YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/11904 E.  ,  2024/260 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2744 E., 2023/581 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/516 E., 2021/268 K.

Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi tespiti ve fiili hizmet süresi zammı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin, diğer davalı üniversite hastanesinin röntgen bölümünde radyoloji teknikeri olarak çalıştığını, 01.01.1999-14.08.2011 tarihleri arasında bildirilen hizmetleri için itibari hizmet süresi ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Rektörlüğü vekili, davacının bildirilen tüm sürede radyoloji teknikeri olarak röntgen ünitesinde ve MR ünitesinde çalıştığını, bildirimlerinin usulüne uygun şekilde ve tam olarak yapıldığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, işveren tarafından yapılan bildirimlere göre kayıtların tutulduğunu, bildirilmeyen çalışmaların bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 01.10.2008-14.08.2011 tarihleri arasındaki çalışmalarında 253,5 gün fiili hizmet zammı süresi bulunduğunun, bu sürenin prim ödeme gün sayısına fiili hizmet süresi zammı olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı ... Rektörlüğü vekili, davacının 15.07.1997-19.10.2007 tarihlerinde geçici işçi statüsünde, 19.10.2007-01.08.2011 tarihlerinde sözleşmeli personel statüsünde, 01.08.2011 tarihinden itibaren kadrolu personel olarak ve 15.07.1997-25.01.2017 tarihleri arasında Röntgen Ünitesinde, bu tarihten itibaren de Mr Ünitesinde sağlık teknikeri kadrosunda radyoloji teknikeri olarak çalıştığını beyan ettiğini, davacının başvurusu üzerine SGK ile gerekli yazışmaların yapıldığını, davacının 1997-2011 ve 2011-2016 yıllarında faydalandığı fiili hizmet süresinin SGK tarafından yürütülen Hizmet Takip Programı'nda (HİTAP) güncellenmesi nedeniyle davalıdan SGK'nın istemiş olduğunu, 2011-2016 yılları arasının Hizmet Takip Programında güncellendiğini, davacının 1997-2011 yıllarında 4/1-a kapsamında çalıştığı sürelere ait fiili hizmet süresine ilişkin talebi hakkında prim ödediği SGK İl Müdürlüğüne müracaat etmesi gerektiğinin bildirildiğini, idarece her türlü işlemin hukuka uygun yapıldığını ve davanın reddinin gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Rektörlüğü vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti ve fiili hizmet süresi zammı istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 5510 sayılı Kanun'un 40 ncı maddesi, 6100 sayılı Kanun'un 114/h bendi.

2-Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2011/10-642 E., 2012/38 sayılı kararında vurgulandığı üzere, Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunmasıdır. Bu çıkarın da karar verilene kadar sürmesi gerekir.

Davacının dava açmakta hukuk tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır (Arslan, Ramazan; aktaran: ....: Davada Menfaat, ... 2009, önsöz VII).

Hukuk Genel Kurulunun 24.06.1992 gün ve 1992/1-347 E., 1992/396 K. ve 30.05.2001 gün ve 2001/14-443 E., 2001/458 K. sayılı kararlarında da belirtildiği üzere buna hukuki korunma (himaye) ihtiyacı da denir (Rechts-schutzbedürfnis). Mahkemelerden hukuki himaye istenmesinde, himayeye değer bir yarar olmalıdır.

Mülga 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun yürürlükte olduğu dönem içinde öğreti ve yargısal kararlar, dava açarken hukuki yararın bulunması gereğini, "dava şartı" olarak kabul etmiştir. Bu şart, "dava konusuna ilişkin genel dava şartlarından biri" olup, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi ve esas hakkında hüküm verilebilmesi için varlığı gerekli olduğundan "olumlu dava şartları" arasında sayılmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda öğreti ve yargısal kararların bu uygulaması aynen benimsenerek, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması “Dava Şartları” başlıklı 114 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (h) bendinde açıkça dava şartları arasında sayılmıştır.

Bir davada, hukuki yarar ilkesinin dava şartı olarak gözetilmesinin, yargılamanın amacına ve usul ekonomisi ilkesine uygun olarak yargılama yapılmasına yarar sağlayacağı, her türlü duraksamadan uzaktır.

Davacının hukuki ilişkinin derhal tespitinde menfaatinin (hukuki yararının) varlığı için öncelikle, bir hakkı veya hukuki durumu güncel (halihazır) ve ciddi bir tehlike ile tehdit edilmelidir. Bu tehdit çoğunlukla davalının davranışları ile ortaya çıkar.

Söz konusu bu tehdidin davacı için bir tehlike oluşturabilmesi, bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olmasına ve bu hususun, davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmasına bağlıdır (Hanağası, ....: a.g.e., s.133 vd).

3.Değerlendirme
İnceleme konusu davada, Dairenin geri çevirme talebine istinaden dosya içerisine alınan davacının son tarihli hizmet cetvelinde, davacının temyiz etmediği ve Mahkeme tarafından fiili hizmet süresi zammı kapsamında olduğu değerlendirilen 01.10.2008-14.08.2011 tarihleri arasındaki bildirimlerinin "33" belge kodu ile yapıldığı görüldüğünden, Mahkemece ihtilaf konusu 01.10.2008-14.08.2011tarihleri arasında davacının bildirimlerinin fiili hizmet süresi zammı kapsamında bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise davadan önce bildirilip bildirilmediği hususlarının araştırılarak, davanın konusuz kalıp kalmadığı da değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2024 gününde oy birliğiyle karar verildi.