YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10179 E.  ,  2024/1980 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1155 E., 2023/911 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/86 E., 2022/139 K.

Taraflar arasındaki fark prim borcunun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, Bursa ili... beldesi, H21B25D4C Pafta, 519 ada ve 12 parsel sayılı taşınmaz üzerinde hem konut hem de AVM bulunan bir inşaat yaptığını, bu inşaata ilişkin 28.04.2006 tarihinde 4 4120 01 01 1119856 016 13-43 sicil numaralı dosya açıldığını, eski unvanı Toray İnşaat San. ve Tic. A.Ş. olan davacının inşaatın başlama tarihinin 21.05.2006 olduğunu, inşaatın bitiş tarihinin 19.03.2009 olarak kabul edilmesi yönündeki sosyal güvenlik denetmen raporu görüşü bulunduğunu ve Kurumun 27.03.2009 tarih ve 4360794 sayılı yazısı ile davacının 27.03.2009 tarihi itibariyle muaccel bir borcunun bulunmadığının tespit edildiğini, ancak Kurumun 10.01.2020 tarihli yazısı ile 2006 yılındaki inşaat AVM yapı gurubu sınıfının 4/A’dan 5/A’ya yükseltilerek işçilik hesaplaması yapıldığının, bu hesaplama uyarınca 2.363.971,53 TL borcun ödemesi gerektiğinin bildirildiğini, yapılan itirazın reddine ilişkin yazının davacıya 14.02.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkındaki Kanun'un 102 nci maddesi uyarınca var olduğu kabul edilse dahi alacağın zaman aşımına uğradığını, kaldı ki davacının fazla işçilik ödemesi yaptığını ileri sürerek, Kurum işleminin ve tahakkuk ettirilen borcun iptaline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait Bursa ili, Osmangazi ilçesi... Mahallesinde bulunan (Korupark AVM)'de denetmence mahallinde yapılan tespit sonrası...Belediyesi tarafından AVM için verilen ruhsatlarda yapı sınıfının IV-A olduğunun ancak AVM'de 9 adet sinema salonu bulunduğunun, AVM'nin zemin katında açılıştan beri KİPA (sonradan Migros) market olduğunun ve kat planlarında bulunan işyerleri, kafe, restoran vb. işletmelerin fiziken AVM'de olduğunun tespit edildiğini, buna göre davacıya ait AVM'nin V-A grubu yapı olup, daha yüksek birim maliyet içermesi nedeniyle V-A sınıfı ve grubu üzerinden tekrar asgari işçilik hesaplaması yapılması gerektiğini, 5510 sayılı Kanun'un 85 inci maddesi kapsamında tekrar asgari işçilik tutarı hesabı yapıldığını ve 5510 sayılı Kanun'un 93/2 nci maddesine göre 27.06.2019 tarih ve 2019/061 sayılı rapor baz alındığında, davaya konu Kurum alacağının zamanaşımına uğramadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosya kapsamına göre; Yüksek Yargının yerleşik kararlarında belirtildiği üzere, davaya konu uyuşmazlığın, Kurumun 6183 sayılı Kanun'dan bağımsız bir biçimde TBK hükümleri doğrultusunda 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, dava konusu inşaatın 2006 tarihinde başlayıp, 2009 yılında bittiği, uyuşmazlığın kaynağı 165.286 m2 alanlı AVM inşaatının 137.102 m2’lik kısmının yapı kullanma izinlerinin 14.04.2007 ve 02.05.2007 tarihlerinde alındığı, 28.184 m2 lik kısmının yapı kullanma izninin ise 22.02.2008 tarihinde alındığı, yapı kullanma izin belgeleri dikkate alındığında, zamanaşımının 137.102 m2’Iik kısmının yapı kullanma izinleri yönünden 14.04.2017 ve 02.05.2017 tarihlerinde zaman aşımına girdiği, 28.184 m2'lik kısmının yapı kullanma izninin 22.02.2008 tarihinde alınmış olduğu ve 22.02.2018 tarihinde zamanaşımına girdiği, SGK Kontrol Memuru Erden Çakar’ın 25.03.2009 tarihli Raporunun (inşaat işyerinde yapılan ilk denetim) dikkate alınması halinde dahi 10 yıllık zamanaşımı süresinin 25.03.2019 tarihinde dolduğu, bu haliyle davaya konu fark işçilik alacağı tahakkukuna yönelik Kurum işlemlerinin iptali ile davacının Kuruma borçlu olmadığının tespiti gerektiği sonucuna varılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; davacının, 1119856.16 ve 1140979.16 sicil numaralı işyeri tescil dosyalarıyla Bursa ili... beldesi, 519 ada, 12 parsel (ifraz işlemi sebebiyle 15 parsel) üzerinde AVM ve konut inşaatı yaptığını, bu inşaatların 18.01.2009 tarihinde bittiğini, 25.03.2009 tarihli ve EÇ-63 sayılı Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğu Raporu ile dosyaların birleştirilip birleştirilemeyeceğinin, inşaatların başlangıç ve bitiş tarihlerinin ve hangi yapı ruhsatlarının hangi binaya ait olduğunun tespit edildiğini, 27.06.2019 tarihli ve 2019/061 sayılı rapor ile de... Belediyesi tarafından AVM için verilen ruhsatlardaki yapı sınıfının IV-A olmasına rağmen V-A grubu yapı olduğunun belirlenmesi üzerine tekrar asgari işçilik hesaplaması yapıldığını, 5510 sayılı Kanun'un 93/2 nci maddesine göre zamanaşımının gerçekleşmediğini ve Kurum tarafından tahakkuk ettirilen prim borcu ile gecikme zammının yerinde olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, 27.06.2019 tarihli ve 2019/061 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmen raporunda; "davacıya ait 1119856.016 sicil numaralı Korupark AVM inşaatının 5/A yapı ve sınıf grubunda yer aldığının" belirtilmesi üzerine davacıya 16.01.2020 tarihinde tebliğ edilen Osmangazi Sosyal Güvenlik Merkezinin 10/01/2020 tarih ve 596552 sayılı yazısı ile 2.363.971,53 TL eksik işçilik bildiriminden kaynaklanan prim borcu tahakkuk ettirildiğinin ve bir ay içerisinde ödenmesi gerektiğinin bildirildiği, davacının, Kurum işlemine itiraz ettiği, davacıya 14.02.2020 tarihinde tebliğ edilen Osmangazi Sosyal Güvenlik Merkezinin 11.02.2020 tarihli ve 2448819 sayılı yazısı ile itirazının reddedildiğinin bildirildiği, eldeki davanın 12.03.2020 tarihinde açıldığı, somut olayda; eldeki davanın hak düşürücü süre içinde açılması, Kurum değerlendirme tutanaklarında maliyet bedeline esas alınan yılların 2006 – 2007 yılları olduklarının belirtilmesi, nitekim aynı iş yeri için düzenlenmiş 25.03.2009 tarih ve EÇ-63 sayılı Sosyal Güvenlik Kontrol Memuru raporunda da inşaatın bitiş tarihinin 19.03.2009 olduğunun belirtilmiş bulunması, bu nedenle dava konusu borcun 2006 ve / veya 2007 yıllarına mal edilmesinin gerekmesi, Kurum alacağının yukarıda anılan mevzuat düzenlemeleri karşısında vadesinin oluştuğu tarihe göre 5198 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemenin yürürlükte bulunduğu döneme ilişkin bulunması ve zamanaşımı süresinin, alacağın vadesinin rastladığı tarihi takip eden yılbaşından itibaren on yıl olması, 6183 sayılı Kanun'un 103 ve 104 üncü maddeleri uyarınca zamanaşımını kesen veya durduran herhangi bir işlemin gerçekleşmediğinin anlaşılması, 5510 sayılı Kanun'da 93 üncü maddenin geriye yürüyeceğine olanak veren bir düzenlemenin de bulunmaması hep birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığı anlaşıldığından ve dolayısıyla İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, fark prim borcunun iptaline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.