YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/8676 E.  ,  2024/1135 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/458 E., 2020/1696 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/318 E., 2018/187 K.

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davacı ... ile davalı .... Taş. A.Ş. tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı ... vekili ile davalı .... Taş. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz istemlerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
I. DAVA
Davacı Kurum vekili özetle, dava dışı Türk Hava Yolları A.O. işçilerinden ....’ın geçirmiş olduğu kazadan dolayı sürekli iş göremezlik durumuna girmesi nedeniyle kendisine 421.325,32 TL ilk peşin değerli gelir bağlandığını, 7.663,88 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, 3.445,95 TL tedavi gideri yapıldığını, iş kazasının meydana gelişinde davalıların kusurlu olduklarını ileri sürerek davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmek üzere peşin değerli gelirden dolayı 210.662,66 TL, geçici iş göremezlik ödeneğinden dolayı 7.663,88 TL, tedavi giderlerinden dolayı 3.445,95 TL Kurum alacağını talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... .. A.Ş. vekili özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuş, diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kazanın meydana gelişinde sigortalının kusursuz olduğu, davalı ...'ın %55, davalı ...'nin %25, davalılar .... ve ..... şirketlerinin birlikte %20 oranında kusurlu oldukları, kaza nedeniyle sigortalının %61,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verişmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ile davalı ... şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle, işe giriş belgesi süresinde verilmediğinden 5510 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi gereğince işlem yapılması gerektiğini, hesap raporunun hatalı olduğunu, vekalet ücreti ve yargılama giderinin eksik hesaplandığını istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ... şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle, iş kazasında müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin kusuru oranında sorumlu olması gerekirken tümden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, sigortalının işvereni THY A.Ş.'nin davaya dahil edilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ile davalı .... Taş. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, öncelikle işe giriş bildirgesinin yasal süresinde verilmemesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesine göre değerlendirme yapılması gerektiğini, maddeden açıkça anlaşıldığı üzere dava konusu miktarın tamamından işverenin kusura bakılmaksızın sorumlu olması gerektiğini, mahkemece bu konudaki itirazları göz ardı edilerek takdiri indirim yapıldığını, Kurumun doğmuş açık ve net zararından Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44 üncü indirimi yapılamayacağını, huzurdaki davada alınan kusur raporlarındaki değerlendirmelerde ve hesap raporunda davalı işletenler ... Turizm ve ... Turizm de 3. kişi olarak kabul edildiğini, bu nedenle de İlk peşin sermaye değerli gelirin yarısından sorumlu oldukları şeklinde tespitte bulunulduğunu, hesaplamaların da bu şekilde yapıldığını, oysa ki bu davalılar işleten olarak değerlendirildiklerinde hesaplamaların tamamen değişecek ve Kurum zararının hakkaniyetli şekilde hesaplanacağını, 5510 sayılı Kanun'un 21/4 üncü maddesinin tüm davalılara uygulanmasının hatalı olduğunu, bu yönden İstinaf Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini, gerekçeli kararda talep arttırım dilekçelerinin ıslah olarak belirtildiğini, bu hatalı belirlemeye de itiraz ettiklerini, vekalet ücretleri, yargılama giderleri ve harçların eksik ve hatalı hesaplandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle, bilirkişi tarafından oluşturulan raporda gerçekleşen kaza için harici bir inceleme yapılmadığını, dolayısıyla taraflar arasındaki tazminat dosyasında ne şekilde bir kusur oranı belirlenmişse huzurdaki dosyada da aynı kusur oranının geçerli kabul edildiğini, tarafları ve konusu farklı olan sigortalının/haksahiplerinin açtığı tazminat dosyasında verilen kararın rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmeyeceğini, dolayısıyla o dosyada alınan kusur raporunun eldeki davada kesin delil teşkil etmeyeceğini, kesinleşmiş ise ancak güçlü delil teşkil edebileceğini, hesap bilirkişisinin de müvekkili şirketin zararına sebep olacak şekilde rapor tanzim ettiğini, bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davacı Kurumun zararından tüm davalıların sorumlu olacağı şekilde bir hesaplama yapıldığını, her bir davalının kusur oranı doğrultusunda sorumluluk hesabına gidilmesi gerekirken tüm zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmasının kabul edilebilir nitelikte olmadığını, bahse konu kazada diğer davalı ... tur ile müvekkili şirket arasında adi ortaklık bulunmasına ve bu ortaklıktaki pay oranları belirtilmesine karşılık ortak kusur oranı belirlenmesinin kabul edilebilir nitelikte olmadığını, diğer davalı ... Tur ile olan ortaklığa konu sözleşmeye göre müvekkili şirketin %49, ... Tur'un %51 oranla girişim ortağı sayıldığını, aralarında imzalanan sözleşmeye göre ise taşıma işinin tamamen ... Tur tarafından yürütüldüğünü, müvekkili şirketin ise sadece bir kısım hatlar için araç temin ettiğini, müvekkili şirket tarafından temin edilen araçlar karşılığında komisyon aldığını, dolayısıyla davaya konu kazada da güzergahta bulunan ...'e ait aracın ... Tur tarafından temin edildiğini ve bu hizmeti THY A.O.'ya verdiğini, müvekkili şirketin ... ile bir ilgisi bulunmadığını, hal böyleyken ... Tur ile müvekkili şirketin girişim oranları incelenmeksizin ortak kusur atfedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, sigortalı Sertaç Bölükbaş'nın işvereni THY A.O. olmasına karşılık, adı geçen işverenin davaya dahil edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalı nedeniyle yapılan Kurum ödemelerinin rücuan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, temyiz eden taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından davalı ... .. A.Ş. ticaret ünvanının İlk Derece Mahkemesi gerekçeli karar başlığında eksik gösterildiği, yine İlk Derece Mahkemesince davalılardan alınması gereken harçlarla ilgili hüküm kurulurken Kurumun harçtan muaf olması nedeniyle dava açarken yatırmadığı ancak yargılamanın sonunda haksız çıkan davalılara yüklenmesi gereken başvuru harcı noktasında bir hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İlk Derece Mahkemesi kararının;

a.Gerekçeli karar başlığında yer alan "2- ... Tur A.Ş." ibarelerinin silinerek yerine geçmek üzere "2-... Tur. Taş. A.Ş." ibarelerinin yazılması,

b.Hüküm fıkrasının karar ve ilam harcına ilişkin 6 ncı paragrafının tamamen silinerek yerine geçmek üzere "Alınması gereken 15.149,28 TL karar ve ilam harcı ile 29,20 TL başvuru harcı toplamı 15.178,48 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına," ibarelerinin yazılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.