YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10236 E.  ,  2024/2757 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2015/83 E., 2022/236 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat davasında davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, 05.01.2009 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan iş kazası ölüm geliri nedeniyle katlanılan toplam 101.360,06 TL Kurum zararından şimdilik 34.386,65 TL'nin tahsis ve onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... İnşaat Taah. Ltd. Şti vekili, davalı şirketin TOKİ'den ihaleyi alan diğer davalı ... Yapı ile imzalanan sözleşme ile Isparta İli, .... Mevkii ... konut inşaatın tünel kalıp betonarme kaba inşaatının yapım işini aldığını, ... ...'ın 2003 yılından itibaren, çeşitli tarihlerde müvekkili şirkette çalışmaya başladığını, son olarak 28.04.2008 tarihinde tekrar davalı ... İnşaat Taah. Ltd. Şti. 'de işe başladığını, vefat eden işçi...'ın işinde çok tecrübeli olması sebebiyle işçilerin ekip başı olduğunu ve tüm ekibin sorumluluğunun verildiğini, kazanın Isparta İli, ... Mevkii ... konut inşaatın son günü olan 05.01.2009 tarihinde meydana geldiğini, davalı şirketin proje devam ettiği sürece, üzerine düşen tüm yükümlülüğü gereği gibi yerine getirdiğini, tüm denetimlerin yapıldığını ve proje boyunca hiç bir aksiliğin yaşanmadığını, kazanın olduğu iskelenin daha önce de kullanıldığını ve yapılan incelemelerde de kırılma, yıpranma vs. herhangi bir probleme rastlanılmadığını, müteveffanın SGK kayıtlarından da anlaşılacağı üzere davalı şirket ile bir çok defa çalıştığını ve deneyiminin çok olması sebebiyle özel bir eğitim verilmediğini zira vefat eden işçinin yapılan işi denetleyecek bilgi ve beceriye sahip olduğunu, çalışanlara koruyucu ekipman verildiğini, davalı şirketin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Yapı İnş. Tur. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, yetki itirazında bulunduklarını, ... ...'ın diğer davalı ... İnşaat Taah. Ltd.Şti'nin işçisi olduğunu, müvekkili olan davalı ... Yapı İnş. Tur. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.'nin işçisi olmadığını, muris ile davalı şirket arasında iş akdi bulunmadığını, bu nedenle husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 05.05.2014 tarihli, 2012/221 E., 2014/156 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, 34.386,65 TL Kurum zararının gelirlerin onay tarihi olan 27.08.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnşaat Taah.Tic.Ltd.Şti vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında, "...1-Davaya konu, iş kazasının; 05.01.2009 tarihinde gerçekleştiği gözetildiğinde, davanın yasal dayanağının 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 12 ve 21 inci maddelerinin olduğu belirgindir. Anılan maddeler uyarınca davalıların Kurumun rücû alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74 üncü maddesi hükmü gereğince, hukuk hâkimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlı ise de, kusur raporu ve oranları ile bağlı değildir. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle ceza mahkemesinde saptanacak maddi olayın yargısal bir kararla saptanmış olması gerçeğinin hukuk hâkimini de bağlaması gerekir. Bu hâl; Kamunun yargıya olan güveninin korunmasının bir gereği olduğu gibi, söz konusu Türk Borçlar Kanunu’nun 74 üncü maddesinde öngörülen kuralın da doğal bir sonucudur. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

Dava konusu, somut olayın; sigortalının çalıştığı inşaat alanında tünel kalıp iskelesinin çökmesi nedeniyle yüksekten düşmesi sonucunda vefat etmesi şeklinde gerçekleştiği, olayla ilgili olarak yapılan ceza yargılamasında sigortalının çalıştığı işyerinde şantiye şefi, Batu İnşaatın şirket müdürü ve saha formeni olarak görev yapan kişilerin de ceza aldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, ceza davasında alınan kararın kesinleşip kesinleşmediği araştırılmaksızın ve orada kusurlu bulunan şahısların da kararın kesinleşmesi halinde iş kazasının meydana gelmesinde kusurlarının bulunacağı hususu gözetilmeksizin, karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak ve ceza dosyası içeriği gözetilmek suretiyle varsa çelişki giderilerek, tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilip, kusur oran ve aidiyetleri konusunda ceza davasında kesinleşen karar ile mahkûm olan kimselerin de kusurlu olacağının kabulü ile konusunda uzman olan bilirkişi heyetinden yeniden oluşan uygun kusur raporu alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.

2-Diğer taraftan, 5510 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesi gereğince sigortalının hak sahiplerine peşin değerli ölüm geliri yanında ölüm sigortası kapsamında ölüm aylığı bağlanıp bağlanmadığının Kurum'dan sorulması ve bu kapsamda sigortalının gelirlerinde anılan madde hükmü gözetilerek mahsup işleminin yapılıp yapılmadığının Kurum'dan sorulması ve gelirin başladığı tarih itibariyle 54 üncü madde uyarınca indirilmiş hali üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelirin belirlenerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi..." gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 34.171,73 TL Kurum zararının gelirlerin onay tarihi olan 27.08.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

14.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi