılan borca yönelik dayanaktan yoksun Kurum işleminin iptalini, haksız yere kesilen aylığının yeniden bağlanmasını, kesilen aylıkların hesaplanarak faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir

Birleşen Aydın 2. İş Mahkemesinin 2021/281 Esas 2021/526 Karar sayılı dosyasında davacı vekili, davacının iptal edilip sigortalılık günlerinden sayılmayan Mesut Kardeşler Tarım Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'deki çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile ödenmiş aylıkların geri alınması doğrultusunda çıkarılan borca yönelik dayanaktan yoksun kurum işleminin iptaline, haksız yere kesilen aylığının yeniden bağlanmasını, kesilen aylıkların hesaplanarak faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davacıya bağlanan yaşlılık aylığının Kurumun 08.04.2019 tarih 2019/OA-05 sayılı raporuna istinaden ..... sicil sayılı ... İnşaat Hafriyat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde 13.11.2012 -17.11.2014 tarihleri arasında geçen 725 günlük çalışmasının fiili olmadığının tespiti sonucu 5112 gün olan toplam prim ödeme gün sayısının 4387 güne düşerek 506 sayılı Kanun'un Geçici 81/B-C maddesi hükümlerini yerine getirmediğinin anlaşılması üzerine 01.12.2015 tarihi itibariyle iptal edildiğini, aylığı iptal edilmesi nedeniyle 01.12.2015 - 23.06.2019 tarihleri arasında davacıya yersiz olarak ödenen 67.144,58 (faiz hariç) aylıkları adına borç kaydedildiğini, Kurum kayıtları resmi ve yazılı belge niteliğinde olup, aksini kanıt aynı nitelikte yazılı delillerle olması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; Kurum işlemindeki tespitlerin aksinin ve davacının söz konusu çalışmalarının fiili olduğu iddiasının dosyadaki mevcut delillerle ispatlanamadığı, davacının söz konusu işyerlerindeki çalışmalarının fiili olduğu iddiasının, davacının kendisi gibi çalışmaları iptal edilen bir kısım kişiler dışında doğrulanamadığı, söz konusu çalışma olgusunun her türlü şüpheden uzak bir şekilde kesin ve net olarak ispatlanamadığı, davacının kurumun denetiminde verdiği ilk ifade ve dosya kapsamında toplanan tüm delillerden davacının fiili çalışma iddiasının hem asıl davada ... İnşaat ... Ltd. Şti. Yönünden, hem de birleşen davada Mesut Kardeşler ... Ltd. Şti. yönünden ispatlanamadığı, asıl ve birleşen davada iptali talep edilen kurum işleminin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, Kurum işleminin iptaline ilişkin davalar kamuyu ilgilendiren davalar olduğundan yalnızca yazılı delille ispat edilme şeklinde bir ispat zorunluluğu bulunmadığını, dosya incelendiğinde bildirdikleri tanıklar harici mahkemece re'sen birçok tanık dinlendiğini, her bir tanığın müvekkilinin mevcut işyerinde çalıştığını söylediğini, müvekkilinin 10 sene öncesine ait çalışmalarını tanıklar harici ispat edebilme imkanının mevcut olmadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl dava ve birleşen dava yönünden davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; uyuşmazlığın çözümünde gözetilmesi gereken 506 sayılı Kanun'un 2 ve 6 ncı maddeleri, sigortalılık niteliğinin kazanılması için eylemli çalışmanın varlığını zorunlu kılmakta olup; dinlenen tanıkların davacı ile aynı konumda oldukları ve bildirimlerinin iptal edildiği görülmekle, objektif ve samimi beyanda bulunduklarının kabul edilemeyeceği, davacının söz konusu işyerlerindeki çalışmalarının fiili olduğu iddiasının her türlü şüpheden uzak deliller ile kanıtlanamadığı gerekçesiyle Aydın 2. İş Mahkemesinin 15.03.2023 tarih, 2019/514 Esas ve 2023/109 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının çalışmalarının ve aylığının iptaline ilişkin kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 79, 506 sayılı Kanun'un geçici 81 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.