YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10107 E.  ,  2023/11429 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/104 E., 2023/13 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/200 E., 2022/636 K.

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik oranının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın davalı Kurum yönünden reddine ve davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ile davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'ün 16.11.2011 tarihinde ... İnşaat Turizm Ticaret Anonim Şirketi'nde sıvacı olarak çalışmaktayken inşaatın birinci katında bulunan iskele demirlerini aşağı attığı sırada demirin pantolonuna takılması sebebiyle aşağı düştüğü ve yaralandığı, yaşanılan iş kazası sebebiyle davacının uğradığı cismani zararların tazmini amacıyla işveren ... İnşaat Turizm Ticaret Anonim Şirketi aleyhine dava açıldığı, davanın ... İş Mahkemesi'nin 2018/47 Esas sayılı dosyasıyla halen derdest olduğu, ... İş Mahkemesi'nin 2018/47 Esas sayılı dosyasının 25/03/2022 tarihli celsesinde kurulan 1 numaralı ara karar gereğince davacının maluliyetinin tespitiyle ilgili olarak dava açmak için mehil verildiği, iş bu yasal süreler mukabilinde davacının maluliyetinin tespiti amacıyla dava açma gereği hasıl olduğu, davacının meydana gelen kaza neticesinde sürekli iş göremezlik gelir bağlanması amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurduğu ve 18.09.2014 tarih 23522 karar numaralı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenen Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespitine İlişkin Sağlık Kurulu Kararı gereğince %42,2 oran belirlendiği iddiasıyla davacının maluliyet oranının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 16.11.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde Kurumdan sürekli iş göremezlik geliri talebinde bulunduğu, davacının sürekli iş göremezlik oranı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenen Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespitine İlişkin Sağlık Kurulu Kararı gereğince %42,2 oran belirlendiği, Kurum tarafından davacıya yapılan ödemelerin rucüan tazmini için açılan ... İş Mahkemesi'nin 2016/46 Esas sayılı dosyasında alınan Yüksek Sağlık Kurulu raporunda da davacının sürekli iş göremezlik oranı %42,2 olarak belirlendiği, davacının ... İş Mahkemesi'nin 2018/47 Esas sayılı dosyasında Kurumun taraf olmadığından alınan iş göremezlik raporları ve adli tıp raporlarının Kurumu bağlamadığı, Kurum sağlık kuruluşlarından alınan raporlara göre %42,20 oranında sürekli iş göremez olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen 2016/46 E. sayılı dosyasındaki üst kurul raporu ile uyumlu olarak 2017/47 E. sayılı dosyasında alınan ATK İkinci Üst Kurulunun 13.02.2020 / 294 karar sayılı raporu ile davacının geçirdiği 16.11.2011 tarihli iş kazası nedeniyle %32,0 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı tespit edildiği, dosyanın yeniden maluliyet oranı yönünden ATK'ya gönderilmesinin şu aşamada usul ekonomisi ile makul sürede yargılama ilkelerine aykırı olacağı kabul edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu Üçüncü Adli Tıp İhtisas Kurulu muayene tarihi olan 25.07.2018 tarihi itibariyle E cetveline göre %32,0 (yüzdeotuzikinoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, öncesinde SGK nun kararının geçerli olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 16.11.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde Kurumdan sürekli iş göremezlik geliri talebinde bulunduğu, davacının sürekli iş göremezlik oranı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenen Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespitine İlişkin Sağlık Kurulu Kararı gereğince %42,2 oran belirlendiği, Kurum tarafından davacıya yapılan ödemelerin rucüan tazmini için açılan ... İş Mahkemesi'nin 2016/46 Esas sayılı dosyasında alınan Yüksek Sağlık Kurulu raporunda da davacının sürekli iş göremezlik oranı %42,2 olarak belirlendiği, davacının ... İş Mahkemesi'nin 2018/47 Esas sayılı dosyasında Kurumun taraf olmadığından alınan iş göremezlik raporları ve adli tıp raporlarının Kurumu bağlamadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile davacının 25.07.2018 tarihi itibari ile E-Cetveline göre %32 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının, öncesinde SGK'nın kararının geçerli olduğunun tespitine karar verildiği, kararın davalılardan Kurum vekilince istinaf edildiği, Kurumun tespiti %42.2 olup, Kurum yönünden bağlayıcı olduğu, hükme esas alınan raporda oran 25.07:2018 tarihi itibari ile %32 olarak belirlendiği, öncesinde ise Kurumun tespitinin geçerli olduğuna karar verildiği, davacı ve diğer davalının istinafa gelmediği gözetilerek Kurumun istinaf başvurusunun kabulü gerektiği gerekçesiyle davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın davalı SGK yönünden reddine, davanın diğer davalı ... İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş yönünden kabulü ile, davacının maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu Üçüncü Adli Tıp İhtisas Kurulu muayene tarihi olan 25.07.2018 tarihi itibariyle E cetveline göre %32,0 (yüzdeotuzikinoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, öncesinde SGK'nın kararının geçerli olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın peşin sermaye hesaplamasını ve davacı lehine hükmedilecek tazminata etki edeceği, bu nedenle davanın ... yönünden de kabulüne karar verilmesi gerektiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; davaya cevap verilmemesinin davanın reddini talep etmek anlamına geldiği, sürekli iş göremezlik oranının eksik belirlenmesine göre hakkında yargılama giderlerine karar verilmesinin yerinde olmadığı, asıl davadaki rapor ve oranlara zaten itiraz ettikleri iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, sürekli iş göremezlik oranının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
1. 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlı Sigortası Kanunu'nun 16 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:
"İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:
...b) Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması."

2. 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin ilgili 1 ve 2 nci fıkrası ile 3 üncü fıkrasının ilk cümlesi şöyledir:
"İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.
Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış olan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği, birinci fıkrada belirtilen sağlık kurullarından alınacak raporlara göre yeniden tespit olunur.
Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalının mesleğinde kazanma gücünün kaybı oranına göre hesaplanır..."

3. 5510 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin ilgili 4 üncğ fıkrasının ilk cümlesi şöyledir:
"Kurul, sigortalılar hakkında vazife malûllük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün malûliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar."

4- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun "Hükmün kapsamı" kenar başlıklı 297 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:
"(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir."

3. Değerlendirme
1.Mahkeme kararlarında bulunması gereken hususlar 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesinde ayrıntılı olarak tek tek sayılarak gösterilmiştir. Aynı maddenin (2) numaralı fıkrası uyarınca da verilen karar ile taraflara yüklenen borç ve tanınan haklar, hiçbir şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde çok açık gösterilmesi gereklidir. Aksi takdirde ilamın icrası sırasında güçlüklerle karşılaşılabileceği gibi ilamın hiç icra edilememesi de söz konusu olabilir.

2. Davacı, davalılardan işveren şirkete ait iş yerinde 16.11.2011 tarihinde maruz kaldığı iş kazası nedeniyle oluşan sürekli iş göremezlik oranının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Meydana gelen iş kazası nedeniyle sigortalı ya da hak sahiplerine sosyal sigorta yardımı yapma görevi 5510 sayılı Kanunla davalı Kuruma verilmiştir. Davalı işverene karşı davacı sigortalı tarafından açılmış ya da açılacak maddi tazminata ilişkin davalarda Kurum tarafından yapılan bir kısım sosyal sigorta yardımının maddi tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması kamu düzenine ilişkin bir zorunluluktur. Bir başka deyişle bu tür davalarda elde edilecek hüküm hem işveren hem de davalı Kurum yönünden bir takım hak ve sorumluluklar doğurmaktadır.

3. Bölge Adliye Mahkemesince davanın davalı Kurum yönünden reddine, davalı işveren yönünden kabulüne karar verilmiş olup hükmün her iki davalı yönünden infazı mümkün olmayacağı gibi uyuşmazlığı çözdüğü de iddia edilemez. Dolayısıyla her iki davalıyı bağlayacak şekilde infazı kabil bir karar verilmesi gerekir.

4. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeninden hüküm kurulmasına ilişkin temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.