YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/11813 E.  ,  2024/3203 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/919 E., 2022/1812 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 45. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/954 E., 2021/499 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalılardan ... Elektrik Mak. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Elektrik Mak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından temyiz, davacı tarafından ise katılma yoluyla temyiz edilmek ve de davalı ... Elektrik Mak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından duruşma talep edilmekle, dosya incelenerek temyiz istemlerinin süresinde olduğu, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 28.03.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... Elek. Mak. San. ve Tic. A.Ş. adına Av. .... ile davacı adına Av. .... geldiler. Diğer davalı adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlendikten sonra aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmişti. Dosyanın tekrar Dairemize’e gönderilmesinden sonra Tetkik Hâkimi..... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; meydana gelen iş kazasından dolayı müvekkililinin iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandığı, kazanın oluşumunda davalıların kusurlu olduklarından bahisle dava dilekçesinde hangi kalemleri kapsadığını belirtmeden 210.282,45 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Elektrik Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde davalı şirketin hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, kusurun davacıda olduğunu, davacının asansör montajında kullanılacak malzemeleri taşımak için asansör boşluğuna kurulmuş bulunan ve kati suretle kendilerinin binmemesi ve kullanmaması gereken karkas asansörün üzerinde bindiğini ve kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... İnş. San. ve Tur. Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle iş kazasının meydana gelişinde davalı ... şirketinin %30, davalı ... Elektrik şirketinin %45, davacı sigortalının ise %25 oranında kusuru olduğu, kazadan dolayı davacı sigortalının %30,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı kabulünden hareketle 210.282,45 TL iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat ile 35.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yol gideri ve tedavi masrafına ilişkin açılan davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Elektrik şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacının belirlenen maluliyetinin gerçeği yansıtmadığını, maluliyetinin sürekli arttığını, müvekkiline iş güvenliği eğitimi verilmeyip koruyucu malzeme de verilmediğini, bu nedenle verilen %25 kusurun başta verilen %10 kusurla uyuşmayıp fazla olduğunu, tazminatın TRH 2010 tablosuna göre hesaplanmamasının hak kaybına neden olduğunu, yol ve tedavi giderlerine ilişkin talebin reddinin hatalı olduğunu, hüküm altına alınan manevi tazminatın az olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Elektrik şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, ıslah tarihi itibariyle alacakların zamanaşımına uğradığını, iş kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, hesap raporunun hatalı olduğunu, kaza tarihi ve uygulanacak faiz dikkate alındığında hüküm altına alınan manevi tazminatın fahiş olduğunu, yol ve tedavi gideri yönünden talep reddedilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürep ek dilekçe ile ihtiyati haciz kararı verilecek bir durum olmaması nedeniyle ihtiyati haczinde kaldırılmasının gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Elektrik şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, müvekkilin geçirdiği iş kazasına dayalı maluliyet durumu %28,00’in çok üzerinde olduğunu, kusurun oran ve aidiyetinin hatalı belirlendiğini, müvekkilinin kusursuz olduğunu, maddi zarar hesabında TRH 2010 tablosu kullanılması gerektiğini, hesap raporu düzenlendiğinde 2022 asgari ücretlerinin belirlenme aşamasında olduğunu, bu nedenle 2022 asgari ücretlerinin dikkate alınması gerektiğini, müvekkilinin yol ve tedavi gidereri taleplerinin reddine karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu, dosya kapsamında yapılan yargılama giderlerinin tam olarak hesaplanmadığını, bir kısım bilirkişi masrafları, harç ve giderlerin yargılama giderlerine, harçlarına katılmadığını, bu nedenle lehe hükmedilen yargılama harç ve giderlerinin düşük olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

... Elektrik şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle, ıslahın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin kazanın meydana gelişinde bir kusuru olmadığını, hesap bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olarak düzenlendiğini, haksız ve hatalı olduğunu, davacı lehine hüküm altına alınan manevi tazminatın fazla olduğunu, yerel mahkemece hükmedilen maddi ve manevi tazminat bedellerinin, haksız ve son derece fahiş olduğunu, Kurum tarafından tespit olunan %30,20 sürekli iş göremezlik oranına itirazları bulunmasına rağmen irdelenmediğini, yerel mahkeme kararında yol gideri ve tedavi masraflarına ilişkin açılan davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiş olmasına rağmen, kendileri lehine avukatlık ücretine hükmedilmediğini, taraflar arasında iş ilişkisinden bahsedilmesine imkan bulunmadığını, bu bakımdan müvekkiline kusur isnadının hatalı olduğunu, teselsül hükümleri gereğince karar verilmesinin doğru olmadığını, yerel mahkeme kararında müvekkiline yüklenen haksız ve hatalı olan harç, masraf ve vekalet ücretlerini kabul etmediklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1 inci, 369uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371inci maddesi, İİK'nun 191, 194, 219, 226 ve 235 inci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 inci ve 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Dosya kapsamından, davalılardan (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... İnş. San. ve Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin iflasının dava açılmadan önce Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 30.06.2011 tarih 2011/38 Esas sayılı kararı ile açıldığı, keyfiyet Ticaret Sicil Gazetesi’nin 27.09.2011 tarih ve 7908 sayılı nühasında yayınlandığı, tasfiyenin adi tasfiye usulüyle yapıldığı anlaşılmaktadır.

Görev konusu, kamu düzeniyle ilgili olup davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek Mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur. İflasın açılması hususunun görev kurallarında meydana getireceği değişikliği dava açılmadan önce ve sonra davalının iflası hallerine mahsus olmak üzere ayrı ayrı incelemek gerekir.

Davanın açılmasının usul hukuku bakımından hâsıl ettiği sonuçlardan biri, davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin sabit hale geleceği, sonradan ortaya çıkan değişikliklerden görev ve yetkinin etkilenmeyeceğidir.

Dava açıldıktan sonra iflas halinde; davaya İcra İflas Kanun'un 194 üncü maddeye göre iş mahkemesinde devam edilmesi gerekmektedir.

Ne var ki, dava tarihinden önce iflas edilmesi halinde ise; İİK`nin 191 inci maddesi gereğince, iflas açıldıktan sonra müflisin masaya giren mal ve hakları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıntıya uğrar; müflis artık, masa mevcudunu azaltıcı nitelikteki tasarruflarda bulunamaz. Bu mallar ve haklar topluluğunu, iflas açıldıktan sonra, aynı Kanun`un 226 ncı maddesi gereğince, kanuni mümessil olan iflas idaresi temsil edeceğinden, açılacak davalarda husumetin iflas idaresine yöneltilmesi ve varlığı iddia olunan alacakların, İİK`nin 219 uncu maddesi gereğince, masaya karşı ileri sürülmesi gerekir. Bu nedenle kural olarak iflastan sonra müflis aleyhine masaya giren mal ve haklara ilişkin olarak doğrudan dava açılamaz. İflas masasından hak iddia eden alacaklının alacağının masaya kaydını talep etmesi, bu talebin İflas idaresince kabul edilmemesi halinde, İİK.nun 235/2 nci maddesinde öngörüldüğü şekilde kayıt kabul ve sıra cetveline itiraz davası açması gerekmektedir. Buna rağmen, iflâstan sonra müflise karşı bir alacak davası açılırsa, bu davaya, iflâs idaresine karşı sıra cetveline itiraz davası (m.235,II) olarak devam edilmelidir. (Kuru Baki, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Adalet Yayınevi, 2013, sayfa 1235)

Sıra cetveline itiraz davasında da, görevli mahkeme İcra ve İflas Kanun'un 235/1 maddesine göre iflas kararını veren Ticaret Mahkemesinin bulunduğu yerdeki herhangi bir Ticaret Mahkemesidir.

Somut olayda, davalılardan (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... İnş. San. ve Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin iflasının dava açılmadan önce Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 30.06.2011 tarih 2011/38 Esas sayılı kararı ile açıldığı, keyfiyet Ticaret Sicil Gazetesi’nin 27.09.2011 tarih ve 7908 sayılı nühasında yayınlandığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece yapılacak iş davalı (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... İnş. San. ve Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin iflasının dava tarihinden açılmasına karar verildiği gözetilerek anılan davalı şirket hakkında kayıt kabul davası olarak yargılama yapılmak üzere görevli ve yetkili Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilebilmesi için adı geçen davalı şirket yönünden davayı tefrik etmek ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Davacı avukatı yararına takdir edilen 17.100.00 TL duruşma avukatlık parasının davalı ... Elektrik Mak. San. ve Tic. A.Ş.'ye yükletilmesine, davalı ... Elektrik Mak. San. ve Tic. A.Ş. avukatı yararına takdir edilen 17.100.00 TL duruşma avukatlık parasının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.