YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10283 E.  ,  2023/10954 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/67 E., 2023/71 K.
KARAR : Asıl Dava Kabul,

Taraflar arasında Mahkemede görülen rücuan tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı-birleşen davada davalı Kurum vekili ve davalı ... ,... Malz. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile asıl davada; iş kazasında sürekli iş göremez hale gelen sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan diğer sosyal sigorta yardımlarından oluşan Kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı ... ve İzolasyon Montaj Tekstil Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; kazalanan sigortalıya yaptığı 17.909,00 TL tutarındaki tedavi gideri ile protez bedelinin davalı Kurum alacağından mahsubu ile sorumluluğunun buna göre belirlenmesi istemine ilişkindir.

II. CEVAP
Davalı ... ve İzolasyon Montaj Tekstil Danışmanlık Hizmetleri San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Sosyal Sigorta Kurumu tarafından açılan davanın aşağıdaki nedenler dolayısıyla haksız olduğunu, SSK bu ödemeleri karşılamayacaksa neden işçileri sigortalı çalıştırdıklarını, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi gereği SSK'nın talep edeceği rakamın Mahkemece iş kazası geçiren tarafın istediği rakamı geçemeyeceğini, bu rakam evrakta görüldüğü gibi 35.000 olduğunu, bunun da %20 sinin 7.000 TL olduğunu, ayrıca şahıs için ek faturalarda görülen protez parası 5.021 TL hastane ödemesi 11.888 TLnin kendileri tarafından ödendiğini ve SSK'dan talep edilmediğini, %100 hatalı olsalardı bu kişiye kendilerinin mi bakacağını, sadece geçtikleri ay SSK'ya çalıştırdıkları kişiler için ödedikleri paranın 22.000 TL olduğunu, Mahkemenin Adalet adına ret edilmesi gerektiğine inandıklarını beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 09.07.2014 tarihli ve 2009/223 Esas, 2014/92 Karar sayılı kararıyla; asıl işveren konumundaki ... A.Ş.'nin %10, alt işveren ... A.Ş.'nin %10, kazalının işvereni konumundaki ...... A.Ş'nin %50 oranında, kazalı ...'ın ise %30 oranında kusurlu olduğunu kabul ile %70 Kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleşen davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı Kurum avukatı ile davalı ... Malz. A.Ş. ile davalı-birleşen dava davacısı ...ve İzolasyon Montaj Tekstil Danışmanlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.

2. Dairemiz 27.06.2016 tarih 2014/27703 Esas, 2016/10648 Karar sayılı ilamı ile "...1-Eldeki davada, ...ve İzolasyon Montaj Tekstil Danışmanlık Hizmetleri San. Tic.Ltd.Şti. nezdinde çalıştırıldığı anlaşılan kazalının geçirdiği iş kazası ile ilgili olarak davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un 8 nci maddesi kapsamında; öncelikle halledilmesi gereken sorun, davalılar arasındaki asıl işveren-taşeron ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır. Bunun için de, davalılar arasında yapılmış sözleşmelerin bulunup bulunmadığı, var ise celbi, iş güvenliği hususunda bir sözleşme veya görevlendirme olup olmadığı, davacı Kurum nezdinde olayın meydana geldiği işyeri dosyası ve bu işyeri ile ilgili inceleme ve denetim yapılıp yapılmadığı, işin anahtar teslimi suretiyle verilip verilmediği ve ...ve İzolasyon Montaj Tekstil Danışmanlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. nezdinde çalışan sigortalıların yanında diğer davalıların da sigortalı çalışanlarının bulunup bulunmadığı hususları irdelenmek suretiyle olayın meydana geldiği iş kolunda alınması gereken tedbirleri belirleyen iş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak kuruldan aldırılacak kusur raporuna göre bir karar verilmesi gerekirken davalılar arasındaki ilişkilerin net olarak belirlenmesi için yapılan tüm sözleşme ve diğer yazılı belgeler de irdelenmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Dosya kapsamında bulunan gelir bağlama kararında, sigortalıda oluşan % 100,00 meslekte kazanma gücü kaybı oranı bakımından kontrol kaydı bulunmasına, giderek bu durumun gerek rücu alacağı, gerekse ilk peşin değeri oluşturan miktara doğrudan etkili bulunması karşısında, kontrol muayene kaydının sonucunda meslekte kazanma gücü kaybı oranında değişiklik olup olmadığı, değişiklik olması halinde değişikliğin, ilk peşin sermaye değerli gelire etkisinin olup olmadığının Kurumdan araştırılarak ulaşılan sonuçta yapılacak değerlendirmeye göre karar verilmesi gerekirken, sigortalının kesinleşen meslekte kazanma gücü kaybı oranı belirlenmeden yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3-Eldeki davada da, davacı şirket tarafından yapılan harcama ve protez bedeline ilişkin ödemelerin, gerek kazalının kazadan hemen sonra hastanelerde tedavisine başlandığı tarih gerek ise tedavisinin devam ettiği dönemler itibarıyla, 506 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinin 1 inci fıkrası kapsamında sağlık durumunun gerektirmesi nedeniyle yapılan harcamalar olup olmadığı, bu bağlamda, ilk tedaviden sonra, özel sağlık kuruluşlarında tedaviye devam edilmesinin de yine sigortalının sağlık durumunun gerektirmesi nedeniyle yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, yapılacak araştırma sonucunda, dava konusu sağlık harcamalarının anılan madde kapsamında değerlendirilmemesi durumunda davanın reddine karar verilmeli; anılan madde kapsamında değerlendirilmesi durumunda ise, sigortalı işçinin sağlık durumunun gerektirmesi nedeniyle davacı işveren tarafından yapılan muayene ve tedaviye ilişkin masrafların (özel harcamalar ile oda hizmetleri gibi masraflar hariç olmak üzere) Bütçe Uygulama Talimatı/ Sağlık Uygulama Tebliği fiyat tarifesi ile sınırlı olmaksızın, Kurum tarafından karşılanması gerektiği esas alınarak, sonucuna göre karar verilmelidir. " gerekçesi ile Mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 09.01.2019 tarihli ve 2016/461 Esas, 2019/9 Karar sayılı kararıyla; asıl işveren konumundaki ... A.Ş.'nin %10, alt işveren ... A.Ş.'nin %10, kazalının işvereni konumundaki ... A.Ş.'nin %50 oranında, kazalı ...'ın ise %30 oranında kusurlu olduğunu kabul ile %70 Kurum zararının davalıların kusur oranında davalılardan müşterek müteselsil tahsiline,

Birleşen davanın kabulüne kazalı sigortalıya yapılan 17.909,00 TL masrafın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Sosyal Güvenlik Kurumundan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... Malz. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

2. Dairemiz 14.09.2021 tarih 2019/4944 Esas, 2021/10173 Karar sayılı ilamı ile;" 1-Asıl dava yönünden; Eldeki davada ise, davacı Kurumun 18.06.2013 tarihli talep artırım dilekçesi ile tüm davalılardan teselsüle dayalı olarak talepte bulunduğu açıkça anlaşılmasına rağmen davalılar hakkında “kusur oranlarına göre” ibaresi yazılmak suretiyle yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Karşı dava yönünden ise; eldeki davada, uyulan bozma ilamı ve oluşan usuli kazanılmış hak çerçevesinde, davacı şirket tarafından dava konusu edilen ödemelerin tedavi tarihi itibari ile sigortalının sağlık durumu bakımından gerekli olup olmadığı hususunun yöntemince belirlenmesi, bu konuda tedaviyi yerine getiren ilgili doktor ve sağlık kuruluşundan rapor aldırılması, yapılan harcamaların niteliğinin belirlenmesi, ilk tedaviden sonra, kamu hastaneleri yerine, özel sağlık kuruluşlarında tedaviye devam edilmesinin de yine sigortalının sağlık durumunun gerektirmesi nedeniyle yapılıp yapılmadığının araştırılması ve yapılacak araştırma sonucunda, dava konusu sağlık harcamalarının anılan madde kapsamında değerlendirilmemesi durumunda davanın reddine karar verilmesi; anılan madde kapsamında değerlendirilmesi durumunda ise, sigortalı işçinin sağlık durumunun gerektirmesi nedeniyle davacı işveren tarafından yapılan muayene ve tedaviye ilişkin masrafların (özel harcamalar ile oda hizmetleri gibi masraflar hariç olmak üzere) Bütçe Uygulama Talimatı/ Sağlık Uygulama Tebliği fiyat tarifesi ile sınırlı olmaksızın, Kurum tarafından karşılanması gerektiği hususlarının dikkate alınması gerekirken yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Kabule göre de, 5502 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesi uyarınca harçtan muaf olan davacı Kurumun harç ile sorumlu tutulması suretiyle, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçeleri ile karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı ile; asıl işveren konumundaki ... End. A.Ş.'nin %10, alt işveren ... A.Ş.'nin %10, kazalının işvereni konumundaki ... A.Ş.'nin %50 oranında, kazalı ...'ın ise %30 oranında kusurlu olduğunu kabul ile %70 Kurum zararının davalıladan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

Birleşen davanın; kısmen kabulüne, davacı tarafından kazalı sigortalıya yapılan 5.852,51 TL masrafın ödeme tarihlerinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Sosyal Güvenlik Kurumundan alınarak davacı ... r ve İzolasyon Montaj Tekstil Dan. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’ne ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... Malz. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı Kurum vekili; birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozma gereğince yeterli araştırma yapılmadan hüküm kurulmuştur gerekçesi ile kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... Malz. A.Ş. vekili; şirketlerinin meydana gelen olayda herhangi bir kusurlarının bulunmadığından raporlara itirazlarının kabulünü ve kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dukuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi,

3. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, temyiz eden ve temyiz kapsamına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum vekilinin ve davalı ... Refr. Malz. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.