YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/11938 E.  ,  2023/12999 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1262 E., 2023/539 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Diyarbakır 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/586 E., 2018/190 K.

Taraflar arasındaki asıl davada yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin işlemin iptali, birleşen davada yersiz aylık ve ödemeler nedeniyle oluşan Kurum zararının tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamı davalarında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın açılmamış sayılmasına, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı / birleşen davanın davacısı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı / birleşen davanın davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurumun Teftiş Kurulu Başkanlığının 28.04.2005 tarih ve 6 sayılı soruşturma raporunda Diyarbakır Hurdacılar Odası'na usulsüz kaydolarak tanzim edilen belgelerde haksız hizmet edinip emekli olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle yaşlılık aylığının kesildiği, Kurum işleminin dayanaksız ve usulsüz olduğu iddiasıyla yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davanın davacısı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; yersiz yaşlılık aylığı nedeniyle oluşan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Asıl davanın davalısı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının oda kaydının usulsüz olduğunun tespit edildiği, vergi kaydı ya da sicil kaydı da bulunmadığı, ihbar ve şikayetler üzerine kayıtlarda teftiş incelemesi yapıldığı, Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede davacı tarafça davalı Kurum aleyhine açılan davanın, işlemden kaldırıldığı 21.12.2017 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği; birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede birleşen davanın davalısını 6552 sayılı Kanun kapsamında yapmış olduğu başvuru Kurum tarafından kabul edilerek sigortalılık süreleri 01.01.2015 tarihinden itibaren geçerli sayıldığı, bu nedenle 28.04.2005 tarihli ve 6 sayılı müfettiş raporuna istinaden yapılan takibin sigortalılık süreleri geçerli sayıldığından itirazın iptaline ilişkin istemin reddi gerektiği gerekçesiyle Mahkemenin 2017/586 Esas sayılı davası takip edilmediğinden 2103/2018 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına, Mahkemenin dosyayla birleşen Diyarbakır 5. İş Mahkemesinin 2017/218 Esas sayılı davasının reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı / birleşen davanın davacısı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı / birleşen davanın davacısı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama devam ederken 6552 sayılı Kanuna göre idari başvuru zorunluluğu getirildiği ve birleşen davanın davalısının 6552 sayılı Kanun kapsamında yapmış olduğu başvurunun Kurum tarafından kabul edildiği ve sigortalılık süreleri 01.01.2015 tarihinden itibaren geçerli sayıldığı ancak İlk Derece Mahkemesinin sigortalılık süreleri geçerli sayıldığından itirazın iptaline karar verdiği, yargılama safhasına başlandığında, 6552 sayılı Kanunun ilgili hükmünün yürürlükte olmadığı tartışmasız bir husus olup, yargılama devam ettiği esnada ilgili hüküm yürürlüğe girerek davanın konusuz kalması nedeniyle davanın reddi ile Kurum aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesini gerektirmediği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...'ın 6552 sayılı Kanun kapsamında yaptığı başvurunun Kurum tarafından kabul edilerek iptal edilen sigortalılık sürelerine Kurum tarafından değer verildiği ve yeniden sayıldığı dikkate alındığında ...'a yersiz olarak ödendiği ileri sürülen yaşlılık aylıkların dayanağı ortadan kalktığından birleşen davanın reddine ilişkin karar ile yargılama giderlerine ilişkin kurulan hüküm de usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı / birleşen davanın davacısı Kurum vekili ile davalı işveren vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı / birleşen davanın davacısı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, usulsüz oda kaydına dayalı 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının iptali gerekçesiyle iptal edilen yaşlılık aylığının yeninden bağlanması gerektiğinin tespiti; birleşen dava, yersiz aylık ve ödemeler nedeniyle oluşan Kurum zararının tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile takibin devamı davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun 24 ve 25 inci maddeleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 54 üncü maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.