YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/11558 E.  ,  2024/5574 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/985 E., 2023/1146 K.
KARAR : Direnme
İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/355 E., 2021/354 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar vermek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıların murisi ...'a ait 10265 sicil nolu işyerinde 01.11.1984 yılından 01.03.1988 yılına kadar kesintisiz ve aralıksız işçi olarak çalıştığını, davalıların işyeri sahibi ...'ın mirasçıları olduğunu, davacının kesintisiz çalışmasına rağmen sigortasının bazı aylar eksik, bazı aylar ise hiç gösterilmediğini beyanla davacının davalıların murisine ait işyerinde 01.11.1984 yılından 01.03.1988 yılına kadar işçi olarak çalışmış olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebin hak düşürücü süre dolduktan sonra gündeme getirilmiş olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararıyla;“Davanın kabulüne, 2801012755533 sigorta sicil numaralı davacının ... ...’a ait 10265.28 sicil numaralı işyerinde 01.11.1984 ile 01.03.1988 tarihleri arasında, asgari ücret ile aylık 30 gün sürekli olarak hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, mütevaffa ... tarafından davacı için Kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi sayılı kararıyla; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yukarıda belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 2801012755533 sigorta sicil numaralı davacının ... ...’a ait 10265.28 sicil numaralı işyerinde 01.11.1984 ile 30.06.1985 tarihleri arasında, asgari ücret ile aylık 30 gün sürekli olarak hizmet akdine dayalı olarak hizmet bildirimi yapılan süreler dışında da çalıştığının tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca davacının 18 yaşını 20.10.1988 tarihinde doldurduğu ve bu tarihten önceki çalışmalarının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire bozma ilamında; dava 01.11.1984 – 01.03.1988 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin tespiti istemine ilişkin olup, Bölge Adliye Mahkemesince birden fazla işe giriş bildirgelerindeki imzaların davacıya ait olduğu, kesintili çalışma nedeniyle bir kısım çalışmaların hak düşürücü süreye uğradığı, davacının 18 yaşını doldurmadan önceki çalışmalarının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiği gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar kaldırılarak davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği, davacıya ait birden fazla işe giriş bildirgesi bulunması kesintili çalışmaya karine teşkil etse de bu karinenin aksi ispat edilebilir nitelikte olduğu, bu nedenle salt birden fazla işe giriş bildirgesi bulunması nedeniyle verilen kısmen ret kararı isabetsiz olduğu, Mahkemece talep konusu bildirim dışı kalan dönemlerdeki tanıklar dinlenmeli, hangi tanık beyanına neden itibar edildiği açıklanarak ve tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı
Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile davacının işveren tarafından verilen 01.11.1984 ve 15.01.1988 tarihinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgelerine göre davacının iş yerinde kesintili çalıştığının anlaşıldığı, hak düşürücü sürenin kesinti tarihleri dikkate alınarak her bir dönem bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekeceği, buna göre tespiti talep edilen talep konusu dönem içinde kalan 01.11.1984-30.06.1985 dönemi yönünden işe giriş bildirgesinin varlığı karşısında bu dönemin hak düşürücü süreye uğramadığı, davacının tespitini talep ettiği 01.11.1984 ile 30.06.1985 dönemi açısından dinlenen dönem bordo tanıklarının beyanları, işyerinin kapsam ve niteliği ile davacının yaptığı işin niteliğine göre davanın ispatlandığı, bu dönem yönünden işveren tarafından hizmet bildirimi yapılan süreler dışında da davacının işveren yanında kesintisiz çalıştığının kabulüne karar verilmesi gerektiği, birden fazla işe giriş bildirgesinin varlığı karşısında davacının kesintili olarak çalıştığının kabulü esasına göre davacının hizmet döküm cetveline göre işveren tarafından bildirim yapılmayan 01.07.1985 ile 14.01.1988 tarihleri arasındaki talep konusu dönem açısından ise davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı, bu dönemin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, davacının tespitini talep ettiği dönem içinde kalan 15.01.1988 ile 01.03.1988 dönemi açısında ise davacı yönünden ikinci işe giriş bildirgesine göre 15.01.1988 tarihinde işe girişinin yapıldığının anlaşıldığı, davacının hizmet döküm cetveline göre 1988/1 döneminde 42 gün hizmet bildirimi yapıldığı, davacının talebinin de 01.03.1988 tarihine kadar olduğu dikkate alındığında ise bu dönemde eksik gün bildirimi olmadığı buna göre 20.10.1970 doğumlu olan davacının 18 yaşını 20.10.1988 tarihinde doldurduğu, 01.11.1984 ila 30.06.1985 dönemi arası hizmet sürelerinin ise yalnızca prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiği gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, eksik inceleme neticesinde karar verildiğini, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

D. Gerekçe
1. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu madde hükümleridir.

2. Değerlendirme
01.11.1984-30.06.1985 tarihleri arası davalı iş yerinde kısmı 15.01.1988 ile 01.03.1988 tarihleri arası tam bildirimli çalışması bulunan davacı 01.11.1984 - 01.03.1988 tarihleri arası bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesinin kararının istinaf edilmesi neticesinde Bölge Mahkemesince yeniden karar vermek suretiyle 01.11.1984 ile 30.06.1985 tarihleri arasında süreler yönünden tespitine karar verildiği, davacının temyizi üzerine kabul edilmeyen dönem yönünden davacı lehine kararın bozulduğu, bozma kararına karşı Bölge Adliye Mahkemesince direnilmesi neticesinde kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmakta olup bozmanın davacının temyizi üzerine lehine bozulduğu, direnme kararınında davacı vekili tarafından temyiz edilmediği ilk bozma kapsamında davalı Kurumun temyize konu ettiği dönemlerin bozma kapsamından çıktı ve davacı lehine usulü kazanılmış hak oluşturduğu dikkate alındığında, aleyhe bozma yasağı kapsamında sonucu itibariyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.