YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2023/10013 E.  ,  2023/11818 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/585 E., 2023/1226 K.
HÜKÜM/KARAR: Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/133 E., 2022/778 K.

Taraflar arasındaki sigorta primine esas kazancın tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum ve davacı vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkete ait ...Dinlenme Tesislerinde 1990 yılından 10.11.2011 tarihine kadar müdür olarak çalıştığı, asgari ücretin üç katını aşan net ücretle çalıştığı, ancak davalı tarafından ekseriyetle asgari ücret veya asgariye yakın bir ücret üzerinden Kuruma bildirildiği, işyerinde asgari ücretin banka kanalıyla kalanın elden ödendiği, davacının işten ayrıldığı 10.11.2011 itibariyle net maaşının 2.500,00 TL olduğu, son ay maaşının 10 günlük kısmı için 1.791,70 TL olarak Kuruma bildirildiği, talebinin 01.08.1990 tarihinden itibaren tespiti olduğu iddiasıyla davacının sigorta primine esas gerçek kazancının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davada taraf olmadıkları ve kendilerine husumet yöneltilemeyeceği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... mirasçıları ile ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 1990 tarihinde şirkete ait dinlenme tesisinde garson olarak çalışmaya başladığı ve bir süre çalıştıktan sonra çıkışının verildiği, 01.07.2003 tarihinde tekrar çalışmaya başladığı, ilk etapta garson olarak başlayan davacının daha sonra vardiya şefi olduğu, almış olduğu fazla çalışma ve fazla mesai ücretlerinin sigorta primine esas ücret olarak SGK'ya bildirildiği, davacının talebinin yasal sınırları geçtiği için yazılı delille ispat sınırının üstünde olduğu, bu nedenle yazılı delille ispatlanması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Petrol Turizm Gıda İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, 1990 tarihinde garson olarak işe başladığı; bir süre çalıştıktan sonra işten ayrıldığı ve 01.07.2003 tarihinden yeniden çalışmaya başladığı; sonra vardiya şefi olduğu ve prime esas kazancının doğru olarak bildirildiği; davacıya ait bordrolar ve ücret hesap pusulalarının davacı tarafından imzalandığı; aylık 943 TL üzerinden kıdem ve ihbar tazminatı hesaplanarak kendisine ödendiği; 11.11.2011 tarihinde işten çıktığı ve 5 yıl sonra eldeki davayı açtığı; hak düşürücü sürenin geçtiği; yazılı delille ispat zorunluluğu bulunduğu; sunduğu fotokopi belgelerin hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı; davacı her ne kadar on günlük son ay maaşının 1.790,00 TL olarak yattığını iddia etmiş ise de bu ücretin içinde izin parası, fazla çalışma ve maaş alacaklarının da olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; ticaret sicil gazetesi örneklerinden ...Petrol Şirketinin 28.01.1992 tarihli ticaret sicil gazetesinde kurulduğunun ilan edildiği, ortaklarının arasında ... ve ...'in de bulunduğu, davacı vekili talebini son celse 01.08.1990 dan başlattığı beyanıyla somutlaştırdığı, - ... unvanlı işyeri ile ...Petrol Şirketinin ortaklarının aynı olduğu, iş yerleri arasında organik bağ olduğu, davacının talebinin - ... iş yeri dönemini de kapsadığından bu kişilerin ve mirasçıların dosyaya dahili davalı olarak eklendiği, bordro tanıkları dava dilekçesi ekinde sunulan bordroların gerçek olup olmadıkları hususunda dinlendiği, dinlenen tanıklardan anlaşıldığı üzere bordroların doğru oldukları dolayısıyla dosya kapsamında bu bordroların delil başlangıcı sayılabilecekleri bordrolarda yazan rakamlar esas alınarak ek SPEK miktarının bilirkişi tarafından hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının 01.08.1990 - 10.11.2011 dönemi bakımından, davalı şirkete ait ... işyeri sicil numaralı işyerinde 2007/9 uncu ayda 801,50 TL daha ek, 2007/10 uncu ayda 801,50 TL daha ek, 2008/5 inci ayda 891,34 TL daha ek prime esas kazanç ile çalıştığının tespitine, diğer aylar bakımından talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının asgari ücretin üzerinde ücret aldığı iddia ve talebi senetle ispat kuralı gereği yazılı delille ispat edilmesi gerekirken Mahkemede tanık beyanlarına dayanılarak davacının asgari ücretin üzerinde ücret aldığının kabulüne karar verildiği, davanın ispatı bakımından herhangi bir yazılı delil bulunmadığı, davanın ispatlanamaması nedeniyle tümden reddi yerine kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dinlenen bordro tanıklarının beyanları ile davacının bordroda gösterilen maaşın üzerinde maaş aldığı sabit olmasına rağmen Mahkemece sadece 3 ayla sınırlı olarak tespit yapılmasının hatalı olduğu, sadece sınırlı sayıda bulunan belgelerle sınırlı olarak hüküm kurulmasının hakkaniyete aykırı olduğu, davalı işverenin bordro asıllarını bilerek ibraz etmediği, buna rağmen ispat külfetinin davacı tarafa yükletilmesinin ve yalnızca 3 ayla sınırlı olarak tespit yapılmasının hukuka aykırı olduğu, yapılan emsal ücret araştırması ile davacının tüm dönemde asgari ücretin 2,48 katı oranında ücretle çalışmış olduğunun ispatlandığı, Mahkemece buna aykırı kurulan hükmün kaldırılarak davacının tüm dönemde asgari ücretin 2,48 katı oranında ücretle çalışmış olduğunun tespit ve kabulü gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; sunulan 2007 Eylül, 2007 Ekim ve 2008 Mayıs ayı bordrolarında belirtilen miktarları aşacak şekilde Mahkemece tespit hükmü kurulmuş olduğu, iş yerinde çalışan tüm işçilerin aldıkları ücretlerin eksiksiz olarak SGK'ya bildirildiği, davacıya ait bordrolar ve ücret hesap pusulaları davacı tarafından imzalanmış olup dosyaya ibraz edilmiş olduğu, o bordroların tamamının davacı tarafından imzalanmış olup, hiçbir ihtirazi kayıt konulmadığı, davacının talep etmiş olduğu prim esas kazanç miktarının senetle ispat kuralı gerektirdiği, ancak dosyaya bu yönde herhangi bir yazılı delil sunulmadığından, sırf tanık beyanlarına dayanılarak davanın ispatlandığı kabulünün usul ve yasaya, senetle ispat kuralına aykırı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından iş yerine ait olduğu iddia edilip 2007 Eylül, 2007 Ekim ve 2008 Mayıs ayı bordro fotokopi örnekleri sunulmuş olduğu, bordrolarda yazan rakamlar esas alınarak ek SPEK miktarının hesaplanarak sadece bu aylar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması ve diğer dönemler yönünden ise yazılı ispat yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması nedeniyle bu dönemler yönündeki talebin ise reddine karar verilmiş olması yerinde olup, kurulan hükümde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili ile davalı işveren vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; prime esas kazançların tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 331, 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortala ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı ile davalı Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.