YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10958 E.  ,  2023/9199 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1511 E., 2023/1511 K.
DAVA TARİHİ : 26.09.2019
HÜKÜM/KARAR : Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 16. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/183 E., 2021/117 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali ve kesilen aylığın bağlanması davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili, davalı Kurum tarafından müvekkilinin davalı işverene ait işyerindeki iptal edilen çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile iptal edilen yaşlılık aylığının bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... Başkanlığı vekili, davacının 11.03.2008 - 16.03.2011 tarihleri arasındaki bildirilen çalışmalarının bir kısmının sahte işyerlerinden bildirilmiş olması, bir kısmı için de şüpheli kaydı konulmuş işyerlerinden bildirilmiş olması nedeniyle hizmetlerinin iptali sonucunda yaşlılık aylığı bağlanma şartlarından prim ödeme gün sayısı emeklilik için yeterli 5000 günün altına düşmesiyle davacının, emeklilik için gerekli olan şartları yerine getirememesi nedeniyle yaşlılık aylığının kesildiğini ve 01.01.2011 - 18.07.2019 tarihler arasında ödenen aylıkların borç olarak tahakkuk ettirildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi uyarınca Kurum denetim elemanları tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunun düzenlendiğini, bu belgelerin aksinin ispatının da ancak eş değerdeki belgelerle mümkün olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, "...Konak SGK merkezinin 07/01/2020 tarihli yazısında davacının denetmen raporuna istinaden iptal edilen günlerinin geri hizmetlerine dahil edilmesi sonucu iptal olan aylığının açıldığının ve borcun terkin edileceğinin belirtildiği ve davacı vekilinin 21/01/2021 tarihli dosyaya sunduğu beyanda davacının emekli aylığının ödenmeye başlandığının belirtilmiş olduğu anlaşıldığından bu haliyle yargılama devam ederken davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla davanın açılmasında Sosyal Güvenlik kurumunun herhangi bir kusurunun mevcut olmadığı, olayda kusurun sahte işyeri olduğu tespit edilen diğer davalı ...'in davacıyı denetmen raporuyla sahte olduğu belirtilen işyeri üzerinden sigortalı göstermesinden dolayı kaynaklandığı, bu anlamda davanın açılmasına davalı ...'in kendi kusuruyla sebebiyet verdiği anlaşıldığından yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin bu davalı üzerinde bırakılmasına ve davanın konusuz kalması nedeniyle ... " gerekçesine dayalı olarak, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, açtıkları tespit davasının konusuz kalması nedeniyle reddedildiğini, davada haklı görülmeleri nedeniyle müvekkili lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, ancak SGK aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmediğini, Kurumun müvekkilinin prim günlerini silmesi sonucunda müvekkiline yanlışlıkla aylık bağlandığı tespiti ile aylığın kesilmesinden dolayı davanın açılmasına SGK'nın sebebiyet verdiğini, dava açıldıktan sonra SGK'nın aylığını yeniden bağladığını ve biriken aylıklarını ödediğini bu nedenle Kurumun vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu olduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından, denetmen raporu sonucunda iptal edilen çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile iptal edilen yaşlılık aylığının bağlanması talebinin reddedilmesi üzerine iş bu davanın açıldığı, Kurumun 06.01.2020 tarihli yazısında; davacının iptal edilen günlerinin 1373200.35 sicil sayılı işyerine aktarıldığı, 16.03.2011 tarihli tahsis talebine göre tekrar aylık bağlanacağı ve borçların terkin işlemlerinin yapılması konusunda yazı yazıldığının belirtilmesi ile uyuşmazlığın giderilerek davanın konusuz kaldığı belirlendiğinden; dava açılmasına sebebiyet veren davalı Kurumun da konusuz kalan davada, A.A.Ü.T.'nin 6. maddesi gözetilerek vekalet ücretinden ve 6100 sayılı Yasa'nın 331. maddesi gözetilerek yargılama giderinden sorumlu tutulması gerekmekle, inceleme konusu mahkeme kararının bu yönü ile hatalı olduğu anlaşılmıştır." gerekçesiyle "A-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; ... 16. İş Mahkemesi'nin 18.03.2021 tarih, 2019/183 Esas ve 2021/117 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
1-Dava konusuz kalmakla, HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, " dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; söz konusu olayda Kurumun hatasının bulunmadığını, aleyhe yargılama gideri olmaması gerektiğini, bir an için aksi düşünülse bile ön inceleme aşaması tamamlanmadan uyuşmazlığını giderilmesi nedeniyle yarı oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, konusuz kalan davada verilecek vekalet ücreti miktarına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, AAÜT nin 6 ncı maddesi.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dosya kapsamı incelendiğinde, ön inceleme duruşması yapılmadan önce uyuşmazlığın giderildiği anlaşılmakla, dosyayı temyiz eden davalı Kurum aleyhine AAÜT'nin 6 ncı maddesi gereğince yarı oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün 4 nolu bendindeki "davalılardan ibaresinden sonra gelmek üzere "(davalı Kurumun bu vekalet ücretinin 4.600,00 TL sinden sorumlu olduğu gözetilmek kaydıyla)" ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.