YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10593 E.  ,  2024/5653 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2941 E., 2021/2045 K.
KARAR : Red, Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çerkezköy İş Mahkemesi
SAYISI : 2012/350 E., 2021/254 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davalılar ... Endüstri A.Ş, ... Uluslararası Uzay Sis. Konst. San. ve Tic. A.Ş., ... ... mirasçıları ..., ... ve ...'a yönelik açılan davaların feragat nedeni reddine, davalılar ... ve ...'a yönelik açılan davaların reddine, diğer davalılar ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar ... ve ... ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalılar ... Endüstri A.Ş, ... Uluslararası Uzay Sis. Konst. San. ve Tic. A.Ş., ... ... mirasçıları ..., ... ve ...'a yönelik açılan davaların feragat nedeni reddine, davalılar ... ve ...'a yönelik açılan davaların reddine, diğer davalılar ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmek ve de taraf vekillerince duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma taleplerinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 14.05.2024 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davacı adına gelen olmadı. Davacı vekilinin mazeret dilekçesi gönderdiği görüldü. Duruşmalı temyiz eden davalı asil ... ve adına Av...., davalı ... Uzay Sistem Kons. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına Av. ... geldiler. Davalı ... adına gelen olmadı ve vekilinin mazeret dilekçesi gönderdiği görüldü. Diğer davalılar adlarına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle müvekkilinin iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandığı kazanın meydana gelişinde davalıların kusurlu olduklarından bahisle dava dilekçesinde 100.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ettikten sonra aşamalarda sadece davalı tüzel kişiler ... şirketi, ... şirketi ve ... şirketi yönünden maddi tazminat istemini ıslahla 675.902,66 TL’ye arttırmıştır.

Aşamalarda davacı tarafın davalılardan ... şirketi ile adı geçen şirketin kusur oranına göre düzenledikleri 20.07.2018 tarihli Sulh, İbraname, Feragatname sözleşmesi imzaladığı, 10.01.2019 tarihli celsede davacı vekilinin davalılardan ... şirketi ve ... davalı ...'a karşı davalarından feragat ettiklerini beyan ettiği, yine davacı tarafın davalı ... ile adı geçen şirketin kusur oranına göre düzenledikleri 17.04.2019 tarihli sulh protokolünü dosyaya sunduğu, davacı vekilinin 28.11.2019 tarihli celsede davalılardan ... şirketine karşı davalarından feragat ettiği anlaşılmıştır.
II. CEVAP
Davalılar İ.... ... ile ... şirketi vekili, davalı ... vekili ve davalı ... özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş kazasından dolayı davacının %48,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, kazanın meydana gelişinde davacının ve davalı ... şirketinin malzeme temini ile görevli inşaat mühendisi davalı ...'in bir kusuru olmadığı, davalı Asıl İşveren ... şirketinin %20, davalı ... şirketinin dava dışı şirket yetkilisi ve şantiye şefi yardımcısı ...'in %2,5, davalı alt işveren ... şirketinin %50, davalı ... şirketinin işveren vekili ...'ın %2,5, davalı alt işveren ... şirketinin %20, davalı ... şirketinin genel koordinatörü davalı ...'ın %5 oranında kusurlu oldukları kabulünden hareketle davalılar ... Endüstri A.Ş., ... Uluslararası Uzay Sis. Konst. San. ve Tic. A.Ş., ... davalı ... mirasçıları ..., ... ve ...'a yönelik açılan davaların feragat nedeniyle ayrı ayrı reddine, davalılar ... ve ...'a yönelik açılan davaların kusurları bulunmadığından bahisle reddine, diğer davalılar ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... yönünden ise hesaplanan 675.902,66 TL maddi zararın bu iki davalının toplam %25 oranındaki kusuruna isabet eden kısmı olan 168.975,67 TL maddi tazminat ile 35.000,00 TL manevi tazminatın adı geçen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle, müvekkilinin kusuru olmadığını, 08.12.2011 tarihli bilirkişi raporunda müvekkiline kusur atfedilmediğini, müvekkilinin davalı taşeronlardan ... şirketinin sigortalı çalışanı olduğunu, şirketin şantiye şefi ya da idari amiri olmadığını, bu konuda yeterli inceleme araştırma yapılmadan, eksik, hatalı değerlendirmeye dayalı, birbiriyle çelişkili raporlara dayanılarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin taşeron vasfı bulunmadığını, maddi tazminatın müvekkili davalı açısından reddedilen kısım üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davacı tarafın 12.04.2016 havale tarihli ıslah dilekçesinde görüleceği üzere davacıların müvekkili yönünden maddi tazminat talebini arttırmadığını, dava dilekçesinde talep edilen miktar 100.000,00-TL olduğuna göre 68.975,67-TL yönünden davanın reddine karar verilerek, bu kısım bakımından müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, aynı zamanda davanın belirsiz alacak davası olarak niteliğinin değiştirilmesinin ancak tam ıslahla yapılabilecekken davacının yaptığı şekilde belirsiz alacak davası olarak davanın ıslah edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle, kendileri lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasının hatalı olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...’in istinafının bu davalı yönünden talep arttırılmadığı halde arttırılmış talep üzerinden sorumlu tutulmasının hatalı olduğu, manevinin bölünmezliği ilkesi gereğince manevinin reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulünün hatalı olduğu, davalı ...’in istinafının ise vekalet ücreti yönünden hatalı hüküm kurulduğu gerekçeleri ile kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalılar ... Endüstri A.Ş, ... Uluslararası Uzay Sis. Konst. San. ve Tic. A.Ş., ... ... mirasçıları ..., ... ve ...'a yönelik açılan davaların feragat nedeniyle reddine, davalılar ... ve ...'a yönelik açılan davaların reddine, davacının manevi tazminat isteminin reddine, diğer davalılar ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... yönünden davalı ...’ın teselsül kapsamındaki sorumluluğu dava dilekçesinde talep edilen 100.000,00 TL maddi tazminat ile sınırlı olmak üzere davacı lehine 168.975,67 TL maddi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle, İlk derece mahkemesince kurulan hükme karşı davalılar ... ... ve ... tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, davalıların istinaf başvuru dilekçeleri ve kendilerinin istinaf başvurusuna cevap dilekçelerinden de görüleceği üzere istinaf incelemesine konu edilen hükümlerin davalılar ... ve ... ... hakkında kurulan hükümlerle ilgili olduğu, istinaf incelemesinde ilk derece mahkemesince kurulmuş tüm hükümlerin incelenerek hüküm kurulmasının; taleple bağlılık ve inceleme kapsamını belirleyen 6100 sayılı HMK md. 355/1 maddesine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, istinaf mahkemesi tarafından kurulan hükümde hüküm başlığı altında 2 nci maddede ...'a ilişkin ve 4 üncü maddenin tamamına ilişkin inceleme yapılmasının ve hükme varılmasının usule aykırı olduğunu, davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu, davalı ... yönünden manevi tazminat talebinin reddi yerine manevi tazminat istemine ilişkin sulh nedeni ile hüküm kurulmasına yer olmadığı şeklinde hüküm kurulması gerektiğini, bu nedenle istinaf mahkemesince manevi tazminat istemine ilişkin verilen hükümlerin bozulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili özetle, müvekkilinin kusursuz olduğunu, hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı müvekkili ile diğer davalı ... şirketi arasında müteselsil sorumluluğun söz konusu olmadığını, kazanın meydana geldiği işyerinde ana firmanın ... şirketi, taşeronların ise ... şirketi ve ... şirketi olduğunu, müvekkilinin taşeron vasfı olmadığını, alınan raporlar arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması hukuka aykırı olduğunu, davalı müvekkili her ne kadar davaya cevap vermemiş ise de ilk duruşmaya katılarak davanın reddini savunduğunu, hal böyleyken 15.02.2021 tarihli duruşmada davacıya yaptığı yemin teklifinin gereği yerine getirilmeden karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince yazılan kararın 5 inci sayfasının 4 numaralı başlığının 10 uncu bendinde kanaatimizce sehven, maddi tazminat talebinin reddi sebebiyle "davalılar..." denildikten sonra 13.450,00 TL'nin yalnızca ...'a ödenmesine şeklinde hüküm kurulduğunu ancak ancak burada davalılar denildiğini, kastedilenin ... ile ... olduğunu, bu nedenle, burada ...'ın da kendisini vekille temsil ettirmiş olmasına rağmen vekalet ücretinde isminin zikredilmemiş olmasının isabetsiz olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371'inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekili ile davalı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından davalı ... şirketi tarafından istinaf yoluna başvurulmadığı halde manevi tazminat isteminin onun yönünden de reddine karar verildiği, hakkındaki davanın kusuru bulunmadığından bahisle reddine karar verilen davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilirken tek ve maktu red vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maddi ve manevi tazminat yönünden ayrı ayrı red vekalet ücretleri takdir edildiği, ... davalı ...'ın mirasçılarından ...'ın Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında gösterilmediği anlaşılmaktadır.

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370'inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının;
a.Karar başlığında yer alan ": 3 -... -32890859666 Tire/ İzmir" İbarelerinden önce gelmek üzere,

"Mirasçı : ...- 17354379492 - 5 Rober Crisfield Place 10580 Rye NY / ABD
Vekili : Av. ... - ... Fikir Sok. ... No: 5 Esentepe/İstanbul" ibarelerinin yazılması,

b. Dördüncü sayfasının baştan üçüncü paragrafının tamamen silinerek yerine geçmek üzere "Dosyaya sunulan ve davacı taraf ile davalı ... ... Endüstri A.Ş, arasında düzenlenen Sulh Protokolünde ve davacı ile davalı ... Uzay Sistemleri arasında düzenlenen sulh ve ibraname sözleşmesinde, davada talep edilen Manevi tazminatın bu davalıların kusur oranına tekabül eden miktarlarını bu davalıların ödemesinin kararlaştırıldığı ve mahkemece bu hususta ilgili davalılar hakkında manevi tazminat ile ilgili feragat sebebiyle red kararı verildiği görülmektedir. Manevi tazminat tek olup bölünemez kuralı mevcuttur. Bu sebeple davalılar ... ve ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. manevi tazminata hükmedilmesi doğru olmamış ise de istinaf yoluna yalnızca davalı ... tarafından başvurulduğu dikkate alındığında manevi tazminat talebinin adı geçen davalı ... yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir." ibarelerinin yazılması,

c.Dördüncü sayfasının sondan ikinci paragrafının tamamen silinerek yerine geçmek üzere "Davalı ... istinafında, açılan davanın reddine karar verildiğini, ancak dava dosyası taraflarınca ve vekil ile takip edilmesine rağmen usul ve yasaya aykırı olarak lehe vekalet ücretine hükmedilmediğini, iddia etmektedir. Gerekçeli karar incelendiğinde, bu davalı hakkında kazada kusursuz olduğundan bahisle davanın reddine karar verildiği, davalının dosyada vekaletname verdiği Av. ...'in bu davalıyı temsilen dilekçeler sunduğu ve davalıyı dosyada temsil ettiği halde adı geçen davalı lehine red vekalet ücreti tayin edilmediği, davalı tarafın bu yöndeki istinaf iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır." ibarelerinin yazılması,

ç.Hüküm fıktasının "davanın kısmen kabul kısmen reddi ile," ibreleri ile başlayan kısmı dahil devam eden bendlerinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere;
"Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,
1-)Davalı ...'ın sorumluluğu 100.000,00TL ile sınırlı olmak üzere 168.975,67 TL maddi tazminatın 10.01.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

2-35.000,00 TL manevi tazminatın 10.01.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya ödenmesine,

3-Davalı ... yönünden manevi tazminat isteminin reddine,

4-Davalılar ... ve ...'a yönelik açılan davaların ayrı ayrı reddine,
5-Davalılar ... Endüstri A.Ş., ... Uzay Sistem Konstrüksiyonları San. ve Tic. Ltd. Şti., ... mirasçıları ... ..., ... ve ... ...'a yönelik açılan davaların feragat nedeni ile ayrı ayrı reddine,

6-Alınması gereken 13.933,57 TL karar ve ilam harcından peşin ve ıslah ile alınan toplam 6.050,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.492,72‬ TL harcın davalı ...'ın sorumluluğu 781,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalı ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazine gelir kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan başvurma harcı, peşin harç ve ıslah harçlarının toplam‬ı 6.064,00TL'nin davalı ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı ... tarafından yapılan 146,30 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 130,20 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı ... tarafından yapılan 95,50TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın davalı üzerinde bırakılmasına,

10-Davacı tarafından yapılan 1.815,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 350,00 TL'sinin davalı ...'ın sorumluluğu 206,91 TL ile sınırlı olmak üzere davalılar ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,

11-Maddi tazminat yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 20.002,69 TL vekalet ücretinin davalı ...'ın sorumluluğu 13.450,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalılar ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Manevi tazminat yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 5.250,00 TL vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Tur. Gıda. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya verilmesine,

12-İbraname ile protokolde tarafların karşılıklı olarak avukatlık ücreti ve yargılama gideri istemeyecekleri kararlaştırılmış, olmakla, davalılar ... Endüstri A.Ş, ... Uzay Sistem Konstrüksiyonları San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... ... mirasçıları ... ..., ... ve ... ... vekili için vekalet ücreti takdirine ve yargılama gideri ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına,

13-Hakkındaki davanın kusuru bulunmadığından bahisle reddine karar verilen ... yönünden A.A.Ü.T.'nin 7 nnci maddesine göre belirlenen 4.080,00 TL maktu red vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a ödenmesine,

14-Davalı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden A.A.Ü.T.'nin 10/3 maddesine göre belirlenen 4.080,00TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,

15-Davalılar istinaf başvurularında haklı olduğundan istinaf karar harçlarının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgilisine iadesine,

16-Davalılar tarafından yatırılan 162,10'ar TL olmak üzere toplam 324,20 TL istinaf başvuru harcının davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

17-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

18-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

19-Kararın tebliğ ile harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6763 sayılı Kanun'un 42 nci maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a ve aynı Kanun'un 5 nci maddesi ile değişik 5521 sayılı İMK'nun 8/1 inci maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere 21/10/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi." ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2-Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Davalı ... Avukatı yararına takdir edilen 17.100,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.