YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10544 E.  ,  2023/10623 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/691 E., 2023/812 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erbaa 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/86 E., 2023/78 K.

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı SGK Başkanlığı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısı ...'ya 22.09.2010 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığını, Tokat Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde ... sicil sayılı dosyada Eylül Tekstil- ... adına işlem gören işyeri ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kontrol Memurlarınca tanzim olunan raporda 23.01.2007 -27.08.2008 tarihleri arasında hizmetleri iptal edildiğinden yaşlılık aylığı da başlangıç tarihi itibariyle kesildiğini, Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğunun 13.06.2012 tarih ve MÇ-71 sayılı raporuna göre; ... TC numaralı ... söz konusu işyerinden Kurumlarına kayden bildirilen sigortalı hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığını ve yersiz olarak Kuruma sigortalı bildirimlerinin yapıldığını beyanla, davalıya yersiz olarak ödenen 20,138,25TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, 13.06.2012 tarihinde tanzim edilen raporu da kabul etmediklerini, raporun eksik ve yüzeysel incelemeler sonucu hazırlandığını, bilgisine başvurulan ...'ın 2009 yerel seçimler sonrasında muhtar olduğunu, henüz muhtar olmadığı sürelere ilişkin ya da diğer köy sakinlerinin mutlak manada nerelerde çalıştığı, köyden şehre gittiklerinde ne işlerle meşgul olunduğu, ne zaman köyden gittikleri, ne zaman köye döndüklerini bilmelerinin mümkün olmadığını, muhtar ...'ın 2009 yerel seçimlerinde müveklinin ve ailesinin kendisine oy vermemesi nedeniyle ters düştüklerini, muhtarın müvekkiline yönelik beyanlarını kabul etmediklerini, işyeri sahibi ...'ın beyanlarında ise, 2008 Mayıs ayı itibariyle faaliyetlerinin sona erdiğinden bahsetmesine rağmen müvekkilinin işyerinden çalışmasının devam edip etmediğine ilişkin beyanının olmadığını, güvenlik hizmetlerinin müvekkili ile bir kaç çalışan arasında 27.08.2018 tarihine kadar devam ettiğini, bu nedenlerle sosyal güvenlik kontrol memurluğunca eksiz ve yetersiz düzenlenen raporu kabul etmediklerini, bahse konu rapor dayanak gösterilerek müvekkilinin 22.06.2012 tarihinde kesilen emekli maaşının müvekkiline yeniden bağlanmasını, kesinti nedeniyle alamamış olduğu maaşların en yüksek yasal faizi ile birlikte davacı kurumdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " ....tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ...'ya 22.09.2010 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığı, Tokat Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde ... sicil sayılı dosyada Eylül Tekstil ... adına işlem gören işyeri ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kontrol Memurlarınca tanzim olunan raporda 23.01.2007- 27.08.2008 tarihleri arasında hizmetleri iptal edildiğinden yaşlılık aylığı da başlangıç tarihi itibariyle kesildiği, Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğunun 13.06.2012 tarih ve MÇ-71 sayılı raporuna göre; ... TC numaralı ... söz konusu işyerinden Kuruma kayden bildirilen sigortalı hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığı ve yersiz olarak Kuruma sigortalı bildirimlerinin yapıldığı, yapılan bu tespite göre, 23.01.2007- 27.08.2008 tarihleri arasında hizmetlerin iptal edildiği anlaşılmıştır.

İstinaf ilamı sonrası Mahkememizce ara karar kurulmuş ve SGK Müdürlüğünden bildirimlerin iptal edildiği iş yerindeki tüm çalışanların sigorta bildirimlerinin iptal edilip edilmediği, iptal edilmeyen çalışanların mevcut olup olmadığı sorulmuş, resen belirlenen ve iptal edilmeyen tanıklar dinlenmişlerdir.

Yapılan inceleme sonucunda bildirimlerin iptal edildiği işyerinde tüm çalışanların sigorta bildirimlerinin iptal edilmediği, davalının 23.01.2007-27.08.2008 tarihleri arasında fiilen çalıştığını doğrulayacak yeterli tanık ve belge bulunmadığı, köy muhtarı, işyeri sahibi ve diğer tanıkların sigortalılığın fiilen gerçekleşmediği yönündeki beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde Sosyal Güvenlik Kurumu Denetmen Raporunda belirtilen iddiaların aksi ispat edilememiş olması nedeni ile davacının davasının kabulüne... " şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; SGK denetimince ilgili iş yerinde 09.06.2008 tarihi itibariyle çalışma olmadığının tespit edildiğini, 09.06.2008 tarihinde fiilen çalışma olmasa da müvekkilinin iş akdinin 27.08.2008 tarihinde feshedilerek işten çıkarılması ve ilgili iş yerinin 31.12.2008 tarihinde Kanun kapsamından çıktığı göz önüne alındığında müvekkilinin dava konusu devrede fiilen çalıştığının kabulü gerektiğini, tanıkların hatırlamadıkları yönündeki beyanları dava konusu yıllar üzerinden çok uzun zaman geçmiş olmasından kaynaklı olarak son derece doğal olduğunu, net bir beyanda bulunamadıklarını, SGK primlerinin ödendiği yıllarda ilgili iş yerinin fiilen çalıştığı ve müvekkilinin iş yerinde dava konusu yıllarda çalışma yapmadığını kanıtlayacak somut net bir delilin mevcut olmadığı göz önüne alındığında Yerel Mahkemenin kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İlk Derece Mahkemesinin kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yersiz ödemenin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.