YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/1212 E.  ,  2024/5664 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/414 E., 2020/623 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen asıl kararın davalılardan ... Uluslararası Nak Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından, Mahkemece verilen asıl ve ek kararın ise Başkent Üniversitesi Rektörlüğü vekili tarafından temyiz edildiği, davacılar vekilinin temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına dair ek kararın ise temyiz edilmediği anlaşılmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacılar vekili asıl dava dosyasının 25.09.2007 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ... Dedidoğru'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile 07.06.2007 tarihinde Afyonkarahisar- Kütahya karayolu üzerinde seyrederken karşı yönden gelen ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı ambulansın kontrolünü kaybederek karşı şeride geçmesiyle meydana gelen trafik-iş kazasında hayatını kaybettiğini, kazada ambulans şoförü ...'nun asli kusurlardan olan şeride tecavüz etme kuralını ihlal ettiği ve kazanın oluşuna sebebiyet verdiğinin 11.06.2007 tarihli bilirkişi raporu, kaza tespit tutanağı ve görgü tanıkları beyanlarıyla sabit olduğunu, davacıların murisinin herhangi bir kural ihlali veya kusurunun bulunmadığını, meydana gelen kaza nedeniyle davacıların hayattaki tek destekleri olan eş ve babalarını kaybettiklerini tarifi imkansız elem ve ızdıraba maruz kaldıklarını murislerinden başkaca maddi-manevi dayanaklarının bulunmadığını, murisin tır şoförü olduğunu uluslararası yollarda taşımacılık yaptığını, aylık ortalama ücretinin 1.500 EURO civarında olduğunu, ailenin bakım ve iaşe yükünün muris üzerinde olduğunu, ailede başka çalışan olmadığını, kazadan sonra davacıların geçimlerini idame ettiremeyecek hale geldiklerini, davacı ...'nın Reyhanlı Meslek Yüksek Okulunda öğrenci olduğunu, kazanın oluşuna neden olan aracın davalılardan Başkent Üniversitesi Hastanesi adına kayıtlı olup araç maliki sıfatıyla kusursuz sorumluluğunun bulunduğunu, davalı ... Şirketinin adam çalıştıran sıfatıyla kusursuz sorumlu olduğunu, ayrıca aracın Güneş Sigorta A.Ş. ye sigortalı olup sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, murisin kullandığı aracında Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketine sigortalı olup sigorta poliçesindeki limitle sınırlı sorumluluğunun olduğunu, davalı ...'nun kazaya sebep olan ambulans sürücüsü olup ölmesi neticesinde mirasçıların haksız fiil nedeniyle sorumlu bulunduklarını tüm davalıların olaydan ve tazminattan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek davalılar ..., ... Uluslararası Nak. Tic. Ltd. Şti., ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen olmak üzere sigortalının desteğinden yoksun kalan müvekkilleri eş ve çocukların her biri için ayrı ayrı 25.000 er TL olmak üzere toplam 125.000,00 TL manevi tazminata, tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmak üzere davalı ... şirketlerinin poliçelerindeki limitle sınırlı olmak üzere yapılacak bilirkişi incelemesine göre ilerde arttırılmak üzere şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 1.000,00 er TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi, tazminatlara olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacılar vekili 29.05.2009 tarihli ıslah dilekçesi ile davalılardan Başkent Üniversitesi Rektörlüğü hariç diğer davalılar yönünden fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere müvekkili eş ... için maddi tazminat istemini 67.683,99 TL'ye çocuk ... için 3.906,99 TL'ye artırmıştır.

3. Davacılar vekili birleşen dava dosyasının 07.09.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı olarak Başkent Üniversitesi Rektörlüğüne husumet yönelterek maddi tazminat olarak fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere eş ... için 66.683,99 TL ve çocuk ... için 1.020,86 TL'nin iş bu davalıdan tahsilini talep etmiştir.

4. Davacılar vekili birleşen 2017/305 Esas sayılı dava dosyasının 17.05.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; aynı iş kazası sebebiyle tüm davalılar yönünden; Eş 95.560,22 TL – Çocuk ... 5.297,40 TL maddi tazminatların kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; murisin müvekkil şirket yanında emekli olması nedeniyle asgari ücretle çalışan işçi olduğunu, kusurun tamamının karşı tarafta olduğunu, kazada şirketin herhangi bir dahilinin olmadığını, çalışanı olması dışında bağlarının olmadığını, kazanın meydana gelmesini önleme imkanlarının da bulunmadığını, trafik kazası ve buna bağlı olarak destekten yoksun kalma ile şirket arasında hukuka uygun bir illiyet bağı kurulmasının imkansız olduğunu, davalı şirketin davada taraf olamayacağı gibi tazminatlardan sorumlu tutulamayacağı, talep edilen tazminatların yüksek olduğunu, işveren ve ruhsat maliki olan şirketin kusurunun bulunmadığını, davacıların destekten yoksun kaldıklarını ispatlamaları gerektiğini, sorumluluk farklı nedenlere dayandığından tarafların müşterek müteselsil sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... Rektörlüğü vekili cevap dilekçesinde; Üniversite Alanya Uygulama ve Araştırma Merkezinin şoför görev ünvanı ile çalışan ölen ... yönetimindeki mülkiyeti üniversiteye ait ... plakalı ambulans ile ... plakalı aracın karıştığı 07.06.2007 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...'nun vefat ettiğini, üniversiteye ait ambulansın zorunlu mali sigortasının Güneş Sigorta Şirketinin 43882129 poliçe nosu ile yapıldığını, kişi başı ölüm teminat limitinin 60.000,00 TL kaza başı ölüm teminat limitinin ise 300.000,00 TL olduğunu öncelikle gerek üniversite çalışanı gerekse davacıların murisinin görev sırasında meydana gelen kazada hayatlarını kaybettiklerini 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi kapsamında iş kazası olup görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğunu belirterek görevsizlik kararı verilmesini, aracın zorunlu trafik ve ihtiyari sorumluluk sigortasının Güneş Sigorta Şirketi tarafından yapıldığını, kazaya ilişkin ödemelerin da hak sahiplerine bu sigortadan yapılmakta olduğunu, ölen sosyal güvencesinin olup olmadığının bu kapsamda ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, trafik kazasında üniversite çalışanlarının da vefat ettiğini, iş kazasının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiğini, iş müfettişlerince inceleme başlatıldığını, davacıların gelir durumlarının araştırılması gerektiğini, manevi tazminat yönünden de talep edilen miktarların fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davacıların aktif taraf ehliyeti yönünden husumet itirazında bulunduklarını, davacı asil olması gerekenlerin vekaleten dava açmasının mümkün olmadığını, davadan önce şirkete başvuru bulunmadığını, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın şirkete 1535342069 nolu poliçe ile trafik, 120266698 nolu poliçe ile kasko (İMM ve ferdi kaza koltuk) sigortası ile sigortalı olduğunu, poliçelerde belirlenen azami maddi teminatların ancak üçüncü kişilerin uğradığı zararlarda devreye gireceğini, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı dışında olduğunu, davacıların murisi sigortalı araç sürücüsü üçüncü şahıs olmadığından talebin teminat dışı olduğunu, sürücünün kaza sırasında işleten olduğundan onun sorumluluğunun teminat altına alındığını, trafik sigortasının sigorta edilmiş taşıtın sahibinin zilyedinin ve sürücüsünün mali sorumluluğunu teminat altına aldığını, davacılarında sigortalı araç sürücüsünün mirasçıları olmakla şirketten tazminat talep haklarının bulunmadığını, olayın sigorta teminatı içinde olduğu var sayılsa bile, kazada sigortalı araç sürücüsüne kusur atfedilmediğinden tespit edilecek zararda sigortalı aracın sorumluluğuna oranlanacak kısımda olamayacağını gerçek zararın kanıtlanması gerektiğini, ölenin sigortalı olduğu bir kurum olup olmadığının araştırılması gerektiğini, yapılmış bir ödeme var ise mahsubu gerektiğini, temerrüte de düşürülmedikleri için mahkeme masrafı ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek sigorta genel şartları gereğince davacıların taleplerinin teminat dışı olduğundan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; ... plaka sayılı aracın şirket nezdinde 43882129 sayılı poliçe ile mecburi mali mesuliyet sigortası bulunduğunu sorumluluklarının limitle sınırlı olduğunu, manevi zararlardan sorumlu olmadıklarını öncelikle maddi zararın tespitinin gerektiğini, davadan önce şirkete müracaat edilmediğinden şirketin temerrüde düşmediğini, bu nedenle kaza tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini belirterek, sorumluluklarının azami limitle sınırlı olduğunun dikkate alınmasını, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden faiz, masraf ve vekalet ücreti yönünden davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

5.Davalı ... mirasçısı ... davaya cevap sunmamış ve yargılamaya katılmamıştır.

III. MAHKEMENİN İLK KARARI
Davanın açıldığı Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.03.2010 tarih ve 2007/ 369 E- 2010/ 84 K sayılı ilk ilamında özetle; davacıların, davalı ... Nak. Tic. Ltd Şti yönünden maddi ve manevi tazminat talepleri ile davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi yönünden maddi tazminat taleplerinin reddine, davacı eş ... lehine 67.883,99 TL ve davacı çocuk ... lehine 2.020,86 TL maddi tazminatın davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, Güneş Sigorta A.Ş, ... ve ... ...'ndan 1.000,00 TL lik bölümü için olay tarihi olan 07.06.2007 işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı ve 1.000,00 TL lik bölümü için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte) davacının faiz yönünden fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, davacılar ..., ... ve ...'un maddi tazminat istemlerinin reddine, eş ...'nin manevi tazminat isteğinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL, çocuklar ..., ..., ... ve ... için ise 10.000,00 TL'şer manevi tazminatın 07.06.2007 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, ... ve ... ...'n dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... Rektörlüğü vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunması üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 14.12.2010 tarih ve 2010/9242 E - 2010/12992 K. sayılı ilamıyla; davacılar, desteğin davalılardan ... Uluslararası Nakliyat Ticaret Ltd Şti'de çalıştığını iddia ettiklerine ve davalı yan da desteğin şirketinde çalıştığı kabul edildiğine göre taraflar arasındaki işçi-işveren ilişkisinden, bu bağlamda iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkin davaya bakma görevi iş mahkemesine ait olduğu, mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, davalılardan ... Uluslararası Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. yönünden mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekirken, ona yönelik istemin de esasının incelenmiş olması usul ve kanuna uygun düşmediğinden kararın bozulduğu anlaşılmıştır.

B. Mahkemenin İkinci ve Üçüncü Kararları
1.Bozmaya uyan Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.05.2011 tarih ve 2011/102 E- 2011/277 K sayılı ilamıyla; asıl ve birleşen dosya yönünden davanın görev yönünden reddine, görevli mahkemenin Afyonkarahisar İş Mahkemesi olduğunun tespiti ile karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

2.Görevsizlik kararının 26.07.2011 tarihinde kesinleştiği, davacılar vekilinin süresi içersinde ibraz ettiği 30.05.2011 tarihli dilekçesiyle dosyanın görevli Mahkemeye gönderilmesi talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.

3. İş Mahkemesinin 15.09.2015 tarih ve 2011/997 E. - 2015/350 K. sayılı ilamıyla; davacıların, davalı ... Nak. Tic. Ltd. Şti. yönünden maddi ve manevi tazminat talepleri ile davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi yönünden maddi tazminat taleplerinin reddine, davacı eş ... lehine 67.883,99 TL ve davacı çocuk ... lehine 2.020,86 TL maddi tazminatın davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, Güneş Sigorta A.Ş, ... ve ... ...'ndan olay tarihi olan 07.06.2007 işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte), davacılar ..., ... ve ...'un maddi tazminat istemlerinin reddine, eş ...'nin manevi tazminat isteğinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL, çocuklar ..., ..., ... ve ... için ise 10.000,00 TL'şer manevi tazminatın 07.06.2007 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar Başkent Üniversitesi Hastanesi, ... ve ... ...'n dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

C.İkinci Bozma Kararı
Mahkemenin 15.09.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılardan ... Uluslararası Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili, Ankara Başkent Üniversitesi Rektörlüğü vekili ile Yeşim Atlıoğlu ve Utlu Atlıoğlu ortak vekilinin temyiz başvurularında bulunmaları üzerine Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 29.12.2016 tarih ve 2016/4365 E- 2016/14647 K sayılı ilamıyla sair temyiz itirazları incelenmeksizin;

A) Somut olayda, sigortalının 50 yaşında tır şoförü olarak çalıştığı, imzalı bordrolarının bulunmadığı gözetildiğinde, ... sigortalının T.Ü.İ.K.’dan, yaşı itibariyle yaptığı tır şoförlüğü işi için alabileceği ücretin sorularak ... sigortalının gerçek ücretini tereddütsüz olarak belirlenmesi, belirlenen bu gerçek ücretine göre davacıların maddi zararını yeniden hesaplanması, aynı zamanda TBK’nun 55 inci maddesi dikkate alınarak mükerrer ödemeyi önlemek için davacı eş ve çocuk için iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanması için davacı eş ve çocuğa önel verilmesi, Kurumca istemin kabul edilmemesi halinde açılacak davanın sonucunu bekleyerek bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücuya kabil kısmını tazminat alacağından tenzil ederek yapılacak hesabın hükme esas alınması,

B) Davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıkları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinin üçüncü kişilerin zararlarını teminat altına almasına ve sigortalının ölümü ile destekten yoksun kalan davacıların olayda zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunmalarına göre, davalı Anadolu Anomin Türk Sigorta Şirketinin destekten yoksun kalma zararından sorumlu olduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

C) Davacı eş yararına hükmedilen 20.000 TL manevi tazminat ile ve çocukların her biri yararına ayrı ayrı hüküm altına alınan 10.000,00 TL manevi tazminatın az olduğunun gözetilmesi yönlerinden kararın bozulduğu anlaşılmıştır.

D. Mahkemenin Dördüncü Kararı
Bozmaya uyarak yargılama yapan İş Mahkemesinin 12.02.2018 tarih ve 2017/46 E- 2018/44 K sayılı ilamıyla;
A) Asıl ve birleşen ilk dava yönünden; davacıların, davalılar ... Uluslararası Nak. Tic. Ltd Şti yönünden maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, davacı eş ... lehine 67.883,99 TL maddi tazminatın davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, Güneş Sigorta A.Ş, ... ve ... ...'ndan olay tarihi olan 07.06.2007 işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte) davacı ... lehine 2.020,86 TL maddi tazminatın davalılar Başkent Üniversitesi hastanesi, Güneş Sigorta A.Ş, ... ve ... ...'ndan kaza tarihi olan 07.06.2007 işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... A.Ş. yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte), davacılar ... , ... ve ...'un maddi tazminat istemlerinin reddine, eş ...'nin manevi tazminat isteğinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL, çocuklar ..., ..., ... ve ... için ise 20.000,00 TL'şer manevi tazminatın 07.06.2007 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, ... ve ... ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

B) Birleşen ikinci dava yönünden; asıl ve birleşen ilk dava yönünden; davacıların, davalılar ... Uluslararası Nak. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, davacı eş ... lehine 56.732,14TL TL, davacı çocuk ... lehine 195,23TL maddi tazminatın davalılar Başkent Üniversitesi hastanesi, Güneş Sigorta A.Ş, ... ve ... ...'ndan kaza tarihi olan 07.06.2007 işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, (davalı ... A.Ş. Ve Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş.yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte) tahsiline karar verilmiştir.

E.Üçüncü Bozma Kararı
Mahkemenin 12.02.2018 tarihli kararının davacılar ile davalılardan Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, Güneş Sigorta A.Ş.vekilleri ile ... ve Utlu ... tarafından temyiz edilmesi üzerine 25.06.2019 tarih ve 2018/4425 E. - 2019/4711 K. sayılı ilamıyla davacılar vekilinin tüm, davalılardan Başkent Üniversitesi vekili, Güneş Sigorta A.Ş.vekili ile ... ve ... ...’nun ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları reddedilerek;

A) SGK tarafından ödenen fiili ödeme miktarları gözetilerek 13.04.2017 tarihli hesap raporunda tespit edilen tazminat alacağından fiili ödemeler tenzil edilerek asıl ve birleşen davalar yönünden eş lehine toplam 115.195,20 TL maddi tazminata hükmetmek, davacı çocuk ...’ya yapılan fiili ödeme miktarının tenzili ile maddi tazminatının karşılandığı gözetilerek asıl ve birleşen davada iş bu davacının maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi, kabule göre de davacı ...’nın maddi tazminatından asıl ve birleşen davada uyulan bozma ilamı doğrultusunda açıkça Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi’nin müştereken ve müteselsilen, dava tarihinden işleyecek faiziyle ve poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

B) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 56 ncı maddesi “b” bendine göre “üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanırlar.” 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13 üncü maddesinin “j” bendi uyarınca da “Genel bütçeye dahil idarelerin bu Kanun'un 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri harçtan müstesnadır.” düzenlemeleri doğrultusunda, davalı ... Rektörlüğünün karar ve ilam harcı ile davacı tarafından peşin olarak ödenen harçlardan sorumlu olmadığı gözetilerek bu davalının harçlardan sorumlu olmayacak şekilde karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde bu davalının da harçlardan sorumlu olacağı şekilde hüküm kurulmasının hatalı olduğu,

C) Manevi tazminatın Güneş Sigorta A.Ş.’den istenmemesine karşın bu davalı lehine manevi tazminatın reddolan kısmından vekalet ücreti takdir edilmesi, davalı ... ... kendisini vekille temsil ettirmemiş olmasına rağmen vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğu, maddi tazminatın reddolan kısmı yönünden davalı ..., Güneş Sigorta A.Ş. lehine tek red vekalet ücreti takdir edilmesi,

D) Davalı ... A.Ş.’nin sorumluluğunun 43882129 poliçe nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile 43857751 poliçe nolu İhtiyari Mali Mesuliyet sigorta poliçelerine dayalı olduğu, ihtiyari mali mesuliyet poliçesi kapsamında olup olmadığına dikkate edilmeksizin davacı tarafın manevi tazminat istemini sigorta şirketinden istemediği dikkate alınarak, sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumlu tutulmadığı gibi manevi tazminat sonucu hükmedilen vekalet ücreti, harç ve yargılama giderinden sorumlu olmadığına hükmedilmesi ve hükmedilen maddi tazminat alacağından sorumluluğunun dava tarihinden işleyecek faiz ve poliçe limiti olarak belirtilmesi yerinde olmakla beraber; maddi tazminat sonucu hükmedilen vekalet ücreti, harç ve yargılama giderinden sorumluluğunda poliçe limitlerini gözetilerek sorumluluğunun sınırlandırılması yönlerinden mahkeme kararı bozulmuştur.

F. Mahkemenin Son Kararı
1.Mahkemenin bozma kararına uyarak yaptığı yargılama neticesinde yukarıda tarih ve numarası yazılı son kararında özetle; asıl ve birleşen 2017/305 Esas sayılı dava yönünden; davacıların davalı ... Nak. Tic. Ltd Şti'ne karşı yönelttikleri maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, asıl ve birleşen davalar yönünden;

a)Davacı eş ... için 115.195,20 TL maddi tazminatın davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, Güneş Sigorta A.Ş., ... ve ... ... ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi'nden kaza tarihi olan 07.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, (davalı Anadolu Sigorta ve Güneş Sigorta A.Ş. yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte), fazlaya ilişkin talebin reddine, (Trabzon İcra Dairesinin 2018/12402 E sayılı dosyasına davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketince 11.05.2018 tarihinde yapılan 157.146,47 TL ödemenin ve Güneş Sigorta tarafından 10.05.2018 tarihinde yapılan 60.412,09 TL ödemenin mahsubunun icra aşamasında değerlendirilmesine)

B)Davacı Çocuk ... için talep olunan maddi tazminatın SGK tarafından yapılan fiili ödemeler tenzili nedeniyle karşılandığından reddine,

C) Davacı çocuklar ..., ... ve ... maddi tazminat istemlerinin reddine,

D) Manevi tazminat istemleri yönünden eş ... lehine 25.000,00 TL, çocuklar ..., ..., ... ve ... lehlerine 20.000 TL'şer manevi tazminatın davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, ... ve ... ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazla isteğin reddine karar verilmiştir.

2. Mahkemenin 07.04.2021 tarihli ek kararı ile davalı ... Rektörlüğü vekilinin Trabzon İcra Müdürlüğünün 2018/12402 esas sayılı ilamlı icra takip dosyasına bulunan ve müvekkil kurum tarafından sunulan Denizbank A.Ş. Başkent Kurumsal Şubesinden alınan 02.05.2018 tarih ve 3010TM9736 numaralı ve 550.000,00 TL. meblağı kesin ve süresiz teminat mektubunun iadesinin talep edildiğini, mahkemece aynı konuya ilişkin 17.02.2020 tarihinde talepte bulunduğu ve Mahkememizce 02.03.2020 tarihli arar karar ile talebin reddine karar verildiği görülmekle aynı taleple ilgili ikinci bir karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkeme asıl kararının davalı ... Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Başkent Üniversitesi Rektörlüğü vekilleri tarafından süresinde temyiz edildiği, Mahkemenin teminat mektubunun iadesine dair ek kararının Başkent Üniversitesi Rektörlüğü vekili tarafından temyiz edildiği, davacılar vekilinin temyiz harcını yatırmadığından temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına dair ek karar verildiği ve iş bu ek kararın temyiz edilmediği anlaşılmıştır.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... Nak. Tic. Ltd. Şti. temyiz dilekçesinde özetle; asıl ve birleşen davada maddi ve manevi tazminatlar yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri gerekirken tek ret vekalet ücreti takdir edildiğini belirterek kararın bozulmasını ya da düzeltilerek onanmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Rektörlüğü vekili asıl kararı temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazının değerlendirilmediğini, maddi tazminat talebinin reddedilen kısmı yönünden davalılar lehine eksik vekalet ücretine hükmedildiğini, davacı çocuk ...’nın maddi tazminat istemi reddolduğu halde lehine maddi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, sigorta şirketlerinin sorumlu oldukları poliçe miktarının yazılmamasının hatalı olduğunu poliçe limiti belirtmemenin tahsilde tekerrüre sebep olacağı ve rücu yönünden hak kaybına sebep olacağını, sigorta şirketlerinin ödemeleri nedeniyle ne kadarlık bir miktardan sorumlu olduğunun anlaşılamadığını, Anadolu Sigorta şirketi sorumlu tutulurken ... Şirketinin sorumlu tutulmamasının çelişki arz ettiğini, ıslah ve birleşen davada istenen kısma kaza tarihinden faize hükmedilemeyeceğini ıslahta faiz istenmediği bu nedenle ıslah ile istenen tutarlara faiz hükmedilemeyeceğini, manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, hükme esas 13.07.2017 tarihli raporun hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... Rektörlüğü vekili ek kararı temyiz dilekçesinde özetle; teminat mektubunun iadesine dair talepleriyle ilgili olarak yargılama sırasında karar verildiğinden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu, davacıların ilama konu alacaklarının sigorta şirketlerinden tahsil edildiğinden teminat mektubunun iadesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının eş ve çocuklarının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK Geçici 3/2 nci maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.9.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, iş kazasının gerçekleştiği tarih de gözetilerek yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanun'un 332 ve 98 inci maddeleri ile giderek aynı Kanun'un 41, 42, 43, 44, 45 ve 47 nci maddeleri, olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları için 506 sayılı Kanun'un 11, 12, 22, 23 ve 26 ncı maddeleri, İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi, teminat mektubunun iadesi yönünden 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'un 36 ve 363 üncü maddeleri hükmüdür.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeler ile bozmaya uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesinin usuli kazanılmış haklar kapsamında hukuken mümkün olmamasına ve özellikle; teminat mektubunun iadesine dair verilen ek kararın İİK 36/5 inci ve 363/1 inci maddeleri kapsamında temyizi kabil olmaması nedeniyle bu hususa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinin mümkün olmamasına, asıl karar yönünden ise kusur oran ve aidiyetleri ile maddi ve manevi tazminat miktarlarının belirlenmesinde dosya içeriği ile bozma kararı kapsamında taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hak kapsamına uygun karar verildiğinin anlaşılmış olmasına, özellikle hakkında husumetten ret kararı verilen davalı ... Nak. Tic. Ltd. Şti. hakkında husumetten ret nedeniyle asıl ve birleşen davadaki ek talepler yönünden tek maktu ret vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken nispi ret vekalet ücreti takdir edilmiş olması ve davacı tarafça temyiz başvurusunda bulunulmaması nedeniyle bu hususun aleyhe bozma yasağı kapsamında bozma sebebi yapılamayacak olmasına göre davalı ... Nak. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle, kanunun emredici hükümlerine aykırı görülen hususlar ile davalı ... Rektörlüğü vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.6100 sayılı HMK’nun 297 nci maddesinde düzenlenen “Hükmün Kapsamı” içerisinde “1/b” bendinde “Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerinin” hükümde yer alması gerektiği belirtilmiştir.

3.6100 sayılı HMK`nun yargılama giderlerinden sorumluluk başlıklı 326 ncı maddesi uyarınca yargılama giderleri aleyhinde hüküm verilen taraftan alınır. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. vekâlet ücreti de yargılama giderleri arasında olup davada haklı çıkan taraf yararına kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunması halinde vekalet ücretine de hükmedilmesi gereklidir.

4.Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davalı ... Ankara Hastanesine izafeten dava açılmış ise de iş bu davalının tüzel kişiliğinin olmayıp, bu davalıyı temsilen Başkent Üniversitesi Rektörlüğü vekilinin yargılamaya katıldığı ve hükmün de tüzel kişiliği olan iş bu davalı hakkında verilmesi gerektiği halde karar başlığında hatalı yazım suretiyle Başkent Üniversitesi Rektörlüğü yerine Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesinin gösterilmiş olması hatalı olmuştur.

5. Vekalet ücretleri yönünden ise davacı çocuk ...'nın asıl ve birleşen davadaki maddi tazminat istemleri tamamen reddedildiği halde davacı ...'nin kabul edilen maddi tazminat istemi yönünden hesap edilen vekalet ücretinin iş bu davacı ...'yı da kapsar şekilde hüküm altına alınması, ayrıca davacıların kısmen veya tamamen reddolan maddi tazminat istemleri yönünden nispi ret vekalet ücreti hesaplanması gerekirken, yazılı şekilde maktu ret vekalet ücreti takdiri de hatalı olmuştur.

6. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

7. O halde, re'sen gözetilen sebepler ile davalı ... Rektörlüğü vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek hüküm bozulmalıdır.

Ne var ki bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi dikkate alınarak 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince düzelterek onanmalıdır

VII. KARAR
1. Davalı ... Nak. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı ... Rektörlüğü vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddi ile 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi dikkate alınarak 1086 sayılı Kanu'nun 438 inci maddesi gereği;
Temyiz olunan, Afyonkarahisar 1. İş Mahkemesinin 15.12.2020 tarih ve 2019/414 E - 2020/623 K sayılı ilamının:
a) Karar başlık ve içeriğinde "..." unvanlarının silinerek yerine "Başkent Üniversitesi Rektörlüğü" unvanları yazılmak suretiyle,
b) Hüküm fıkrasının 12 ve 15 nolu bentlerinin silinerek yerine;
"12-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat miktarı yönünden hesap edilen 14.893,54 TL nisbi vekalet ücretinin davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü, Güneş Sigorta A.Ş, (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ... ve ... ... ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile iş bu davacıya verilmesine,
"15-Davalılar Başkent Üniversitesi Rektörlüğü ile Güneş Sigorta A.Ş. kendilerini vekil ile temsil ettirmesi (ancak Güneş Sigorta A.Ş.'nin temyiz başvurusunda bulunmaması nedeniyle davacılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak kapsamında) reddedilen maddi tazminat miktarı yönünden hesap edilen 8.658,94 TL'lik vekalet ücretinin 4.080,00TL'lik kısmının tüm davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile iş bu davalılara müteselsilen verilmesine, bakiye 4.578,94 TL ret vekalet ücretinin ise tüm davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Başkent Üniversitesi Rektörlüğüne verilmesine,"rakam ve sözcükleri yazılmak suretiyle, hükmün bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3. Davalı ... Nak. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazları reddolduğundan aşağıda dökümü yapılan maktu karar ve ilam harcından bakiye kısmın iş bu davalıdan tahsiline

4. Davalı ... Rektörlüğü harçtan muaf olduğundan tahsil edilmiş harç olmadığından iadesine yer olmadığına,

5. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

21.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.