YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10778 E.  ,  2023/12618 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/784 E., 2023/787 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/107 E., 2022/351 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda ilk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı ...Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. ve ... Endüstriyel Temizlik ve Genel Hizmetler Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum ve davalı ... işveren vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki açıklama dilekçesinde özetle; davacının, davalı ...İl Müdürlüğünün alt işvereni ... Endüstriyel Temizlik ve Genel Hizmetler Ltd. Şti.nde sigortalı olarak işe başladığı, davacının davalı nezdinde kesintisiz olarak Mayıs 2000 tarihinden 12.06.2017 tarihine kadar çalışmasına rağmen sigorta primlerinin eksik yatırıldığı, işe giriş bildirgesi verildiğinden hak düşürücü süreden söz edilemeyeceği, davacının 05.01.2000 - 12.06.2017 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı iddiasıyla davacının bildirim bulunmayan 05.01.2000 - 10.07.2003 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdine tabi çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; hizmet tespiti davalarında fer'i müdahil oldukları, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle re'sen araştırma yapılması gerektiği, çalışmanın belge ve kayıtlarla ispat edilebileceği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Endüstriyel Temizlik ve Genel Hizmetler Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile asıl işveren ...arasındaki sözleşmenin 01.01.2007 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere imzalandığı; davalının ihale ile iş üstlendiği ve çeşitli nedenlerle ihale sürecinin uzaması halinde işin görülmesinde kesintilerin söz konusu olduğu; davalı şirketin sözleşmelerinin 01.01.2007 - 31/12/2007 (ancak 01.01.2008 - 31.01.2008 tarihleri için süre uzatım), 17.04.2008 - 31.12.2008 (ancak 01.01.2009 - 28.02.2009 tarihleri için süre uzatım), 01.06.2009 - 31.12.2010, 01.02.2011 - 31.12.2012, 01.01.2013 - 31.12.2014, 01.01.2015 - 25.01.2015 tarihleri arasında olurlu sözleşme, 26.01.2015 - 18.02.2015 tarihleri arasında olurlu sözleşme, 19.02.2015 - 31.12.2017 arasında halen devam eden sözleşme olduğu; şirketin 10.08.2006 tarihinde kurulduğu; davacının 2000 yılından itibaren şirket çalışanı olmadığının açıkça ortaya çıktığı; sözleşme dönemleri dışında davalının işçi çalıştırmasının yasal olarak mümkün olmadığı; bunun tek istisnasının Botaş'a yasal mevzuat gereğince verilen 1 ya da 2 aylık dönemlerle süre uzatım izni verilmesi olduğu; nitekim davalı şirkete süre uzatım izni verilmesi halinde de çalışan işçilerin sigorta kayıtlarının yasaya uygun şekilde bildirildiği ve ücretlerinin ödendiği; davacı işçinin, çalıştığı alanın Botaş'a ait olup güvenlikli bölge olduğu, işçilerin ihale dönemleri dışında bu alanlara girmesinin mümkün olmadığı; işçilerin bu alanlara girmesini sağlayan kimliklerin sigorta çıkışı ile birlikte işçilerden alındığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile diğer davalı ... Endüstriyel ve Temizlik Genel Hizmetleri Ltd. Şti. arasında imzalanan taşeronluk sözleşmeleri gereği ve işçi çalıştırma başlıklı maddeler gereği söz konusu davacının da içinde bulunduğu işçilerin maaş ödemelerini tam olarak almakla sigorta primi başta olmak üzere geri kalan tüm kurumsal ödemelerin sorumluluğunun taşeron firmaya ait olacağı ve sözleşmelerin 11 inci maddesinde belirtildiği üzere "sözleşme kapsamında işçi çalıştıracağı yer için SSK'dan ayrı bir iş yeri tescili yaptıracağının" açık bir şekilde belirtilmekle davalının kontrolüne bu hali ile imkan vereceğinin açıkça belirtilerek imza altına alındığı; yapılan sözleşmelerin, 1 yıl süreliğine yapılmakla davalıya atfedilebilecek herhangi bir kusur da bulunmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... mirasçısı davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; ... Endüs. Tem. ve Genel Hiz. Ltd. Şti.'nin 10.08.2006 tarihinde tescil edildiği ve talep edilen dönemde dosya arasında mevcut ihale evraklarından davalı asıl işveren ...Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş.'nin alt işverenin ... olduğu; davacıya ...'a usulüne uygun bir biçimde husumet yöneltmesi için süre verildiği ve davaya dahil edildiği; ... işyeri sicil dosyası Kurumdan istendiği ve bu iş yerine ait 2001 - 2003 yıllarına ait dönem bordroları dosya arasına alındığı; bordrolarda 10.07.2003 tarihinde iş yerinin tescil olunduğu, 10.07.2003 - 31.12.2003 tarihleri arasındaki bordrolarda çalışan olarak sadece davacının bulunduğunun anlaşıldığı; 01.01.2001 - 10.07.2003 tarihleri arasında davacının davaya konu işyeriyle ilgileri belgelere yansımış olan tanıkların, işyerinin kapsamı, kapasitesi, niteliği, çalışma süresi, davacının yaptığı işin niteliği, şekli, çalışma süresine ilişkin somut ve net anlatımlarına, sunulan Ziraat işleri sözleşmelerine göre; Kuruma bildirilen çalışmaları dışında 01.01.2001 - 10.07.2003 tarihleri arasında davacının bahçıvan olarak kesintisiz çalıştığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.2001 - 10.07.2003 tarihleri arasında 920 gün süreyle davalı 1742 iş yeri sicil nolu ...Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.'nin asıl iş veren olduğu ve ... işyeri sicil nolu ... Tic. ve Taah. Ltd. Şti. / ... nezdinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı ...Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. vekili ve ... Endüstriyel Temizlik ve Genel Hizmetler Ltd. Şti. vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı, bilirkişi raporunda davacının hangi dönemler içinde çalıştığının belirtilmediği, tanık anlatımlarıyla davacının kesintisiz çalışmasını ispat edilemediği, davacının kurulmamış bir şirkette çalıştığının kabul edilemeyeceği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre, sıfat, yetki, görev, kesin hüküm ve derdestlik itirazları bulunduğu; davalının işveren gösterilmesinin kabul edilemeyeceği; tanık dinlenmesine muvafakat etmedikleri; tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Endüstriyel Temizlik ve Genel Hizmetler Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirketin 10.08.2006 tarihinde kurulduğu ve bu durumun ticaret sicilden anlaşıldığı, buna rağmen kuruluş öncesinde davacının şirkette çalıştığının kabul edilemeyeceği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Endüs. Tem. ve Genel Hiz. Ltd. Şti.'nin 10.08.2006 tarihinde tescil edildiği göz önüne alınarak talep dönemde davalı asıl işveren ...Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş.'nin alt işverenin ... (...'un talep edilen dönemde kayıtlı iş yeri tescili bulunmasa da 1991 yılından itibaren vergi kaydı bulunmaktadır) olduğu anlaşılmakla Dairenin kaldırma kararında ...'a usulüne uygun bir biçimde husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilip, davaya dahil edilip, davalı ... Endüs. Tem. ve Genel Hiz. Ltd. Şti.'i yönünden davanın reddi gerektiğinin belirtilmesine rağmen hüküm kısmında şirketin 2006 yılında kurulması nedeniyle infaza elverişli olmayacak şekilde "... işyeri sicil nolu ... Tic. ve Taah. Ltd. Şti. / ..." yazılması usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı şirketler vekillerinin ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.2001 - 10.07.2003 tarihleri arasında 920 gün süreyle davalı 1742 iş yeri sicil nolu ...Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.'nin asıl işveren olduğu davalı ... nezdinde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... Endüs. Tem. ve Genel Hiz. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ...Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalılar nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 05.01.2000 - 12.06.2017 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı iddiasıyla eksik bildirim sürelerinin tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.