YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10664 E.  ,  2023/12338 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1201 E., 2023/1113 K.
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 23. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/680 E., 2022/687 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalılara ait iş yerlerinde kepçe operatörü olarak 10.10.1991 - 07.03.2008 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı; en son 1.400,00 TL net ücret aldığı; üç ayrı şirkette çalışıyor olarak görünse de bu şirketlerin aynı gruba bağlı, ortaklık yapısı aynı olan şirketler olduğu; % 90 hak sahibinin ...olduğu; üç ayrı şirkete ait işleri farklı şantiyelerde yaptığı; ayrı şirketlere ait iş yerlerinde gösterildiği; iş yeri değişikliklerinin davacının gıyabında, evrak üzerinde gerçekleştiği; davalı şirketlerde, farklı tarihlerde girdi-çıktı yapıldığı; hizmetlerinin iç içe geçtiği; davalıların müteselsilen sorumlu oldukları; 1991 - 1996 yılları arasında hizmetlerinin hiç bildirilmediği; sonrasında kesintili bildirildiği; ... 16. İş Mahkemesi'nin 2008/211 Esas sayılı dosyasında işçilik alacakları davasının olduğu iddiasıyla 10.10.1991 - 07.03.2008 tarihleri arasında kesintisiz ve tam zamanlı olarak aylık 1.400,00 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı, aşamalarda; 1991 yılı Ekim ayında Ceyhan'da yağcı olarak Hamit Hamidi şirketinde işe başladığı; 1991 - 22.04.2008 tarihleri arasında çalıştığı; 1991 - 1992 arası Ceyhan'da, 1992 - 1994 2 nci ayı sonuna kadar Mersin taş ocaklarında, Ekim 1995 - Nisan 2001 arası ...'da Hamit Hamidi şirketinde, 3 ay ara verip Temmuz 2001 - 2005 arası ...'da aynı şirket altında Tusan'da çalıştığı; hangi tarihler arası çalıştığını hatırlamadığı; 2005 - 22.04.2008 tarihleri arasında ...'da Nasaş'ta çalıştığı; şirketin sahibinin Hamit Hamidi olduğu; Başöz şirketinde çalışmadığı; çalışmalarının Başöz şirketinde gösterilmiş olabileceği; şirketin sahibini bilmediği beyanında bulunmuştur.

II.CEVAP
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süre yönünden reddi gerektiği, davacının geçici dönemler halinde iş yerinde çalıştığı, çalıştığı sürelerin Kuruma bildirildiği, işin yoğun olmadığı dönemlerde başka yerlerde çalıştığı, işçilik alacakları dosyasında dinlenen tanıkların da çalışmanın kesintili olduğunu beyan ettikleri, kendilerine husumet yöneltilemeyeceği, davalı şirketler arasında iş yeri devrinin sözkonusu olduğu, davalının iş yerini 31.03.2005 tarihinde diğer davalı Nasaş şirketine devrettiği, devirden sonra davacının Nasaş'ta çalışmaya devam ettiği, davalının 2 yıllık devirden kaynaklı sorumluluk süresinin geçtiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, görev, derdestlik, husumet ve hak düşürücü süre itirazları olduğu; Tüsan Yapı adına işlem gören işyerinin 05.05.2002 tarihinde Kanun kapsamından çıktığı; davacının iş yerinde 2001/3 döneminde 120, 2002/1 döneminde 8 ve 2002/2 döneminde 28 gün çalışmasının olduğu; Tüsan iş yerinin "ağreva üretim" işi olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; 06.07.2022 tarihinde aldırılan bilirkişi raporu dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ... Sanayii A.Ş.'ne ait işyerinde Kuruma bildirilen süreler dışında, 07.08.2001 - 31.08.2001 tarihleri arasında 24 gün, 09.01.2002 tarihinde 1 gün, 13.06.2002 - 01.07.2002 tarihleri arasında 19 gün olmak üzere toplam 44 gün süreyle asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, prim borçlarından davalılar TÜSAN Yapı Sanayii A.Ş. ve NASAŞ Mad. İnş. San. ve T.A.Ş.nin müteselsilen sorumlu olduklarının tespitine, davalı ... İnş. Nak. Mad. Turz. San. ve T.A.Ş.'ne karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine tashihen karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; karar incelemesini yaparken dosyayı tam irdelenmeden, SGK denetim raporları, tespit tutanakları, tanık beyanları dikkate almadan, eksik olarak verildiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Başöz firması hakkında davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı, 31.12.2001 tarihi sonrası için hak düşürücü süre uygulanamayacağı, prime esas kazancın belirlenmesinde işçilik alacakları dosyasının esas alınması gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği bulunmadığından değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunduğu; ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklı olduğu; İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dinlenen tanık beyanlarından, davanın kısmen kabulüne dair mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı işverenler nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 10.10.1991 - 07.03.2008 tarihleri arasında kesintisiz ve tam çalıştığı iddiasıyla eksik sürelerin ve prime esas kazançların tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.