YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10562 E.  ,  2023/9951 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1404 E., 2023/1679 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/423 E., 2023/10 K.

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığına hak kazandığının ve kuruma borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde, ... Barosuna kayıtlı avukatlık yapmakta olduğunu, askerlik süresini borçlanarak ve prim borçlarım yapılandırmadan yararlanmak suretiyle ödeyerek davalı kuruma 25.02.2021 tarihinde emekli olmak için müracaatta bulunduğunu, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkezinden tarafına gönderilen 16.04.2021 tarih ve E-21482731-205.02.01-24067717 sayılı yazı ile "Dosyanızın tetkikinde 4/a hizmetlerinin avukat topluluk sigortası borcunuzdan dolayı bildirilememiş olup, tahsis talebinize işlem yapılamamıştır. 15.04.2021 tarihi İtibariyle topluluk sigortası borcunuz 21.572,00 TL olarak bildirilmiştir. Prim ve Prime ilişkin tüm borçlarınızı ödeyip, yeniden talepte bulunmanız gerekmektedir." şeklinde cevap aldığını, yaptığı araştırmaya göre prim borcunun dayanağının 15.02.1995 tarihinde ... Barosundan ... Barosuna nakil gelmesi nedeniyle ... Baro kaydının 15.02.1995 tarihinde yapıldığını, sigorta kaydının da 15.02.1995 tarihinde yapıldığını ancak ... Barosu tarafından Topluluk Sigortası çıkış kaydının 31.01.1995 olarak ...'ya bildirilmesinden kaynaklı olduğunu öğrendiğini, ... Barosu Yönetim Kurulunun 09.03.1995 tarihli kararı ile ... Barosuna nakil tarihi olan 15.02.1995 tarihinden geçerli olmak üzere ... Barosu Levhasından silinmesine karar verildiği, 15.02.1995 tarihine kadar ... Barosuna kayıtlı olduğunu, ... Barosunun Topluluk sigortasından çıkış tarihini sehven 31.01.1995 olarak bildirdiğinin anlaşılmakta olduğunu bu nedenle; davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, davalı Kuruma borcu varsa bile zamanaşımı nedeniyle 16.04.2021 ve E-21482731-205.02.01-24067717 sayılı yazıda belirtilen borcu ödeme sorumluluğunun olmadığının tespitine, olmadığı taktirde "yapılandırma haklarından yararlanmak suretiyle borcunun belirlenmesine, dava sonuçlanmadan ödeme yapması halinde istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davacı 05.10.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile emekliliğe müracaat tarihi olan 24.02.2021 tarihi itibarıyla, emeklilik hakkımın doğduğunun; emeklilik aylığının ve haklarının 24.02.2021 tarihinden itibaren başlatılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davacı, istinaf aşamasında verdiği 07.06.2023 tarihli dilekçesi ile davalı kurumun emeklilik işlemlerini yaparken, ödemiş olduğu bu primleri dikkate alarak emekli aylığı bağlamış olduğunu, bu nedenle bu talebi ile ilgili sebepsiz zenginleşmeye konu uyuşmazlığa neden olmamak için, ilk derece mahkemesinin 3 nolu kararında hüküm altına aldığı hak ve talebinden feragat ettiğini belirtmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu işlemde kuruma atfedilecek bir kusur bulunmadığını, ayrıca davaya konu işlem hakkında yapılandırma yasasından faydalanılarak ödeme yapıldığından davanın sonuçsuz kaldığını ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın kabulü ile
1.Davacının ... Barosu Başkanlığı'ndaki 18982 sicil numaralı kaydının silinme tarihinin 15.02.1995, ... Barosu Başkanlığı nezdindeki sigortalılık başlangıç tarihinin de 15.02.1995 tarihi olduğunun tespitine,

2.Davacının 25.02.2021 tarihli tahsis talebi dikkate alınarak tahsis için yasal koşulları bu tarih itibariyle oluşturduğundan 01.03.2021 tarihi itibariyle tahsise hak kazandığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, dava konusu işlemin tamamen Kurum dışında kaynaklı bir işlem olduğunu, Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini, bu sebeple kurum aleyhine vekalet ücreti taktir edilmesinin yerinde olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dava, davacının Kuruma borçlu olmadığının tespiti, olmadığı takdirde yapılandırma haklarından yararlandırılmak sureti ile borcunun tespiti, ödeme yapılması halinde istirdadı isteklerinden ibaret iken, davacının verdiği ıslah dilekçesi ile ıslah edilerek menfi tespit, olmadığı takdirde yapılandırma suretiyle borcun belirlenmesi, davadan sonra ödenmek zorunda kalınan toplam 2.817,63 TL'nin istirdadı, müracaat tarihi itibarı ile emeklilik aylığının ve haklarının başlatılması gerektiğinin tespiti isteklerinden ibarettir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı Kurum vekilince istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf aşamasında istirdada ilişkin talebinden kurumun daha sonra yaşlılık aylığı bağlaması, bu yapılırken de iadesi istenen primlerin gözetilmesi sebebi ile haksız zenginleşmeye neden olmamak bakımından feragat etmiştir.

Kurum işlemi davacının ... Barosu'ndan ... Barosu'na nakli sırasında naklin gerçekleştiği tarih konusundaki yanlış kabulüne dayalıdır. Toplanan delillerle bu husus açıklığa kavuşturulmuş olup prim borcu çıkarılması ve bağlı işlemler yerinde değildir. Mahkemece toplanan delillere göre verilen karar yerindedir, ancak feragat beyanı da gözetilmek sureti ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği tespit edilmiş..." gerekçesiyle, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kısmen kabulü ile

1.Davacının ... Barosu Başkanlığı'ndaki 18982 sicil numaralı kaydının silinme tarihinin 15.02.1995, ... Barosu Başkanlığı nezdindeki sigortalılık başlangıç tarihinin de 15.02.1995 tarihi olduğunun tespitine,

2.Davacının 25.02.2021 tarihli tahsis talebi dikkate alınarak tahsis için yasal koşulları bu tarih itibariyle oluşturduğundan 01.03.2021 tarihi itibariyle tahsise hak kazandığının tespitine,

3.Davacının istirdada ilişkin talebinin feragat nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, istinaf gerekçesini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yaşlılık aylığına hak kazandığının ve kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu'nun ilgili maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.01.03.2021 tarihi sonrasında ödenen 2021 Mayıs ayı ve 2021 Haziran ayı prim borcu karşılığı olarak 30.06.2021 tarihinde yapılan prim ödemelerinin 01.03.2021 tarihi itibariyle bağlanacak yaşlılık aylığında dikkate alınmasının mümkün olmadığının ve bu hususun davalı Kurumca değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu gözetilerek, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.