YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/11595 E.  ,  2023/11968 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/144 E., 2023/593 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Şanlıurfa 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/425 E., 2022/497 K.

Taraflar arasındaki aksi Kurum işlemlerinin iptali ile 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesindeki teşvikten faydalandırılmaya yönelik verilen belgelerin Kurumca işleme alınması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin, ... İşletmesi Karataş Mevkii Ceylanpınar/Şanlıurfa adresinde faaliyet gösterdiğini, tüm sigorta yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, 5510 sayılı Kanun'un 81/1-(ı) bendindeki 5 puanlık genel Hazine indiriminden yararlandığını, bu genel indirim dışında 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nda düzenlenen başkaca teşviklerin de bulunduğunu, müvekkili şirketin 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesi ile getirilen teşvikten yararlanmak için davalı Kuruma başvurduğunu, ancak başvuruya cevap verilmediğini ve herhangi bir işlem yapılmadığını, davalı Kurumun keyfi davrandığını belirterek müvekkili şirketin 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesine dayanan prim teşvikinden yararlanma hakkının bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekilince cevap dilekçesinde özetle; davacının isteminin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini belirterek, davanın reddi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Viranşehir Sosyal Güvenlik Merkezi, 02.08.2022 tarihli cevabi yazısında, davacı şirketin... sicil numaralı işyeri ile ilgili olarak 5510 sayılı Kanun'un ek 17 nci maddesi kapsamında, geriye dönük prim teşviki başvurusunda bulunduğunu, 6111 Sayılı Kanun teşvikinden yararlandığını, teşvik nedeniyle oluşan fazla ödemelerin işverenin talebi üzerine borcuna mahsup edildiğini, davacı şirketin talebi doğrultusunda işlemlerinin Kurum tarafından yapıldığını, davacı şirketin talep ettiği dönemlere ait teşvikten faydalandığını ve davacı şirket hakkında herhangi bir idari para cezası işlemi yapılmadığını bildirmiştir. Dolayısıyla, davacı şirketin dava konusu başvurusunun, dava ikame edildikten sonra, davalı Kurum tarafından işleme alındığı ve davacı şirketin prim teşvikinden faydalandırıldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına..." dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf başvurusunda; kararın hatalı olduğunu davasının kabul edilmesi gerektiğini belirterek, kaldırılmasını talep etmiştir.

2.İstinaf başvurusunda bulunan davalı ... vekili, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine dair karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda; yargılamaya konu davanın, davacı şirketin 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesine dayanan prim teşvikinden yararlanma hakkının bulunup bulunmadığının tespitine ilişkin olduğu, davacı şirketin 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nda düzenlenen teşvikten yararlanmak için davalı Kuruma başvurduğu ancak başvuruya davalı Kurum tarafından cevap verilmediği, Mahkemece yapılan yargılamada davalı Kurum'un 02.08.2022 tarihli cevabi yazısında, davacı şirketin... sicil numaralı işyeri ile ilgili olarak 5510 sayılı Kanun'un ek 17 nci maddesi kapsamında, geriye dönük prim teşviki başvurusunda bulunduğu, davacı şirketin 6111 sayılı Kanun teşvikinden yararlandığı, teşvik nedeniyle oluşan fazla ödemelerin işverenin talebi üzerine borcuna mahsup edildiği, davacı şirketin talebi doğrultusunda işlemlerinin Kurum tarafından yapıldığı, davacı şirketin talep ettiği dönemlere ait teşvikten faydalandığını ve davacı şirket hakkında herhangi bir idari para cezası işlemi yapılmadığı hususlarının bildirildiği Mahkemece davacı şirketin dava konusu başvurusunun, dava ikame edildikten sonra, davalı Kurum tarafından işleme alındığı ve davacı şirketin prim teşvikinden faydalandırıldığı gerekçesiyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm oluşturulduğu anlaşılmıştır. Ayrıca davacı şirketin dava tarihi itibariyle talebinde haklı olduğu anlaşıldığından, davacı şirket lehine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedildiği görülmüştür. Mahkemece verilen karar yerindedir.

Belirtilen gerekçe ile ilk derece mahkemesi kararının; dava dosyası kapsamında mevcut maddi delillere uygun, yasal ve hukuksal gerekçelere dayandığı, delillerin takdirinde herhangi bir isabetsizlik ve kamu düzenine aykırı bir halin varlığının tespit edilemediği, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine" dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili, davasının kabul edilmesi gerektiğini buna göre aksi yönde verilen kararın bozulması gerektiğini, vekalet ücretinin verilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili, temyizinde davacı hakkında kurumca yapılan işlemlerin yasalara uygun ve yerinde olduğunu verilen vekalet ücretinin da hukuka aykırı olup, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı şirketin 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesinden faydalandırılmaya yönelik olarak verilen belgelerin işleme alınması gerekip gerekmediğine ve Kurumca yapılan işlemin yerinde olup olmadığı ile dava konusunun devam edip etmediği hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 4447 Sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.