YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10852 E.  ,  2023/10062 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1707 E., 2023/1464 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 45. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/102 E., 2023/39 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde ve 01.02.2022 tarihli dava dilekçesindeki talebinin açıklamasına ilişkin dilekçesinde özetle; davacının Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi’nden 1991 yılında mezun olduğu, 1991-1992 ile 1992-1993 eğitim öğretim yıllarında ...’na bağlı ... Anafartalar İlköğretimokulunda İngilizce öğretmeni olarak işe başladığı, ortaokul öğrencilerine hafta içerisinde İngilizce dersi verdiği, davacının bu çalışmasının ... İli İlçesinde bulunan Anafartalar İlkokulu’nda (Bağlar Mah. Atatürk Cad. 40. Sk. No 4 ... /...) “21169126 sigorta sicil numarası” ile 506 sayılı Kanun kapsamında 14.04.1992 tarihinden itibaren sigortaya beyan edildiği, fiili çalışması ile emekliliğe hak kazandığı düşüncesi ile davalı Kuruma müracaat ettiği, verilen cevapta işyeri tarafından prim ödemesi yapılmadığından bahisle emeklilik işlemleri yapılamadığı ve emeklilik talebinin Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından reddedildiği, davacının 1992 yılı da dâhil olmak üzere bu tarihten itibaren çalışmasına rağmen davalı işveren tarafından diğer davalı Kuruma, sigorta prim bildirgesi ve dönem bordrosu verilmemiş olması veya davacıya ait bildirge ve bordroların dâhil edilmemesi, Kurum tarafından da davacının çalışmasına ait bildirge ve bordroların istenmemesi sonucu davacının ciddi hak kayıpları yaşadığı iddiasıyla davacının 14.04.1992 tarihinden itibaren sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesine özetle; davacının hizmet tespiti talebinin 5510 sayılı Kanun'un 86/9 maddesi ve mülga 506 sayılı Kanun'un 79/10 maddesinde öngörülen 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığının yeterli olmadığı, aynı zamanda eylemli olarak çalışmasının da gerektiği, yöntemince düzenlenip süresinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesinin fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemeyeceği, bu tür davalarda işyerinde tutulması gerekli dosyalar ile Kurumdaki belge ve kanıtlardan yararlanılması gerektiği, ücret bordroları celp edilmesi gerektiği ve müfettiş raporları olup olmadığı araştırılması gerektiği, işyeri çalışanları saptanarak sigortalının hangi işte ne kadar süre ile çalıştığının açıklanması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesine özetle; hak düşürücü sürenin geçtiği, 14.04.1992 tarihli Kaymakamlık oluru ile çalışma izni alındığı, 16.10.1992 tarihinde yeniden onay alındığı, 03.12.1992 tarihli yazı ile 11.11.1992 tarihinde bu görevinden ayrıldığının bildirildiği, belirtilen dönemlerde okulda ders ücreti karşılığı İngilizce öğretmeni olarak çalıştığı fakat sigorta primi ödenip ödenmediği hakkında bir belgeye ulaşılmadığı, davanın yerinde olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacıya ait işe giriş bildirgesi Kuruma verilmekle artık hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceği, davacı tarafından dava sırasında Kuruma başvurarak başvuru şartının yerine getirildiği, davaya konu işyerine ait 1992 yılı dönem bordrolarında ismi geçen ...'nın davacının kendisi ile birlikte okulda çalıştığını beyan ettiği, dosya içerisinde yer alan kaymakamlık makamının davacı adına verilmiş 22.04.1992 tarih ve 232/7243 sayılı olur yazısı ve tüm dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında, tespite konu dönemde davacı adına 14.04.1992 tarihli işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmiş olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 14.04.1992 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiği, fiili çalışma olgusunun ispat edilemediği, işe giriş bildirgesinin varlığının yeterli olmadığı, Kurumun kusurunun ve sorumluluğunu bulunmadığı; davalı ... vekili, hak düşürücü sürenin geçtiği, 14.04.1992 tarihli Kaymakamlık oluru ile çalışma izni alındığı, 16.10.1992 tarihinde yeniden onay alındığı, 03.12.1992 tarihli yazı ile 11.11.1992 tarihinde bu görevinden ayrıldığının bildirildiği, belirtilen dönemlerde okulda ders ücreti karşılığı İngilizce öğretmeni olarak çalıştığı fakat sigorta primi ödenip ödenmediği hakkında bir belgeye ulaşılmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 14.04.1992 tarihinde 670311-34 sicil numaralı Anafartalar İlkokulu unvanlı işyerinden giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına işlendiği, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü yazısında 22.04.1992 tarihli Kaymakamlık oluru ile davacıya 14.04.1992 tarihinden itibaren çalışma izini verildiği, 11.11.1992 tarihinde görevinden ayrıldığının belirtildiği, Kuruma müracaat şartının yerine getirildiği, tanık ...'nın davacının çalışmalarını doğruladığı, 1992/2 - 3 dönem bordrolarında isminin bulunduğu, tanık ...'nun davacının çalışmasını doğruladığı, tanığın dönem bordrolarında isminin bulunduğu, 10.10.1970 doğumlu davacının 18 yaş engelinin bulunmadığı, dinlenen kayıtlı tanıkların beyanları ve yazılı belgelerle davacının çalışmalarının ispatlandığı ve Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri istinaf dilekçeleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının sigorta başlangıç tarihinin 14.04.1992 olduğunun tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı mülga Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 6, 79 ve 108 inci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.