YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/12061 E.  ,  2024/201 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/907 E., 2023/85 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonucunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in 1994 yılından 30.03.2014 tarihine kadar geçen süre içinde davalı işyerinde sigortalı olarak çalıştığını, sigorta başlangıç tarihinin 1994 yılı olduğunun tespit edilmesini, müvekkilinin söz konusu tarihler arasında Servi köyünde kantar görevlisi olarak çalıştığını, bekçilik yaptığını, ağaç köklerini kazıdığını, odaları süpürdüğünü, tuvaletleri temizlediğini, bu gibi birçok işi kesintisiz olarak yaptığını, söz konusu tarihlerde davacının Beyazköy Belediyesi personeli olduğunu, ancak sonrasında ilgili belediye kapanınca Saray Belediyesinin sorumluluğu altına girdiğini, 1994 yılı - 30.03.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; davacının çalıştığı sürelerin başlangıcının 1994 olarak belirtilmesinin afaki ve belirsiz bir istem olduğunu, davacı yanın 1994 yılında başlayan hizmet ilişkisine Servi köyü muhtarlığında başladığının iddia ettiğini, oysaki Servi köyünün 2006 yılında yapılan idari birleştirme sonucu Beyazköy Belediyesine bağlandığını, yaptıkları inceleme sonucu davacı yanın Beyazköy Belediyesi ile bir ilişkisinin tespit edilemediğini, davacının bu iddialarını yazılı belge ile ispatlaması gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 1994 yılından itibaren 30.03.2014 yılına kadar kesintisiz olarak çalıştığını iddia ettiğini ancak müvekkili kurum kayıtlarının incelenmesi ile 01.03.1967 tarihinde ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığını ve 31.12.1971 tarihine kadar sigortalı olarak farklı sicil numaralı işyerlerinde çalıştığını, bu tarihten sonra herhangi bir sigorta girişinin bulunmadığını, bu nedenle davacının iddialarının hassasiyetle sorgulanması ve çalışma sürelerinin tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 08.06.2016 tarih ve 2014/300 Esas, 2016/392 Karar sayılı kararıyla "Davanın KABULÜNE; davacının kapatılan Servi Köyü Muhtarlığı ve kapatılan Beyazköy Belediye Başkanlığı (6360 Sayılı Kanun gereği ...) nezdinde 01/09/1994–30/03/2014 tarihleri arasında asgari ücretle kantar görevlisi, meydancı, WC temizlikçisi ve bekçi olarak çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21. Hukuk(kapatılan) Dairesinin 12.04.2018 tarih ve 2016/19472 Esas, 2018/3729 Karar sayılı ilamı ile "...Somut olayda, davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır. Gerçekten, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Yapılacak iş, köy kantarının faaliyete geçtiği tarihi, kantar işinin sezonluk ve tam zamanlı yapılıp yapılmadığını, köy kantarının faaliyete geçtiği tarih öncesinde de yapılan işin tam zamanlı çalışmayı gerektirecek nitelikte olup olmadığını tespit edebilmek açısından, davacıya yapılan ücret ödemelerine ilişkin belgeler ile köy gelir gider defterleri ve ihtilaflı döneme ait muhtarlığın defter ve kayıtlarını davalı işverenden istemek, ihtilaflı dönemdeki köy muhtar ve azaları ile davacının çalışması konusunda bilgi sahibi olabilecek köy halkı arasından re’sen seçilecek tanıkların yöntemince beyanlarını almak, bu bağlamda mahalli bilirkişi ve ziraat mühendisi bilirkişi ile birlikte keşif yapılarak köy nüfusu ile bölge ve mevsim koşulları da gözetilerek davacının yaptığı işin sezon içinde ne kadar süreceği belirlendikten sonra davacının sezon içinde çalıştığı sürelerde ay içerisinde her gün çalışıp çalışmadığı, sürekli olarak bir günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususunda bilirkişinin görüşünü almak suretiyle çıkacak sonuca göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir." hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne; davacının kapatılan Servi Köyü Muhtarlığı ve kapatılan Beyazköy Belediye Başkanlığı (6360 Sayılı Kanun gereği ...) nezdinde 01.09.1994–30.03.2014 tarihleri arasında asgari ücretle tam zamanlı, fiili, devamlı ve kesintisiz olarak kantar görevlisi, meydancı, WC temizlikçisi ve bekçi olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurumun fer'i müdahil olması gerektiğini, Mahkemece Kurumun davalı olarak gösterilmesinin hatalı olduğunu, Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, çelişkili tanık beyanlarına itibarla hüküm kurulmasının bozmayı gerektirdiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dinlenen tanık beyanlarının tutarsız olduğunu, davacının belediye bünyesinde sürekli ve daimi olarak çalışmadığını, davacıyla iş ilişkisinin belediye ile aralarında yapılan yevmiye usulü ile yapılan işlerden olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

D. Gerekçe
1. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

2. Değerlendirme
1. Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

2. Önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere, köy kantarının faaliyete geçtiği tarih açık ve net olarak belirlenmeli, köy kantarının kurulumuna ve kullanımına ilişkin kararlar ile buna ilişkin kayıt ve belgeler, köy tüzel kişiliğinin kaldırılarak mahalle olmasına bağlı olarak ilgili Belediye ve Kaymakamlıktan celp edilmeli, yine davacının tuvaletleri temizlediği iddiasına ilişkin olarak, tuvaletlerin faaliyete geçtiği tarih araştırılmalı, kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğundan, uyuşmazlık konusu dönemin tamamını kapsayacak şekilde davacıya yapılan ücret ödemelerin ne şekilde gerçekleştiği, ödemeye ilişkin belgeler temin edilerek hizmet tespitinde delil olarak değerlendirilmeli ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.