YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10569 E.  ,  2023/11124 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/981 E., 2023/1556 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Denizli 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/20 E., 2023/8 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti ve kesilen aylıkların tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı hakkında eşi ...'den 10.10.2012 tarihinde boşanmalarına rağmen boşanmadan sonra birlikte yaşamaya devam ederek babası nedeniyle aldığı yetim aylığının Kurumca kesildiği, davacının uzun süre cezaevinde bulunması nedeniyle başvuruda bulunamadığı, hakkını arayamadığı, cezaevinden çıktıktan sonra 19.07.2017 tarihinde Kuruma başvuruda bulunduğu, Kurumdan babası ...'in ölümü nedeniyle aldığı maaşın kesildiği ve aleyhine ceza tahakkuk ettirildiğini öğrendiği, davacının kesinlikle boşandığı eşi ... ile birlikte yaşamadığı iddiasıyla fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla Kurum işleminin iptaline, davacının 15.10.2012 tarihinden bu yana maaş ve sair alacaklarının tespiti ile şimdilik 5.000,00 TL nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği Sosyal Güvenlik Müdürlüğü Denetmen Raporuyla tespit edildiğinden 5510 sayılı Kanun uyarınca davacının yetim aylığının kesildiği, Kurum kayıtlarına göre Kurum işlemi yasaya ve mevzuata uygun olup iptalini gerektirecek bir hususun bulunmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının eski eşinin 26.09.2009 tarihinde tutuklandığı, 12.01.2010 tarihinde tahliye edildiği, 8 yıl 9 ay mahkumiyetinin bulunduğu, 09.05.2015 tarihinde cezaevine girdiği, hak ederek tahliye tarihinin 16.09.2023 olduğu, koşullu salıverilme tarihinin 05.05.2019 olduğu, denetmen raporunda ifadesi bulunan tanık ... rapora göre davacının ve eski eşinin 2014 yılı Ocak ayından beri kızının Develi Köyü'ndeki tek katlı evinde birlikte yaşadıklarını beyan etmiş ise de Mahkemede alınan ifadesinde davacıyı tanımadığını beyan ettiği, evi ...'in kızından kiraladığını beyan ettiği, tanığın 18.09.1940 doğumlu olduğu, yaşı itibarıyla olayları yanlış veya eksik hatırlayabileceği, davacının ve eşinin birlikte yaşadığına dair somut görgüsünün olmadığı, denetmen raporunda beyanı bulunan tanık ... rapora göre davacının komşusu olduğunu davacı ve eski eşinin 2012 Ocak ayından 2013 yılı başına kadar birlikte ikamet ettiklerini 2013 yılı başında davacının evden ayrıldığı, eski eşinin ise 2013 yılı sonunda evi boşalttığını beyan ettiği ve tanığın 12.07.2015 tarihinde vefat ettiği, davacının ve eski eşinin boşanma tarihinin 10.10.2012 olduğu, tanığın 2013 yılı başında davacının evden ayrıldığını beyan ettiği, bu bağlamda ayrılma tarihi ile boşanma tarihinin uyumlu olduğu, tanıktan tarihleri birebir hatırlamasının beklenemeyeceği göz önüne alınarak beyanları davacının aleyhine değerlendirilmediği, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde denetim raporu ile davacının savunmasının alınmadığı, yalnızca iki tanığın yetersiz beyanı ile soyut gerekçeler ile davacının eski eşi ile birlikte yaşadığına kanaat getirildiği, adres kayıtlarına göre boşanma tarihinden sonra davacının ve eski eşinin farklı adreslerde bulunukları, davacının ve eski eşinin boşanma tarihinden sonra cezaevinde bulundukları dönemlerin mevcut olduğu, davacının ve eski eşinin cezaevinde birbirlerini ziyaret etmedikleri, davacının farklı bir adreste Türk Telekomünikasyon A.Ş.'ye ait abonelik kaydının bulunduğu, re'sen tespit edilip beyanlarına başvurulan tanıkların davacının eski eşiyle birlikte yaşamadığını beyan ettikleri, sonuç olarak Kurum tarafından eksik araştırmaya dayalı olarak yapılan işlemin yerinde olmadığı ve aksinin ispatlanmış olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davanın babası ...'ten dolayı almış olduğu yetim aylığının kesilmesine yönelik kurum işleminin iptali ile davacıya yetim aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, davacının kesilen yetim aylıklarından 5.000,00 TL sinin dava tarihi olan 11.08.2017 tarihinden itibaren yasal faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı, hak düşürücü süre yönünden, hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiğinin Sosyal Güvenlik Müdürlüğü Denetmen Raporuyla tespit edildiği bu sebeple 5510 sayılı Kanun uyarınca davacının yetim aylığının kesildiği, Kurum işleminin hukuka uygun olduğu, iptalini gerektirecek bir husus bulunmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı iddiasıyla ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti ve aylıkların tahsili davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.