YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/9733 E.  ,  2023/8065 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesi istemli davada, verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Kurumdan 2105459069 tahsis numarasıyla yaşlılık aylığı almakta iken müfettiş raporuna istinaden sahte hizmetlerinin olduğu gerekçesiyle 01.09.2010-16.09.2011 tarihleri arasında aldığı yaşlılık aylıklarının iptal edildiğini, oysa müvekkilinin 17.11.2008-31.12.2009 tarihleri arasında Elektro Mekanik Elektrik ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.de çalışmış olduğunu, bu çalışmaların Kurum tarafından iptal edildiğini, bu nedenle SGK'nın B13.2.SGK.4.34.13.01 - 2485-641044401/1016 - 17994928 sayılı ve 28.09.2011 tarihli yazısının iptali ile adı geçen şirkette çalıştığı günlerin hizmet süresi olarak tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını sadece Kurum aleyhine açmasının yerinde olmadığını, müfettiş raporuna istinaden davacının sahte hizmetlerinin tespit edilmesi nedeniyle Kurum tarafından davacıya fuzulen ödenen 11.403,55 TL'nin tahsili amacıyla Kartal 3.İcra Müdürlüğünün 2011/10276 Esas sayılı dosyasından icra takibine girişildiğini, davacının icra takibine itiraz etmesi nedeniyle Kartal 1. İş Mahkemesinin 2012/1020 Esas sayılı dosyasından itirazın iptali davası açıldığını, bu iki dava arasında irtibat bulunduğunu, davada hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının Elektro Mekanik Elektrik ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nde çalışmasına kurum kayıtlarında rastlanmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 21.11.2013 tarihli ve 2013/668 Esas, 2013/480 Karar sayılı kararı ile "davacının Elektromekanik Elektrik ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti ünvanlı iş yerinde 17/11/2008-31/12/2009 tarihleri arasındaki çalışmasının gerçek ve fiili bir çalışma olduğu, Kurumca çalışmaların iptaline yönelik yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu" gerekçesi ile davanın kabulüne, davalı Kurum tarafından davacı hakkındaki 28/09/2011 tarihli çalışma sürelerinin iptaline ilişkin işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 19.02.2015 tarihli 2014/5189 Esas, 2015/2667 Karar sayılı ilamı ile " İnceleme konusu davada mahkemece anlatımlarına dayanılan tanıkların da bildirimlerinin iptal edilmiş olması karşısında bu kişilerin beyanlarının esas alınamayacağı açıktır. Bu bakımdan; Kurum tespit ve bulgularının aksinin aynı derecede somut, inandırıcı, gerçeklere dayalı delillerle kanıtlanması gereğinden hareketle, dava konusu hizmete ilişkin olarak varsa aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olup sigortalılıkları Kurumca geçersiz sayılmayan kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince belirlenerek dinlenilmeli, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, işyerinin faaliyeti ve kapasitesi, çalışma şekli ve düzeni, davacının yaptığı işin ne olduğu, nasıl yerine getirildiği, günlük/haftalık çalışma saatleri saptanmalı, işyerine ait elektrik ve su faturaları ilgili kurumlardan, işverenin ödediği vergilerde esas alınan kazanç miktarlarını gösteren vergi kayıtları ilgili vergi dairelerinden getirtilmeli, gerektiğinde bu kayıtlar üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yaptırılarak işyerinin fiilen faal olup olmadığı belirlenmeli, işyerlerinin ticari faaliyetinin kapsamına, ticaret ve çalışma hayatının gerçeklerine göre, çekişme konusu dönemde Kuruma bildirildiği kadar sigortalının bu işyerinde çalışıp çalışamayacağı irdelenmeli, benzer konumda olan sigortalılar yönünden açılan ... Anadolu 3. İş Mahkemesinin 2013/162 Esas – 2014/229 Karar, ... Anadolu 7. İş Mahkemesinin 2011/867 Esas – 2012/438 Karar, ... Anadolu 15. İş Mahkemesi’nin 2012/932 Esas – 2014/641 Karar, ... Anadolu 17. İş Mahkemesi’nin 2012/668 Esas – 2013/480 Karar, ... Anadolu 13. İş Mahkemesinin 2013/845 Esas, ... Anadolu 17. İş Mahkemesi’nin 2013/633 Esas, Kartal 1. İş Mahkemesinin 2011/1486 Esas sayılı davalarından delil olarak yararlanılmalı, toplanan tüm kanıtlar değerlendirilip fiili çalışmanın var olup olmadığı açıklıkla ortaya konulduktan sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "emsal ve kesinleşen dosyalardan ve tanık beyanlarından çalışmanın gerçek fiili ve devamlı olduğu kanaatine varılmıştır. Bu durumda her ne kadar kurum yetkililerince düzenlenen raporda söz konusu iş yerinin bulunmadığı, bu nedenle sigortalılıklarının sahte olduğuna ilişkin bir tespit yapılmışsa da söz konusu iş yerinde çalışan tanık beyanları dosyasından sözleşmeler, ticaret sicil kaydı da dikkate alındığında davacının dava dışı Elektro Mekanik Ltd Ştinde fiilen çalışmasının bulunduğu, bu nedenle bu şirketteki çalışmalarının sahte sigortalılık olarak değerlendirilip iptal edilmiş olmasına yönelik müfettişlerle düzenlenen raporun gerçeği yansıtmadığı ve bunun da iş yeri kayıtları ve tanık beyanlarıyla ispatlanmış olduğu, Mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporu doğrultusunda davacının Elektromekanik Elektrik ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti ünvanlı iş yerindeki 17/11/2008-31/12/2009 tarihleri arasındaki çalışmasının gerçek ve fiili bir çalışma olduğu, Kurumca çalışmaların iptaline yönelik yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu" gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı Kurum tarafından davacı hakkındaki 28.09.2011 tarihli çalışma sürelerinin iptaline ilişkin işleminin iptaline, müfettiş raporu nedeniyle iptal edilen sigortalılık süresinin geçerli olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum denetmelerince yapılan tespitlerde davacının işyerinde fiili çalışmasının bulunmadığı hususunun tespit edildiğini, Kurum kayıtlarının esas alınması gerektiğini belirterek davanın reddi gerektiğini, bu nedenle de kararın bozulması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz, dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, işyeri Kurum kayıtları, tanık anlatımlarına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.