YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/11737 E.  ,  2024/294 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/79 E., 2023/567 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen asıl dava iş kazası olduğunun tespiti, birleşen dava ise iş kazası olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'in 07.05.2014 tarihinde işyerinde çalışmakta iken kalp krizi geçirerek vefat etmesine ilişkin olayın iş kazası olarak tespitini talep etmiştir.

İstanbul 21. İş Mahkemesinin 2022/190 E. 2022/363 K. sayılı dava dosyasında birleştirme kararı verilerek, işbu dava ile davacı taraf özetle; müvekkili tarafından işletilmekte olan işyerinde işçi olarak çalışmakta olan ... ..., 07.05.2014 tarihinde aynı işyerinde çalışan Serkan Naca ile tartırmış ve sonrasın da ise evine gitmek üzere işyerinden ayrılmıştır. İşyerinden çıkarak evine doğru giden ... evinin bulunduğu yolda bir anda yere yığıldığını ve 22.07.2014 tarihinde hastanede yaşamını yitirdiğini, işbu olayın iş kazası olduğundan bahisle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talepli İstanbul 24. İş Mahkemesinin 2017/448 E. sayılı davanın açıldığını, olaya ilişkin kamera kayıtları ve bu kayıtlara ilişkin Esenler İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından hazırlanan CD izleme tutanağına göre kavgayı ... ...'in başlatığının ortada olduğunu, müteveffanın ölümününü işyerinde gerçekleşmediğini, dışarıdan gelen etki olmadığını ve işveren tarafından yürütülmekte olan bir iş dolasıyla ile meydana gelmemiş olduğundan iş kazası olmadığının açık olduğunu beyanla 16.01.2018 bitiş tarihli ve 3089886/18/İR18 sayılı ... Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen inceleme raporunun itirazlar doğrultusunda iptali ile iş kazası olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde; olayın iş kazası olmadığından davanın reddini savunmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Daire kararında özetle; “...Davanın konusunun kalmadığından bahsedebilmek için, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tüm tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması gerekir. Eldeki davada ise, davacılar, murislerinin davalı işverene ait işyerinde kalp krizi geçirerek vefat etmesi olayının iş kazası sayılması gerektiğini talep etmiş, yargılama sırasında davalı kurumun 16.01.2018 tarihli inceleme raporunda, dava konusu olayın iş kazası olduğu kabul edilmiş ve mahkemece davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, davalı işveren tarafından da dava konusu olayın iş kazası olmadığının tespitine yönelik İstanbul 21. İş Mahkemesinin 2018/257 Esasında kayıtlı dava açıldığı ve yapılan yargılama sonucunda sigortalı ...’in ölümü ile sonuçlanan olayın iş kazası olmadığının tespitine karar verildiği, ancak kesinleşmediği anlaşılmakla, işveren yönünden uyuşmazlığın devam ettiği, sonuç olarak davanın konusuz kalmadığı hususu dikkate alınmalı, İstanbul 21. İş Mahkemesinin 2018/257 Esasında kayıtlı işveren tarafından açılan davanın sonucu beklenmeli, dosyanın kesinleşmemesi durumunda her iki dosyanın birleştirilerek karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "A)Asıl dava yönünden;
Davanın reddine,
B)Birleşen Mahkememizin 2022/190 Esas sayılı dosyası yönünden;
Davanın kabulüne,
1-SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen 16.01.2018 bitiş tarihli 308986/18/İR18 sayılı inceleme raporunun dahili davalılar murisi ...'in ölümü ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespitine dair kısmının iptaline,

2-Dahili davalılar murisi sigortalı ...'in ölümü ile sonuçlanan kalp krizi olayının iş kazası olmadığının tespitine" dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili dilekçesinde özetle; dava konusu olayın iş kazası olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi için kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, iş kazasının tespiti, birleşen dava ise Kurum işleminin iptali ile iş kazası olmadığının tespiti istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 ayılı Kanun'un 79 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
5510 sayılı Kanun'un anlamında sigortalı niteliğini kazanmanın koşulları başlıca üç başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: a) Çalışma ilişkisinin kural olarak hizmet akdine dayanması, b) İşin işverene ait yerde yapılması, c) Kanunda açıkça belirtilen sigortalı sayılmayacak kişilerden olunmaması şeklinde sıralanabilir. Sigortalı olabilmek için bu koşulların bir arada bulunması zorunludur.
5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde ise iş kazası,
"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olay olarak tanımlanmıştır.

Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Davaya konu olay, davacılar murisinin aynı işyerinde çalıştığı ..... ile tartışması ve sonra evine gitmek üzere işyerinden ayrılıp, yolda kalp krizi geçirerek vefat etmesi şeklinde gerçekleşmiştir. Bu nedenle olayın, işyerinde yaşandığı sabit olup, olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan, Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.