YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10661 E.  ,  2023/10059 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1469 E., 2023/1430 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/15 E., 2022/437 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... Isı Cihazları Çelik Konstrüksiyon San. ve Tic. unvanlı işyerinde yapımı gerçekleştirilen MKEK İmla İşletmesinde çelik çatı yapımı işinde 01.03.1987 tarihinden itibaren bir süre çalıştığı, dava dışı işveren tarafından işe giriş bildirgesinin davalı Kuruma gönderildiği, kendisine sigorta sicil kartı verildiği, verilen sigorta sicil numarası ile sigortalılık tescilinin yasal süresinde gerçekleştirildiği, dava dışı işveren tarafından sigorta primlerinin yatırılmaması, aylık sigorta prim bildirgelerinin ve dönem bordrolarının Kuruma verilmemiş olması nedeniyle sigortalılık başlangıcının 01.03.1987 olarak kabul edilmediği iddiasıyla söz konusu davalıya ait işyerinde 01.03.1987 tarihinde bir gün süreyle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davacının hizmet tespiti talebinde bulunduğu dava dışı işyeri üzerinden 01.03.1987 tarihinde ilk işe giriş bildirgesi verildiği, ancak bahsi geçen dava dışı işyerinin davacı adına bordro, aylık prim belgesi vb. belge göndermediği, bu nedenle ilk işe başlama tarihi esas alınarak davacıya yaşlılık aylığı bağlanamadığı, davacı adına ilk defa 1992 yılı ikinci dört aylık dönem bordrosu ile hizmet bildiriminde bulunulmaya başladığı, işverenler tarafından Kuruma gönderilmesi zorunlu belgelerin hangi süreler içerisinde bildirilmesi gerektiğinin 506 sayılı Kanunda düzenlendiği, davacının adının bordroda bulunmadığı, bu davalarının kamu düzenine yönelik olduğundan re’sen incelemeye tabi olduğu, çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya mahal bırakmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiği, davacıya ait sigorta sicil dosyasının, işveren nezdindeki şahsi sicil dosyasının, dönem bordrolarının ücret tediye bordrolarının dosyaya dahil edilmesi gerektiği, davacı tarafça delil olarak ifadelerine dayanılan tanıkların davacıyla aynı işyerinde çalışan ve Kuruma intikal ettirilen aylık prim bordrolarında adı geçen şahıslardan olması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kabulü ile davacının ... sicil nolu ... unvanlı işyerinde 01.03.1987 tarihinde bir gün süre ile hizmet akdine tabi olarak ilgili dönemde geçerli asgari ücret sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamu düzenine yönelik davada re'sen inceleme yapılması gerektiği, yalnızca tanık beyanlarıyla yetinilemeyeceği, Kurum belgelerinin aksinin sabit oluncaya kadar doğru kabul edildiği, Kurumun herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, işlemlerin mevzuata uygun olduğu iddiasıyla ilk derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı hakkında dava dışı işveren tarafından verilen 01.03.1987 tarihli işe giriş bildirgesinin 1987 yılı serilerinde olduğu, dönem bordro çalışanlarının davacının çalışmalarını doğruladığı, davacının çırak olarak çalıştığını gösterir çıraklık sözleşmesi, çıraklık eğitim merkezi kaydının bulunmadığı, dönem bordro çalışanlarının davacının üretime yönelik olarak çalıştığını doğrulamaları, sigorta başlangıcının 18 yaşını ikmal ettiği 12.10.1987 tarihi olduğunun hükmün infazı sırasında Kurumca gözetilecek olmasına göre davanın kabulüne dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının dava dışı ... ... Isı Cihazları Çelik Konstrüksiyon San. ve Tic. unvanlı işyerinde 01.03.1987 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdi ile çalıştığına dair sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı mülga Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 6, 60/G, 79 ve 108 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının işe giriş bildirgesine istinaden 01.03.1987 tarihinde bir gün süreyle hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının, bir başka deyişle sigorta başlangıç tarihinin 01.03.1987 olduğunun tespitine karar verilmiştir. 5510 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinde "Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir" hükmü öngörülmüştür. Maddedeki "malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanlar" sözcüklerinin, sigortalılar yararına bir yorumla, tâbi olması gerekenleri de kapsadığının kabulü gerekir. Öte yandan, aynı kanunun Geçici 54'üncü maddesi kapsamında 01/04/1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescili bulunanlar için bu maddenin yani 18 yaş sınırının uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davacının, aynı Kanunun Geçici 54 üncü maddesi kapsamında 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescili bulunmadığından hakkında anılan madde hükmünün uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle, 12.10.1969 doğumlu olan davacı yönünden tespite konu 01.03.1987 tarihi davacının 18 yaşını ikmal ettiği 12.10.1987 tarihinden öncesine ilişkin olduğundan, tespite konu çalışmanın sadece prim ödeme gün sayısına dâhil edileceği hususunun hükümde gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;

1. Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendine "506 sayılı Kanunu'nun 60/G maddesi hükmü uyarınca 01/03/1987 tarihi yönünden ödenecek sigorta priminin prim ödeme gün sayısının hesabına dâhil edilmesi ile davacının malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 12/10/1987 tarihi olduğunun TESPİTİNE" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.