YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/11392 E.  ,  2024/2293 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1432 E., 2023/465 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/74 E., 2021/193 K.

Taraflar arasındaki sağlık yardımlarından faydalanması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin kendisine ait bir geliri, aylığı bulunmadığını, kızları tarafından kendisine bakılmakta olup kızları ...'ın Ziraat Bankası ve Halk Bankası A.Ş'de çalıştıklarını, kızlarının bakmakla yükümlü oldukları müvekkilinin sağlık yardımlarının davalı sandık tarafından karşılanması gerektiğini, davalı sandığa bu yönde yaptıkları başvurunun vakfın sağlık uygulamaları gerekçe gösterilerek reddedildiğini, ancak söz konusu Vakfın senedinde 28.11.2015 tarihinde değişiklik yapılmış olup, vakıf senedinin 4 üncü maddesindeki düzenleme gereğince müvekkilinin sandığın sağlık yardımlarından yararlandırılması gerektiğini belirterek, davacının sandığın sağladığı sağlık yardımına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, davacının vakıf üyesi kızı ...'un 16.01.2015 tarihli talebi ile vakfın sağlık hizmetlerinden yararlanmaya başladığını, bilahare kızının annesinin vakıf üzerinden hak sahibi olmasını istemediğini beyan ettiğinden hak sahipliğinin sonlandırıldığını, davacının 16.01.2015- 01.01.2017 tarihleri arası vakıf sağlık hizmetlerinden yararlandırıldığını, Vakfın Yönetim Kurulunun 15.01.2005 tarihli toplantısında vakıf üyelerinin Vakıf Senedinin 18 inci maddesine göre bakmakla yükümlü olduğu anne, babasının ne şekilde sağlık yardımı alacağına ilişkin esaslar kararlaştırılmış olup, davacı önünde bir engel bulunmadığından davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kabulü ile davacı yanın kızlarının davalı Vakıf'a tabi çalışmalara sebebiyle vakfın sağlık uygulamaları esaslarına göre sağlık yardımı hakkına sahip olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, davacının müvekkili vakıf nezdinde sağlık hizmetlerinden yararlanması hususunda hak sahipliğinin varlığı gerektiğini, uyuşmazlığın davacının hangi düzeyde bu yardımlardan faydalanabileceğine ilişkin olduğunu, davacının Vakıf Senedinin 18 inci maddesinin g bendinin 2 nci fıkrası gereğince maddenin devamında açıkça düzenlenen a,b,c fıkrasında belirtilen sağlık yardımlarından her hastalık olayı için f fıkrasında yazılı süreyi aşmamak üzere yararlanma hakkı bulunduğunu, fakat müvekkili vakfın sunmuş olduğu hakların tüm üye ve hak sahiplerine aynı seviyede yararlandırılacağı hususunun vakıf senedinin hiçbir hükmünde yer almadığını, kanun gereği vakfın hak sahiplerine SGK ile belirlenmiş hak ve yükümlülüklerinden aşağı kalır bir yardım vermesinin mümkün olmadığını, hak sahibi olması istenen aile bireyine bütçe uygulama talimatı gereği ödeme yapılabildiğini, bu yardımın da zaten davacıya sağlandığını, davada hukuki yarar bulunmadığını, kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargılamanın devamı esnasında Mahkemece davacıya vakfa başvuruda bulunmak üzere süre verildiği, davacı vekilinin başvuruda bulunduğu, davalı vakfın ekte sunulan formların eksiksiz olarak doldurulması halinde talep tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanun kapsamında SGK sağlık birimlerinin verdiği sağlık hizmeti verileceğinin bildirildiği, Mahkemece bilirkişi raporu alındığı, rapor doğrultusunda karar verildiği, davacının Kurumdan bir aylık almaması, gelirinin olmaması sebebiyle hak sahibi anne olarak üye olan kızlarından dolayı sağlık yarımından vakıf senedinde belirtilen ve en az 506 ve 5510 sayılı Kanun'da belirtilen haklar kadar yararlanabileceği, Mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmakla, başvurunun reddine karara vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
" gerekçesiyle Mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının vakfın sağlık yardımlarından yararlanıp yararlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Davalı Vakıf Senedi, 506 sayılı Kanun'un Geçici 20 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 20 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Davalı Vakıf, 506 sayılı Kanun'un Geçici 20 nci maddesi kapsamında kurulmuş olup, 506 sayılı Kanun’un Geçici madde 20/1-b hükmüne göre, sandığa tabi personelin, iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm, eşlerinin analık, eş ve çocuklarının hastalık hallerinde, en az bu kanunda (506 sayılı Kanun) belirtilen yardımlar sağlanacaktır.

2.Vakıf ile mensupları arasındaki uyuşmazlıklarda öncelikle Vakıf senedinin uygulanması gerektiği belirgin olup, 4 üncü maddesine, Vakıf yararlananlarına ve bu senet hükümlerine göre hak sahiplerine sağlayacağı sosyal sigorta hakları sayılmış, 4 üncü bendinde de "Hastalık Sigortası" ndan bahsedilmiştir.

3. Davacının, Vakıf Senedinin 18 inci maddesinin A-g bendinin 2 nci fıkrası uyarınca, Vakıf mensubu olan kızları nedeniyle, Vakıftan yararlanan sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmayan veya 2022 sayılı Kanun'a göre bağlanan aylık hariç olmak üzere buralardan her ne ad altında olursa olsun gelir veya aylık olmayan anası statüsünde olduğu belirgindir.

4. Aynı fıkranın devamında, bu statüdeki kişilerin, yani anne ve babaların hastalıkları halinde bu maddenin (Vakıf Senedi m. 18) a, b, c fıkralarında belirtilen sağlık yardımlarından her hastalık olayı için (f) fıkrasında yazılı süreyi aşmamak üzere sağlık yardımından yararlanma haklarının bulunduğuna işaret edilmiştir.

5.Davacının yararlanabileceği sağlık yardımı hakları bakımından Vakıf Senedi 18 inci maddesinin A-a, b, c bentlerinde, "a)Bir hekime muayene ettirilmesi ve hekimin göstereceği lüzum üzerine hastalığın teşhisi için gereken bütün klinik laboratuvar muayenesinin de temini suretiyle tedavisinin yaptırılması,

b)Bir sağlık müessesine yatırılması ve baktırılması,

c)Tedavisinin devamı süresince gerekli ilaç ve iyileştirme vasıtalarının sağlanması, ancak ayakta yapılan tedavilerde verilen ilaç bedellerinin katkı payını Vakıftan yararlanan öder." hususları düzenlenmiştir.

6.Diğer taraftan davacının faydalanma hakkına sahip olduğu yukarıda belirtilen sağlık yardımlarından Vakıf mensupları ile aynı şekilde mi yoksa Sosyal Güvenlik Kanunlarında düzenlenen şekilde mi faydalanabileceği hususunda bir düzenleme Vakıf Senedinde yer almadığından, bu konuda düzenleme yetkisinin Vakıf yönetim kurulunda olduğu ne var ki yapılacak düzenlemenin de yukarıda işaret edildiği üzere 506 sayılı Kanun'da belirtilen yardımlardan az olmamasına dikkat edilmesi gerektiği gözetilmelidir.

7.Vakıf Yönetim Kurulu'nca 15.01.2005 tarihinde alınan kararla Vakıf Senedinin 18 inci maddesine göre üyelerin sağlık yardımlarından yararlanma ve ilgili olarak bakmakla yükümlü olduğu anne ve babası yönünden, anne veya babanın herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli maaşı almaması ve herhangi bir gelirinin bulunmaması koşulu ile

a-Üyenin anne ve babasının tek çocuğu olması halinde, anne ve babanın sağlık harcamalarının Vakfın sağlık uygulama esasları (özel sağlık Kurumları dahil) dahilinde Vakıfça karşılanması,

b-Üye dışında anne ve babanın (birden çok çocuğunun bulunması) çocuklarının bulunması halinde, Devlet, Üniversite ve Kızılay Hastane ve Dispanserlerindeki sağlık harcamalarının Vakıfça, Özel Sağlık Kurumlarındaki sağlık harcamalarının ise bütçe uygulama talimatı esasları ve limitleri dahilinde karşılanması kararlaştırılmıştır.

8.Yukarıda belirtilen mevzuat dahilinde somut olaya dönüldüğünde, her ne kadar İlk Derece Mahkemesince davacının davalı sandığın sağladığı sağlık yardımlarına hak kazandığı ve Vakıf sağlık uygulama esaslarında belirtilen (özel sağlık kurumlan dahil) sağlık yardımlarından faydalanmasına gerektiğine kanaat getirilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de, Vakıf yönetim kurulunca alınan kararın 506 sayılı Kanun'da belirtilen yardımlardan az olmadığı sabit olduğundan ve davacının birden çok çocuğu bulunduğundan yapılan sağlık yardımının Vakfın Bütçe Uygulama Talimatı Esasları ve limitleri dahilinde yapılıp yapılmadığı araştırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.