YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10372 E.  ,  2024/238 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2306 E., 2023/1069 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/123 E., 2021/271 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından davacıya 2205529489 tahsis no ile 01.11.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığını, müvekkilinin 1116599.06 sicil no.lıı işyerinden sigortalı hizmetlerinin iptal edildiğini, tahsis için aranan en az 5.150 günün gerçekleşmediği 5.076 günü kalması nedeni ile baştan itibaren aylığın kesilerek borç çıkarıldığını, davalı cevabına göre ilk tahsis tarihi 01.11.2010 tarihi öncesi iptal edilen hizmetlerinden sonra 5.076 gün sigortalı hizmet kaldığının bildirildiğini, buna göre ilk tahsisten sonra 127 gün 2 kodu ile sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma, 141 gün ise 1 kodu ile tüm sigorta kollarına tabi çalışma bildirildiğini, tahsis için eksik gün sayısının 5150-5076= 74 gün olduğu, ilk tahsisten sonra 01.12.2011 tarihinde durdurulan aylıklar yeniden ödenene kadar gerek 2 kodu ile çalışmalar toplamı 127 gün gerekse 1 kodu ile çalışmalar toplamı 141 günün her birinin ayrı ayrı eksik günü tamamlamaya yeterli olduğunu, 2 no.lu bildirim kodları her zaman emekli olarak çalışma isteğini 1 no.lu bildirim kodları ise aylığın durdurularak, yaşlılık aylığı almadan çalışma olarak kabul edildiğini, müvekkilinin 1 kodlu çalışmaları sırasında aylığının durdurulması sonrası 24.11.2011 tarihli dilekçesi ile aylığının yeniden bağlanması sonradan oluşan eksik gün olması nedeni ile tahsis talebinin olarak kabul edilmesi gerekeceğini, nitekim 2011 yılında bu dilekçesini aylık ödenmesi için talep kabul eden kurumun, bu güne geldiğinde tahsis talebi olarak kabul etmediğini, müvekkilinin eksik günlerinin bulunduğu kabul edilse dahi öncelikli olarak aylığın yeniden ödenmeye başladığı 01.12.2011 tarihinin tahsis başlangıcı kabul edilerek, eksik gün nedeni ile ilk tahsisten 01.12.2011 arası dönemin borç, çıkarılmasına, ancak 01.12.2011 tarihinden tahsise hak kazanıldığının, borç durumunun buna yöre düzeltilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin geçersiz sigorta kabul edilen işyerine hiç gitmediğini, hiç çalışmadığını, hiçbir yetkilisi ile karşılaşmadığını ve ilgisi olmadığını, ancak buna rağmen hizmetlerin müvekkilinin siciline yüklendiğini, bu hususun bir isim benzerliği olabileceğini, aynı isimde başka birçok şahıs bulunduğunu, müvekkilinin SGK yetkililerine verdiği ifadelerinde çalıştığı iddiasında bulunmadığını, kendisine ait olmayan bir hizmetin siciline yüklenmesinin söz konusu olduğunu, buna göre gün eksikliğinin sigortalının kasıtlı ve kusuru dışında yerine gelmemiş ise işlemin kurum hatası kabul edileceğini, açıklanan ve kendiliğinden belirlenecek nedenler ile davacının iptal edilen ilk aylık bağlanmasından sonra gerek sosyal güvenlik destek primine tabi ve gerekse aylığı kesilmek sureti ile yapılan 1 kodlu bildirimli günlerinin her biri ayrı ayrı eksik olarak kabul edilen 74 günden fazla olduğundan ve 2011 yılında çalışma nedeni ile durdurulan aylığın yeniden ödenmesine dair talebin ve diğer kayıtların tahsis talebi kabul edilerek 01.12.2011 tarihinden itibaren tahsise hak kazandığının tespitine, bu seçeneğin kabul edilmemesi halinde; kendisine ait olmayan hizmetlerin aylığına esas alınarak tahsis yapılmasının müvekkilinin kasıt ve ağır kusuru kabul edilmeyerek, Kurum hatası kapsamında kabul edilerek Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine 05.12.2017 tarihinde eklenen geçici 35 inci maddesi kapsamında eksik gün kadar doğum borçlanması yaptırılarak, borçlandırılan süre kadar son aylıkların ödenmemesi, diğer aylıkların ödenmesi şeklinde Kurum işleminin düzeltilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 17.01.2011-07.02.2011 tarihleri arasında 22 gün, 01.03.2011-15.06.2011 tarihleri arasında 105 gün, 11.08.2011-30.09.2011 tarihleri arasında 51 gün, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmalarının tüm sigorta kollarına tabii çalışmaya dönüştüğünün kabulü ile davacının 01.12.2011 tarihi itibariyle emeklilik aylığına hak kazandığının ve borç çıkarma işlemlerinin buna göre düzeltilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı vekili istinaf başvurusunda; 24.11.2011 tarihli talebinin tahsis talebi niteliğinde olmadığını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının 01.07.2010 ile 05.10.2010 tarihleri arasında 95 günlük hizmetin..... Eğ Ltd Şti'ne ait 1116599 sicil numaralı işyerinden bildirildiği, gerek davacının gerekse tanık beyanlarına göre davacının bu dönemde belirtilen şirkete ait işyerinde çalışmadığı halde, hizmetlerinin bu iş yerinden geçmiş gibi bildirildiği, bu hizmetler de gözetilerek 01.11.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, denetmen raporuna istinaden yaşlılık aylıkların iptaline dair Kurum işleminin yerinde olduğu, 26.04.2019 tarihli tahsis talebine istinaden 2011 ve 2012 yıllarındaki hizmetleri de gözetilerek 01.05.2019 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-d bendine göre yeniden yaşlılık aylığı bağlandığı, gerek 10. HD'nin emsal kararları gerekse Yargıtay HGK'nın 10.11.2022 tarih ve 2021/10-152 Esas ve 2022/1488 Karar sayılı kararı ile hizmet iptali sonrasında tahsis koşullarının sonraki bir tarihte oluşması halinde yeniden tahsis talebinde bulunmasının davacıdan beklenemeyeceği, davacının 05.12.2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesi kapsamında Kuruma başvuru yaptığı, düzenlemenin (b) fıkrası kapsamında eksik hizmet süresinin tamamlanmasına yönelik bir sigortalılığının bulunduğu ve geçici 35 inci maddesinin uygulanması gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 01.12.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması ve bu dönemden sonraki dönem bakımından Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 80 inci, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.