YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10051 E.  ,  2023/10529 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/980 E., 2023/1580 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Devrek 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/120 E., 2023/7 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ... Sosyal Güvenlik Başkanlığına 25.08.2015 tarihinde müracaat ederek yurt dışı borçlanması yaptığını ve 01.09.2017 tarihinde SGK'dan emekli olduğunu, SGK Başkanlığının 13.07.2021 tarih ve 27912745 sayılı yazısı ile emekli aylığının durdurulduğunun tebliğ edildiğini, Kurum işleminin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, davacının 19.08.2015 tarihinde 2 4781 01 01 1055816 67 44 0 nolu iş yerinde 1 gün çalıştığının tespiti ile 13.07.2021 tarihinde durdurulan emekli maaşının tekrar bağlanmasına, alamadığı maaşlarının yasal faiziyle geri ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, süre, zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacının ...'e ait işyerinde fiilen çalışmadığının tespit edildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosyadaki bilgi ve belgeler, mevcut delil durumu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının çalıştığını iddia ettiği 19.08.2015 tarihinde ...'e ait işyerinde bordrolu çalışanların yurt dışında ikamet ettikleri, Kurum denetim raporunda bordrolu çalışanların fiili çalışması olmadığının tespiti ile hizmet bildirimleri iptal edildiğinden bu kişilerin tanık olarak dinlenmediği, davalının çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu işyerlerinin bordrolu çalışanları ve işyeri sahibi ...'in ifadesine başvurulduğu, ...'in beyanında, davacının kendi işyerinde çalışmadığını söylediği, komşu işyeri tanıklarının ise davacıyı tanımadıklarına ve çalışmasına yönelik bilgi sahibi olmadıklarına ilişkin beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacının ...'e ait işyerinde fiilen çalıştığının ispatlanamadığı, SGK denetim raporunun aksinin ispat edilemediği anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Kurum işleminin yerinde olmadığını, Kurum tarafından dört yıl süreyle soruşturmanın bitirilmediğini, denetimin en fazla iki ay sürebileceğini, bu sürenin sonunda raporun tanzim edilmesi gerektiğini, denetim raporunun mevzuata uygun olarak düzenlenmediğini, süresinde sonuçlandırılmadığını, işyerinde çalışanların ifadelerinin eksik alındığını, birçok çalışanın ifadesinin ise fiili çalışmadan yıllar sonra alındığını, Kurumun yurt dışında yaşayan vatandaşların emekliliklerinin önünün açılması için haklarında ihbar ve şikayet yoksa ve sigortalı çalıştıkları tarihte Türkiye'de bulunuyorlarsa sigortalı çalışmaları konusunda herhangi bir soruşturma yapılmayacağının e-yurtdışı 2011/16 talimatı ile koruma altına alındığını, davacının sigortalı olarak çalıştığı tarihte Türkiye'de bulunduğunu, yurda giriş çıkış kayıtlarıyla da bu durumun sabit olduğunu, soruşturmaya konu şikayet dilekçesinin ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne verildiğini, şikayet edenin TC kimlik numarası ve bilgilerinin gerçek olmadığını, mali müşavirin beyanında tüm işlemleri işveren ...'in talimatları doğrultusunda yaptığını söylediğini, işlemlerin e-devlet üzerinden işverenin özel şifresi ile yapıldığını, ...'in Sosyal Güvenlik Kurumunda verdiği ilk ifadede işyerindeki sigortalıları tanımadığını bildirmiş olsa da daha sonra 16.07.2021 tarih 28164000 sayılı dilekçesinde imzalatılan ifade tutanağının önceden hazırlanmış olduğunu, bu ifadenin kendi rızası ile alınmadığını bildirerek ilk ifadesini kabul etmediğini, beyanında sürekli başka ilçelerde pazarcılık yaptığını, işyerinde durmadığını söylemesine rağmen davacının işyerinde çalışmadığını ifade ettiği, davacının zaten 1 gün sigortalı olarak işyerinde çalıştığını, işverenin kendisini işyerinde görmemesinin onun o gün işyerinde çalışmadığını göstermediğini, sürekli birbiriyle çelişen ifadeler veren tanık ...'in beyanlarının karara esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 8 yıl önce yapılan bir günlük kısa süreli çalışmaların sadece komşu işyerleri tanık beyanları ile tespitinin mümkün olmadığını, dinlenen komşu işyerleri tanıklarının işyerinde sadece 1 gün çalışan davacıyı tanımamasının normal olduğunu, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek, kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, İlk Derece Mahkemesinin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine, kararın dayandığı deliller, delillerin takdiri, karar gerekçesine göre somut istinaf başvuru nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme sonucunda, yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sahte sigortalılık nedeniyle yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanmasına ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile tahsiline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.