YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/12518 E.  ,  2024/629 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1436 E., 2023/1347 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gönen(Balıkesir) Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/763 E., 2021/871 K.

Taraflar arasındaki 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin Bağ-Kur sigortalılığının başlangıç tarihinin, vergi kaydının başladığı 01.01.1983 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiş, yargılama aşamasında talebini açıklığa kavuşturarak davacının 01.01.1983-04.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının, 1479 sayılı Kanun'un geçici 18 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihine kadar tescil için davalı Kuruma başvurmadığı, 02.08.2003 tarihinden itibaren 6 aylık hak düşürücü süre içinde tescilini yaptırmadığı, vergide kayıtlı olduğu süreyi borçlanmak için yazılı taleple bulunmadığı anlaşılmakla, aynı doğrultuda olan 04.06.2021 tarihli bilirkişi raporu da hükme esas alınarak, davacının talep ettiği dönemlerde Bağ-Kur sigortalısı sayılmasının mümkün olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kanunun sigortalılık için aradığı koşullar dikkate alındığında davacının zorunlu sigortalı olarak Bağ-Kur kapsamında değerlendirilmesinde, hak ve yükümlülüklerin, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışma olgusunun gerçekleşmiş olması ön koşulu dikkate alınarak, vergi mükellefiyetinin oluşturulduğu tarih ile başlatılmasında yasal zorunluluk bulunduğunu, davacının işe giriş bildirgesinin Kuruma intikal tarihinin 08.02.2002 olduğu da nazara alınarak davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... ; davacının 13.09.2001 tarihinde Kuruma intikal eden giriş bildirgesi üzerine 04.10.2000 tarihinden geçerli olmak üzere 1479 sayılı Kanun kapsamında kayıt ve tescilinin yapılması ve dolayısıyla 02.08.2003 tarihinden önce kayıt ve tescilli bulunması; 14.10.1993 tarihinden itibaren hububat zahire ticareti faaliyeti nedeniyle vergi kaydının olması, 16.06.1994 tarihinden itibaren de limited şirket ortağı bulunması karşısında 14.10.1993-03.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamından zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken Mahkemece davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur" gerekçesiyle;
"1- Davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; Gönen (Balıkesir) Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 07.12.2021 tarihli ve 2019/763 E. 2021/871 K. sayılı kararının kaldırılmasına,

2- Davanın kısmen kabulü ile davacının 14.10.1993-03.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; davanın reddi gerektiğini beyanla eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.