YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10646 E.  ,  2024/5077 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/290 E., 2023/1485 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/245 E., 2021/355 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kızı ... polis memuru ...'in, 19.11.2018 tarihinde saat 18.45 sıralarında görev yeri olan İzmir ili ... Caddesi Gaziemir - Torbalı kısmında yer alan kapama ve uygulama noktasında karşıdan karşıya geçmekteyken kendisine bir aracın çarpması neticesinde hayatını kaybettiğini, bahse konu kazanın iş yerinde meydana gelen kaza olduğunu, kazanın ardından müvekkili tarafından kızlarının vazife malullüğü sonucu vefat etmiş olması ve bu sebeple ölüm aylığına hak kazanmış olduğundan Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulduğunu, ancak Sosyal Güvenlik Kurumunun 02.04.2019 tarihinde verdiği cevapta, "Vazife Malullüğü Tespit Kurulunca 08.02.2019 tarihinde vazife malullüğü durumu incelenerek 126 sayı ile vefatının fiilen vazifesini yaptığı sırada meydana gelmediği gibi idarelerince sağlanan servis aracıyla işe giderken ya da işten dönerken geçirdiği trafik kazası sonucu da meydana gelmediğinden, hakkında 5510 sayılı Kanun'un 47 nci maddesinin 1 inci fıkrasına göre vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır." şeklinde karar bildirildiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile iş bu davalarının kabulü ve Sosyal Güvenlik Kurumunun 126 sayılı vazife malullüğü reddi kararının iptali ile müvekkillerinin ... olan kızları ...'in vazife malulü olduğunun tespitine, olay tarihinden itibaren müvekkillerine vazife malullüğü aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu işlemin Kamu Görevlileri Emeklilik Dairesi Başkanlığı tarafından yapıldığını, Kurumun merkezi ve dava konusu işlemin takip edildiği Daire Başkanlığının Ankara'da bulunduğunu, bu nedenle davanın Ankara İş Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davanın öncelikle yetki nedeniyle reddini talep ettiklerini, bahse konu olayda ... ...'in vefatı nedeniyle Kuruma gönderilen ve yukarıda belirtilen bilgi ve belgeler esas alındığında, 5510 sayılı Kanun'un 47 nci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasına imkan bulunmadığını, tüm bu nedenlerle, haksız ve yersiz açılan davanın reddine ve yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince; toplanan deliller, dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacılar müşterek çocuğu polis memuru ...'in 19.11.2018 tarihinde saat 18:45 sıralarında İzmir ili ... Caddesi Gaziemir - Torbalı kısmında yer alan kapalı ve uygulama noktasında karşıdan karşıya geçmekteyken kendisine bir aracın çarpması neticesinde vefat ettiği, mirasçıları tarafından vazife malulü sayılması talebinin Kurum tarafından reddedildiği, 5510 sayılı Kanun'un 47 nci maddesine göre bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa 4 üncü maddenin 1 inci fıkrasının c bendi kapsamında sigortalı olanlar için aşağıdaki hallerde vazife malulü hükümlerinin uygulanacağı, 25 inci maddede belirtilen malullüğün sigortalıların vazifelerini yaptıkları sırada veya vazifeleri dışında idarelerince görevlendirildikleri her hangi bir kamu idaresine ait başka işleri yaparken bu işlerden veya kurumlarının menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken ya da idarelerince sağlanan bir taşıtla işe gelişi ve işten dönüşü sırasında veya iş yerinde meydana gelmiş olan kazadan doğmuş olursa buna vazife malullüğü denileceği ve bunlara uğrayanlara da vazife malulü deneceğinin düzenlendiği, meydana gelen kazanın müteveffanın görev yerine gitmek üzere yaya halinde olduğu süreçte meydana geldiği, İzmir ilinde polis memurlarının görev yerine geliş gidişleri sağlayan servis imkanının olmadığının anlaşıldığı, kendi imkanları ile vazifesine giderken meydana gelen kaza nedeniyle vefat eden ...'in 5510 sayılı Kanun'un 47 nci maddesine göre vazife malulü sayılması gerektiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacıların müşterek çocukları ...'in 19.11.2018 tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle vefat etmesi sebebiyle müteveffanın vazife malulü olduğunun tespitine ve davacılara vazife malullüğü aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Ankara 5. İş Mahkemesinin 30.11.2021 tarih ve 2021/245 E. - 2021/355 K. sayılı ilamının 1 numaralı hüküm maddesinin düzeltilerek/eklenerek kaldırılmasını ve ''davanın kabulü ile davacıların müşterek çocukları ...'in 19.11.2018 tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle vefat etmesi sebebiyle müteveffanın vazife malulü olduğunun tespitine ve davacılara 19.11.2018 tarihinden geçerli olmak üzere vazife malullüğü aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline'' şeklinde hüküm kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, ... polis memuru ...'in 19.11.2018 tarihinde saat 19:00 ile 20.11.2018 tarihi saat 08:00 arası İzmir ili ... Caddesi Gaziemir- Torbalı kısmında yer alan kapalı ve uygulama noktasında görevli olduğu; ancak trafik kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere 19.11.2018 tarihinde saat 19:00'da tam görev yerinde karşıdan karşıya geçmekteyken kendisine bir aracın çarpması neticesinde vefat ettiği anlaşılmakla, Mahkemece verilen kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı görülmekle, davacılar vekilinin ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, vazife malullüğünün tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 47 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.