YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10565 E.  ,  2023/11122 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1516 E., 2023/1536 K.
KARAR : Feragat nedeniyle ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/247 E., 2023/75 K.

Taraflar arasındaki sigortalılığın iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; davacı vekilinin davadan ve istinaf isteminden feragat ettiğini bildirmesi üzerine ek kararla Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi ek kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının SGK'dan yaşlılık aylığı almaya hak kazandıktan sonra davalı Kurumca davacıya tebliğ edilen 12.11.2019 tarih ve 17730221 nolu 17.10.2019 tarih ve 15811797 ilgi sayılı "Yersiz Ödeme" konu başlıklı yazı ile davacının davalı Kurumdan almakta olduğu yaşlılık aylığından dolayı, SGK denetmen raporuna göre 1089924.07.01 sicil numaralı ...Animasyon Organizasyon Turizm Emlak Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinde davacının hizmetlerinin fiili olmadığından sebeple Bağ-Kurdan sonra 1260 gün prim ödeme şartı yerine gelmediğinden dolayı aylığının durdurulduğu, davacıya yersiz ödeme yapıldığının anlaşılması nedeniyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun'un 96. maddesine istinaden yürürlüğe giren "Fazla ve Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre borcun tahsiline başlanacağının davacıya bildirildiği, ilgili Kurum işlemine karşı ... Sağlık ve Sosyal Güvenlik Merkezi 1963525 nolu evrak kaydıyla işleme itiraz edildiği, Bilgi Edinme Kanunu kapsamında Kurum işleminin nedenleri ve denetmen raporunun bir nüshasının kendi taraflarına bildirilmesinini talep ettikleri ve EK'te yer aldığı, davalı Kuruma yaptıkları itiraz neticesinde ilgili bilgi ve belgeler ancak yasal yolla müracaat halinde Mahkemeye gönderileceğine dair ret kararı aldıkları, davalı Kurum işlemine dayanak gösterilen denetmen raporlarının kesin delil olmayıp kanaat içerdiği, davalı Kurumun kötü niyetli hareket ettiği ve sigortalılığın geriye dönük olarak iptal edilmesinin hakkın kötüye kullanılması olduğu, Kurum işleminin hukuka, kanuna ve Anayasa'ya aykırı olduğu, iptali istenen Kurum işleminin keyfi olduğu ve yargı denetimine muhtaç olduğu iddiasıyla davacının adı geçen işyerinde fiili çalışmasının varlığının ve yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 2105308927 tahsis numarası ile yaşlılık aylığı almakta iken davacının 4a sigortalısı olarak gösterildiği ... Animasyon Organizasyon Tur. Tic. Ltd. Şti. fiili çalışmaya dayanmayan hizmetlerinin iptali neticesinde, son 7 yılda en çok hizmeti (1260 gün prim) hangi kurumdan ise oradan emekli olabileceğinden, Bağ-Kurdan sonra 1260 gün SSK hizmeti olmaması nedeniyle aylığı iptal edilerek yersiz ödenen aylıklar toplamı 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi kapsamında borç kaydı oluşturulduğu, Kurum il müdürlüğü kapsamında yapılan denetim sonucu hazırlanan inceleme raporunda davacının hizmet bildirimlerinin iptal edildiği dava dışı ... Animasyon Organizasyon Tur. Tic. Ltd. Şti.'ne ilişkin incelemeler yapıldığı, davacının da aralarında olduğu bir kısım sigorta bildirimleri yapılan kişilerin ifadesine başvurulduğu ve ayrı ... Vergi Dairesi ile yazışmalar yapıldığı, ifadesine başvurulan kişilerin beyanları arasında çelişkilerin mevcut olduğu, şirket ortağı olarak dinlenen ... isimli kişi şirkette animasyon organizasyonunun hiç yapılmadığı ve gerçekte çalışan kimse olmadığını açıkça bilmiş olduğu, şirket muhasebecisi ve şirket ortağının akrabası olan ...'ın aylık 250 TL karşılığı bir kısım işlerin sigortalı gösterilmesine yardımcı olduğuna ilişkin beyanların raporda yer aldığı, davacı ...'un ifadesinde daha önce mobilya işi ile Bağ-Kur'lu olarak çalıştığı, 4a sigortalısı olarak emekliliğe hak kazandığı dava dışı işyerini tanımadığını ilgili işyerinde hiç çalışmadığı yönünde ifade vermiş olduğu, ... Vergi Dairesinden gelen kayıtlarda şirketin bildirim yaptığı adreste 2006 yılından bu yana bir turizm şirketi şubesinin faaliyet gösterdiği ve ... Animasyon Organizasyon Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin 2015 yılında vergi kaydının re'sen terkin edildiğinin görüldüğü, dayanak rapor ve eklerinde dava konusu işleme yönelik ayrıntılı bilgilerin yer aldığı, tüm bu nedenlerle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve işlemin hukuka uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; somut verilere dayanan müfettiş raporunun aksinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının dava dışı işyerinde fiilen çalışmış olduğu, kasıtlı ve kusurlu bir davranışı olmadığı gibi kurumun davacıya bağladığı yaşlılık aylığını bağlamasında da hatalı bir işlemi bulunmadığı, kusurlu tarafın borçtan kurtulmak isteyen işveren olduğu, davacının 96. maddede sayılan türlerin hiç biri içerisinde yer almadığı, bu durumda davalı Kurumun işleminin açıkça hukuka aykırı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı SGK denetmen raporu doğrultusunda kurumca iptal edilen 24.06.2008-16.03.2009 tarihleri arasındaki çalışmasının fiili ve gerçek olduğu iddiasıyla eldeki davayı açtığı, yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları ve 18.06.2019 gün ve 2019/E6/039 sayılı denetmen raporu içeriği karşısında İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin 20.06.2023 tarihli dilekçesi ile davadan ve istinaf taleplerinden feragat ettiğini bildirmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurunun esastan reddine ilişkin kararın ortadan kaldırılmasına, davacının davasının HMK 307 maddesi gereğince feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırma başvurusunda bulunan davacının henüz ödemesi gerçekleşmediğinden ödemenin beklenmesi gerektiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, sigortalılığın iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 inci maddeleri ile 307 ve devamı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen ek karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler ek kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.