YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10313 E.  ,  2024/2333 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1597 E., 2023/1635 K.
KARAR : Esasten ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/45 E., 2023/24 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esasten reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacının 01.11.2008- 09.02.2016 tarihleri arasındaki Cumartesi günü dışındaki tüm hizmetinin 26.05.2016 tarih 2016/AÇ 047 sayılı denetmen raporu uyarınca iptal olunduğunun öğrenildiğini belirterek davacı ...'nin, Denizli ... İl Müdürlüğünün .... sicil sayılı işyeri dosyasında işlem gören Özel Kırmızı Kalem Sağlık Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti'ne ait işyerinden 01.11.2008- 09.02.2016 tarihleri arasında bildirilen hizmetlerinin tümünün fiili olduğunun tespiti ile Cumartesi günleri dışındaki çalışmalarını iptal eden Kurum işleminin iptalini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı şirket tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 01.11.2008-14.06.2013 tarihleri arasında dahili davalı Özel Kırmızı Kalem Sağlık Eğitim Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti nezdinde 352 gün iş sözleşmesiyle bağlı olarak çalışmış olduğunun tespitine, davacının 01.10.2013-17.06.2016 tarihleri arasında dahili davalı Özel Kırmızı Kalem Sağlık Eğitim Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti nezdinde tam zamanlı olarak 977 gün iş sözleşmesiyle bağlı olarak çalışmış olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle yılın bütün aylarında haftanın yedi günü hizmet verdiğini, denetim raporunda davacının çalışmaların sahte olduğuna dair bir tespit bulunmadığı, işverenin davacıyı dilediği günlerde çalıştırdığı ve ücretini tam ödediği, Kurum işleminin yerinde olmadığını ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemler hukuka ve mevzuata uygun olduğundan bahisle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri,
1.Davacı vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı Kurum vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.11.2008- 09.02.2016 tarihleri arasında bildirilen hizmetlerinin tümünün fiili olduğunun tespiti ile Cumartesi günleri dışındaki çalışmalarını iptal eden Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
İlk Derece Mahkemesince, davacının 01.11.2008-14.06.2013 tarihleri arasında haftada iki gün çalıştığı; 01.10.2013-17.06.2016 tarihleri arasında ise dahili davalıya bağlı olarak birden fazla yere servis hizmeti verdiği, bu bağlamda denetim raporunun aksine davacının tam zamanlı çalışmış olduğu kabul edilerek hüküm kurulmuşsa da, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya elverişli değildir.

Somut olayda, davalı işyeri hakkında düzenlenen 26.05.2016 tarih 2016/AÇ/047 sayılı raporda, davacının davalı şirket nezdinde 01.10.2008-09.02.2016 tarihleri arasında geçen çalışmalarıyla ilgili olarak her ay için Cumartesi günlerinin hesaplanması, ay içindeki Cumartesi gün sayısı kadar gününün geçerli kabul edilmesine karar verildiği, Çivril İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 16.10.2020 tarihli yazısında, 01.10.2013-13.06.2014, 20.10.2014-12.06.2015, 05.10.2015-17.06.2017 tarihleri arasında davacının, yüklenici Hatice Türedi'nin şoförü olarak, ihale kapsamında Çivril Merkez Ortaöğretim okullarına, okulların açık olduğu günlerde taşımacılık işi yaptığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

"Çocuk ergen psikiyatri teşhisi" mahiyetli davalı şirket adına kayıtlı işyerinin Merkezefendi ilçesinde kayıtlı olduğu, tanıkların davacının davalı işyerine Çivril, Baklan ve Kaklık istikametinden gelen öğrencileri getirdiğini beyan ettikleri, İlk Derece Mahkemesince, davacının tam süreli çalışmasına gerekçe olarak esas alınan ihalelerin ise dava dışı başka bir taşıma-servis işi için yapıldığı belirgindir. Öte yandan, davacının haftada iki gün çalıştığına yönelik bir kısım tanık beyanları mevcut olup, İlk Derece Mahkemesince, bu tanık beyanlarına neden itibar edilmediği, Çivril Merkez Ortaöğretim okullarının okul servisi ihaleleri ile davalı şirket arasındaki irtibatın nasıl kurulduğu açıklanmaksızın karar verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş, tanık beyanları arasında çelişki mevcut olduğundan, dava sırasında dinlenen tanıkların ve yeni tespit edilecek davalı işyerinin bordrolu tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadelerini alarak aradaki çelişkileri gidermek, ihtilaflı dönemde Çivril Merkez Ortaöğretim okullarında kayıtlı bordro tanıklarını resen tespit ederek dinlemek, dinlenen tanıkların hizmet cetvellerini dosya arasına almak, gerektiğinde ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek gerçek çalışma olgusunu ve süresini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.