YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10270 E.  ,  2024/5930 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2372 E., 2022/46 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/766 E., 2021/299 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat davasının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve ... Çimento San. A.Ş. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve ... Çimento San. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı asıl işveren ... Çimento A.Ş.'ye ait işyerinde iş kazası geçirdiğini, kazanın meydana gelmesinde işverenin kusurlu olduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş,11.06.2021 tarihli dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 121.527,32 TL olarak arttırmıştır.

Davacı vekili birleşen Kocaeli 4. İş Mahkemesinin 2021/196 Esas 2021/288 Karar sayılı dosyasında 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazanın davacının kusurundan kaynaklandığını, müvekkilinin 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi kapsamında 3. kişi konumunda olduğunu iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 30.10.2018 tarihli SGK inceleme raporunda, olayın iş kazası olduğu belirtilerek kazanın oluşumunda ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmetleri A.Ş.'nin %80, kazalı işçi ...’nin %20 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, Kurum Sağlık Kurulu'nun 04.07.2019 tarihli kararıyla davacının meslekte kazanma gücü kayıp oranının 20.03.2019 tarihinden itibaren %0 olarak belirlendiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 29.07.2020 tarihli kararıyla davacının maluliyet oranının %19.2 olarak bildirildiği, 21.10.2019 tarihli kusur raporunda alt işveren ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmetleri A.Ş.'nin %40 oranında kusurlu olduğu, asıl işveren ... Çimento Sanayi A.Ş.’nin olayda %40 oranında kusurlu olduğu, kazalı işçi ...’nin olayda %20 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, 05.05.2021 tarihli hesap raporu ile davacının maddi zararının 121.527,32 TL olarak hesaplandığı, davacının davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmetleri A.Ş. işçisi olarak 09.09.2015 tarihinde işe girdiği, ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmetleri A.Ş.'nin yemek hizmeti konusunda ... Çimento Sanayi A.Ş.’de faaliyet gösterdiği, dolayısıyla her iki şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu, davaya konu olayın 13.12.2017 tarihinde, ...' nin taşıma yapacağı kamyonete koyacağı ekmek, çatal ve kaşık gibi malzemeleri dört tekerlekli servis arabası ile taşıdığı esnada servis arabasının tekerinin zeminde bulunan demir ızgaralara takılması nedeniyle dengesini kaybetmesi üzerine ani bir hareketle düşmekte olan arabayı tutmak istediği esnada sağ omzundan yaralanması ile meydana geldiği, alt işveren ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmetleri A.Ş.'nin mutfak zemininde bulunan demir ızgaranın zeminle aynı hizada olmasını sağlatamadığı, bu konuda asıl işverenle gerekli irtibatı sağlayamadığı, işçisine güvenli çalışma ortam şartlarını sağlayamadığı, mutfak ortamındaki muhtemel tehlikeler ve olası riskleri ön görecek şekilde risk analizi hazırlamadığı, dolayısıyla davaya konu olayın meydana gelmesini ön göremediği, işyerindeki çalışmalarda denetim ve gözetim eksikliğinin olduğu, iş güvenliğinin çalışanın inisiyatifine terk ettiği; davalı ...Ş.'nin, mutfak zemininde bulunan demir ızgaranın zeminle aynı hizada olmasını sağlayamadığı, güvenli çalışma ortam şartlarını oluşturamadığı, mutfak ortamındaki muhtemel tehlikeler ve olası riskleri ön görecek şekilde risk analizi hazırlamadığı, dolayısıyla davaya konu olayın meydana gelmesini ön göremediği, işyerindeki çalışmalarda denetim ve gözetim eksikliğinin olduğu, iş güvenliğini çalışanın inisiyatifine terk ettiği, kazalı işçinin ise taşıma arabası ile malzeme taşıdığı esnada dikkatli ve tedbirli hareket etmesi, kendisi tarafından veya işin yürütümü nedeniyle doğabilecek tehlikeli durumlardan kaçınması gerektiği, olayın meydana gelmesinde davacı işçinin de kusurlu olduğu, davacının söz konusu olay nedeniyle duyduğu manevi ızdırap ve sürekli malul kalması, tedavi aşamasında yaşadığı bedensel acılar, ruhsal sıkıntılar, tarafların kusur durumları, olayın oluş şekli, maluliyet oranı, olay tarihinden bu yana işleyecek faiz oranları da dikkate alınarak davacının manevi tazminatın takdir edildiği gerekçesiyle, asıl dosya yönünden; davacının davasının kabulüne 121.527,32 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 23.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleşen dosya yönünden, davanın kısmen kabulüne, 27.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve ... Çimento San. A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. vekili, maluliyet oranlarındaki çelişkinin giderilmediği, davacının kusur oranının yeniden belirlenmesi gerektiğini belirterek, istinaf talebinde bulunmuştur.

Davalı ... San. A.Ş. vekili, bilirkişi raporunda müvekkili şirkete hatalı olarak %40 oranında kusur atfedilmesi ve bu kusur oranına göre yapılan hesap ve kurulan kararın doğru olmadığını, müvekkili şirketin bu iş kazasında 3. kişi konumunda olduğunu, davacının talep ettiği alacak kalemlerinin zaman aşımına uğradığını belirterek, istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. sigortalısı olarak davalı ... San. A.Ş.'ye ait işyerinde çalıştığı, 23.02.2017 tarihinde malzemeleri dört tekerlekli servis arabası ile taşıdığı esnada servis arabasının tekerinin zeminde bulunan demir ızgaralara takılması nedeniyle dengesini kaybetmesi üzerine düşmesi sonucunda yaralandığı, SGK İstanbul Kurum Sağlık Kurulu' nın 04.07.2019 tarih ve 20194100450 sayılı kararıyla davacının meslekte kazanma gücü kayıp oranının 20.03.2019 tarihinden itibaren %0 olarak belirlendiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 29.07.2020 tarih ve 2020/10877 sayılı kararıyla davacının maluliyet oranının %19.2 olarak bildirildiği, davacının davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. sigortalısı olarak davalı ... San. A.Ş.'ye ait işyerinde çalışmakta olduğu, davalı ... San. A.Ş.'nin asıl işveren sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmış olduğundan davalının husumet itirazının yerinde görülmediği, davaya konu iş kazası 23.02.2017 tarihinde meydana gelmiş olup zamanaşımına uğrayan alacak bulunmadığından zamanaşımı itirazının reddedildiği, dosyada mevcut 21.10.2019 tarihli kusur bilirkişi raporunun ehil ve konusunda uzman bilirkişiler tarafından tanzim edildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen kusur durumunun tespitine ilişkin raporun kapsamlı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gibi dosya kapsamına, delil durumuna ve somut olayın meydana geliş şekline de uygun olduğu, davalıya izafe edilen kusur oranının tarafların somut olaydaki yükümlülükleri ile de örtüştüğü ve kusur oranının hakkaniyete uygun olarak tasnif edildiği, bilirkişi raporunun tarafların görev ve sorumlulukları ile kusur oranlarının belirlenmesi açısından dosya kapsamı ile örtüştüğü,bu nedenle İlk Derece Mahkemesi tarafından bilirkişi tarafından tanzim edilen kusur durumunun tespitine ilişkin rapora itibar edilerek alt işveren ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmetleri A.Ş.'nin olayda %40 oranında, asıl işveren ... Çimento Sanayi A.Ş.’nin olayda %40 oranında, kazalı işçi ...’nin olayda %20 oranında kusurlu olduğunun kabul edilmesinde isabetsizlikbulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince YSK raporunun davalılara 30.08.2020 tarihinde usulunce tebliğ edildiği ve tebliğatta" sağlık kurulu raporuna HMK 281 inci maddesi gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde itiraz etmediğiniz taktirde Sağlık Kurulu raporuna itiraz etme hakkından vazgeçmiş sayılacağınız ihtar ve tebliğ olunur" hususunun şerh düşüldüğü, buna buna rağmen taraflarca verilen süre içerisinde rapora karşı beyanda bulunulmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu aşamada Adli Tıp Kurumu'ndan rapor aldırılması yönündeki itirazının yerinde olmadığı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın oluş şekli, maluliyet oranı ve olay tarihi dikkate alındığında davacı için takdir edilen manevi tazminat miktarında hata bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve ... Çimento San. A.Ş. temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. vekili, kusur oranının değerlendirilmesinde davacının alınan önlemlere uyma yükümlülüğünü göz önünde bulundurmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirdiğini, davacının düşen aracı tutmak gibi bir çabaya girmiş olması nedeniyle oluşan kusurun, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getiren müvekkili şirkete atfedilemeyeceğini, maluliyet oranları arasındaki çelişkiler giderilmeden karar verildiğini, İstinaf Mahkemesince tebliğ edilen Yüksek Sağlık Kurulu kararına süresinde itirazda bulunulmadığı gerekçesiyle maluliyet oranına yönelik istinaf itirazlarının reddedilmesinin hatalı olduğunu, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek, temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı ... San. A.Ş. vekili, müvekkili şirketin bu iş kazasında 3. kişi konumunda olduğunu, davaya konu kazayı geçiren işçinin müvekkili şirketin çalışanı olmayıp, diğer davalı ... Hazır Yemek Üretim Ve Hizmet A.Ş.'nin çalışanı olduğunu, ihale sözleşmesi gereğince tüm sorumluluğun diğer davalı şirkette olduğunu, şirketin kendi üzerine düşen önlemleri alıp denetimlerini yaptığını, bu sebeple müvekkili davalı bakımından kaçınılmazlığın söz konusu olduğunu, maluliyet oranları arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulduğunu belirterek, temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının tazmini istemlerine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 95 inci maddesi ile Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı, 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı Kanun hükümleridir.

3. Değerlendirme
A) Davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.'nin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

B) Davalılar ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve ... Çimento San. A.Ş. vekillerinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle davalılar vekillerinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının, istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu hususları da dikkate alınarak davalılar ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve ... Çimento San. A.Ş. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz istemlerinin miktardan REDDİNE,

2.Davalılar ... Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. ve ... Çimento San. A.Ş. vekillerinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.