YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10767 E.  ,  2024/8592 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/4 E., 2023/862 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bolu İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/271 E., 2020/244 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, sigortalının 16.12.2015 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP
1.Davalı ... Isıtma Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: iş kazasının meydana gelmesinde müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, asıl işverenin ... Termal Kasaba, alt işverenin ... Mühendisliği Ltd. Şti. olduğunu, müvekkil şirketin alt işverenin alt işvereni olduğunu, davacının yapılan anlaşma gereğince ücretinin ... Mühendislik tarafından ödendiğini ve ... Termal Kasabanın talimatı altında çalıştığını, davacıya gerekli eğitimlerin verildiğini, maluliyet oranını kabul etmediklerini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Mühendislik vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ... Isıtma şirketinin çalışanı olduğunu, müvekkil şirketin alt işveren olarak sorumluluğunun bulunmadığını, meydana gelen olay nedeniyle müvekkil şirketin herhangi bir kusurundan ve ihmalinden söz edilemeyeceğini, davacının meydana gelen olayda ateşe fazla yaklaşmasından olduğunu, bu nedenle davacının olayda kusurunun bulunduğunu belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... Sağlık Termal Tur. İnş. Maden San. ve Tic. A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; davacının diğer davalı ... personeli olduğunu, ... Mühendislik nezdinde günlük işçi olarak çalıştığını, müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili şirket ile diğer davalı şiket arasında akdedilen sözleşmeni 6.1 ve 6.3 maddelerinde istihdam olunan personelin maruz kalabileceği her türlü kazadan yüklenicini sorumlu olacağı belirtildiğinden müvekkili şirketin yasal sorumluluğunun bulunmadığını, davacının olayda ağır kusurunun bulunduğunu ve müvekkili şirketin bir kusurunun bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 253.492,51 TL maddi tazminatın (geçici iş göremezlik nedeni ile 420,27 TL, maluliyet nedeni ile 253.072,24 TL olmak üzere) kaza tarihi olan 16.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı ... Mühendislik Doğalgaz Elektrik İnşaat Mobilya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yanca davalı şirketi alt işveren sıfatı ile sorumlu olduğunun iddia edildiğini ve Mahkemece de bu kabule göre karar verilmişse de söz konusu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira davacı, ... Isıtma Doğalgaz İnş. Nak. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. de sigortalı olarak çalışmakta olup; söz konusu iş kazasının davalı ... Termal Kasaba adlı işyerinde gerçekleştiğini, taraflar arasındaki ilişkide asıl işveren davalı ... Termal Kasaba, alt işveren ise davalı ... Isıtma Doğalgaz İnş. Nak. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, davalı şirketin alt işveren olarak sorumlu olduğundan bahsedilemeyeceğini, Mahkemece kabul edilen kusur oranlarının hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki kusur oranlarının gerçeği yansıtmadığını, tanıklardan ...'ın Bolu 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/582 Esas sayılı dosyasında alınan 08.03.2017 tarihli beyanında belirtildiği üzere davacı ateşi kendisinin yaktığını ve yine uyarılmasına rağmen söz konusu ateşe yaklaştığını ve kazanın oluşumuna kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, Mahkeme kararında davacının geçici iş göremezlik zararı için 420,27 TL ve sürekli iş göremezlik zararı için 253.072,24 TL maddi zararın tespit edildiği belirtilmişse de bu hususun kabulünün mümkün olmadığını, yapılan tazminat hesabının da hatalı olduğunu, zira davacının maluliyet oranı -kaldı ki tarafımızca maluliyet oranına da itiraz edilmiş ve Mahkemece dikkate alınmamıştır- dikkate alındığında yapılan pasif dönem hesaplamasının hatalı olduğunu, Mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

2.Davalı ... Sağlık Termal Turizm İnşaat Maden San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin uzmanlık alanının turizm ve pazarlama olduğu dikkate alınarak, şirket politikası olarak inşaat ve teknik işlerin yapımı bütünü ile branşlarında uzman firmalara verildiğini, bu kapsamda; davalı ... Termal Kasabanın yapımı esnasında tesisin inşaat yapım işleri diğer davalılardan ... Mühendislik Doğalgaz Elekt. İnş. Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı firmaya verildiğini, davalı ... Mühendislik ve davalı şirket arasında yapılan yazılı ve yazısız anlaşmalara göre, davalı ... Mühendislik üstlendiği hizmetleri yerine getirirken tamamen bağımsız hareket ettiğini, öyle ki, davalı şirketin icazeti olması halinde, tesis sınırları içerisinde taşeron firma çalıştırabildiğini, dava dosyasına sunulan 06.02.2015 tarihli davalı ... Isıtma Doğalgaz Mühendislik Su Arıtma Tesisat başlıklı belgeye göre davacı ... davalılardan ... ısıtmanın personeli olup, davalı şirketin taşeronu olarak çalışan davalı ... Mühendislik nezdinde günlük işçi olarak çalıştığını, dosyaya ibraz edilen Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Genel Müdürlüğü Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü'nün 06.05.2016 tarihli müzekkeresine göre de, davacı diğer davalı ... adlı şirketin sigortalı çalışanı olup, bahsi geçen şirketin denetim ve gözetim yükümlülüğü altında olduğunu, dosya kapsamında bulunan tanık anlatımları hiçbir suretle huzurdaki bilirkişi raporuna esas alınmadan farazi bir rapor tesis edildiğini, bu nedenle söz konusu rapora dayanarak adaleti tesis edecek bir hüküm kurulmasının hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki kusur oranlarının gerçeği yansıtmadığını, davacının kendisine sağlanan teknik ekipmanları kullanmaması ve iş güvenliği eğitimleri neticesinde kendisine verilen bilgi ve talimatları işinde uygulamaması nedeniyle kusurlu olduğunun açık olduğunu, her ne kadar Mahkeme hükmüne esas alınmamışsa da, tanıklardan ...'ın Bolu 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/582 Esas sayılı dosyasında alınan 08.03.2017 tarihli beyanında belirtildiği üzere; davacı ateşi kendisinin yaktığını ve yine uyarılmasına rağmen söz konusu ateşe yaklaştığını ve kazanın oluşumuna kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, tanık beyanlarının yeterince değerlendirilmediğini, tüm bu açıklamalar ve tanık anlatımları doğrultusunda yaralamasına kendi kusuru ile sebebiyet verdiği yönünde hiçbir şüphe bulunmayan davacıya %20 kusur oranı atfedilirken, inşaat sahasında tüm yasal sorumluluklarını yerine getiren davalı şirkete %30 kusur tayin edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olup, eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde verilen kararın bozulması gerektiğini, Mahkemece davacının geçici iş göremezlik zararı için 420,27 TL ve sürekli iş göremezlik zararı için 253.072,24 TL maddi zararın tespit edildiği belirtilmişse de bu hususun kabulünün mümkün olmadığını, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan pasif dönem hesaplamasının açıkça yanlış olduğunu, Mahkemenin takdiren belirlediği manevi tazminat miktarının da kabulünün mümkün olmadığını belirterek, istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalılara ait iş yerinde işçi olarak çalışmakta iken 16.12.2015 tarihinde iş kazası geçirdiği, davacının İstanbul SSGM'nin raporu ile maluliyet oranının %35 olarak tespit edildiği, maluliyet oranına itiraz üzerine YSK tarafından düzenlenen raporda davacının maluliyet oranının %35 olarak tespit edildiği ve kontrol muayenesinin gerekmediğinin anlaşıldığı, itiraz üzerine aldırılan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi raporunda da davacının maluliyet oranının %35 olarak tespit edildiğinin görüldüğü, kazanın oluşumundaki kusur oranının belirlenmesi açısından konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alındığı, bu raporda ise kaza olayının meydana gelmesinde %30 ... Termal...A.Ş'nin, %30 ... Mühendislik ... Ltd. Şti.'nin, %20 ... Isıtma ... Ltd. Şti'nin, %20 ise davacının kusurlu olduğunun belirtildiği, dosya içerisinde aldırılan her iki rapor da da kusur oran ve aidiyetlerinin aynı olduğunun tespit edildiği, davacının ... Isıtma... Ltd. Şti, çalışanı olduğu, dosya arasına alınan ... Termal...A.Ş ile ... Mühendislik ... Ltd. Şti. arasında imzalanan 01.08.2015 tarihli sözleşmenin konusunun "Demirciler Köyü Merkez/Bolu adresinde bulunan ... Termal Kasaba Projesi Yedigöller etabı üzerinde bulunan kazan dairesi ve makine ekipmanlarının yerine montajı" olduğunun, davalı ... Isıtma... Ltd. Şti,'nin de davacıyı söz konusu projede çalışmak üzere ... Mühendislik ... Ltd. Şti.'ye görevlendirdiğinin anlaşıldığı, tüm anlatılanlar kapsamında davalıların sorumlulukları değerlendirildiğinde, davalılar ... Termal...A.Ş ile ... Mühendislik ... Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşme ile alt işveren asıl işveren ilişkisinin kurulduğu davacınında davalı ... Isıtma... Ltd. Şti, çalışanı olmasına karşın ... Mühendislik ... Ltd. Şti. de görevlendirildiği ve bu nedenle alt işveren işçisi olarak bahsi geçen projede çalıştığı ve iş bu proje kapsamında çalıştığı esnada iş kazası geçirerek malul kaldığı tespit edildiğinden, davalıların davacının alacaklarından asıl işveren alt işveren ilişkisi kapsamında müşterek müteselsil sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, davacı ile davalı işverenin kusur durumlarının tespiti için alınan bilirkişi raporunun ehil ve konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından tanzim edildiği, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen kusur durumunun tespitine ilişkin raporun kapsamlı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gibi dosya kapsamına, delil durumuna ve somut olayın meydana geliş şekline de uygun olduğu, taraflara izafe edilen kusur oranlarının tarafların somut olaydaki yükümlülükleri ile de örtüştüğü ve kusur oranlarının hakkaniyete uygun olarak tasnif edildiği, bilirkişi heyeti raporunun tarafların görev ve sorumlulukları ile kusur oranlarının belirlenmesi açısından dosya kapsamı ile örtüştüğü, dosyaya aldırılan her iki kusur durumunu belirtir raporların birbirini teyit ettiği, bu nedenle İlk Derece Mahkemesi tarafından bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen kusur durumunun tespitine ilişkin rapora itibar edilerek bu raporun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacının maluliyet oranın tespiti bakımından yapılan araştırmanın yukarıda izah edilen usulde yapıldığı ve davacı hakkında düzenlenen tüm maluliyet raporlarının birbirini teyit etmesi nedeni ile artık Adli Tıp 2. Üst Kurulundan rapor aldırılmasının gerekli olmadığı anlaşıldığından bu yöne ilişkin istinaf itirazlarının da reddine karar verildiği, maddi tazminat miktarının tespiti açısından düzenlenen bilirkişi raporunda hesaplamalara esas alınan unsurların, Yargıtay içtihatlarına ve dosya kapsamına uygun olduğu, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın oluş şekli, maluliyet oranı ve olay tarihi dikkate alındığında davacı için takdir edilen manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davalılar ... Termal ...A.Ş ile ... Mühendislik ... Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Termal ...A.Ş ile ... Mühendislik ... Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... Termal ...A.Ş vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Mühendislik ... Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'nun 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Davalılar ... Termal ...A.Ş ile ... Mühendislik ... Ltd. Şti. vekillerinin hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK'nın 110 ncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Davalılar ... Termal ...A.Ş ile ... Mühendislik ... Ltd. Şti. vekillerinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davalılar ... Termal ...A.Ş ile ... Mühendislik ... Ltd. Şti. vekillerinin temyiz itirazlarının istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında değerlendirildiği hususları da dikkate alınarak, tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalılar ... Sağlık Termal Tur. İnş. Madencilik San. ve Tic. A.Ş. ile ... Mühendislik Doğalgaz Elektrik İnş. Mobilya San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2.Davalılar ... Sağlık Termal Tur. İnş. Madencilik San. ve Tic. A.Ş. ile ... Mühendislik Doğalgaz Elektrik İnş. Mobilya San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.