YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/8340 E.  ,  2024/6051 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1101 E., 2022/1427 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 23. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/48 E., 2022/19 K.

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle maddi tazminat ile manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde, davacılar murisi ... davalı DSİ Müdürlüğünün Sivas Bölge Müdürlüğü bünyesinde şoför olarak çalışmakta iken 08.04.2015 tarihinde kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon ile Erzincan istikametinden Sivas istikametine giderken yolun virajlı, asfalt zeminin ıslah ve kaygan olması nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kullandığı aracın yolun dışına çıkarak devrilmesi sonucunda hayatını kaybettiğini, müveteffa sürücü her ne kadar asli kusurlu bulunmuş ise de, meydana gelen kazanın aynı zamanda bir iş kazası olduğunun unutulmaması gerektiğini, işverenin kazaya uğrayan araca gerekli bakımı yapıp yapmadığı, sürücü işçiye gerekli eğitim verip vermediği, iş güvenliği mevzuatında yer alan tedbirlerin alınıp alınmadığı hususunda trafik iş kazası alanında uzman bilirkişilerden rapor alınmasının gerektiğini, davaya konu araç eski model, modern teknolojinin araçlar için geliştirdiği teknolojik yeniliklerin hiç birine sahip olmayan ve bu nedenle daha önce bir kaz ke kazaya karışmış bir araç olduğunu, kazaya neden aracın bakımları tam ve zamanında yapılmadığı gibi işyerindeki lastiklerde eski yıpranmış ve tarihi geçmiş lastikler olduğunu kazanın oluşumunda bunun da etkisi olduğunu, ...'in müteveffanın eşi olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ... için 1.000 TL maddi tazminat, çocuk ... için 1.000 TL maddi tazminat, eş ... için 60.000 TL manevi tazminat, çocuk ... için 35.000 TL, çocuk ... için 35.000 TL, çocuk ... için 35.000 TL, çocuk ... için 35.000 TL ' nin davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, olayda müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, müteveffanın ve davacının kendi kusurlu davranışları nedeniyle meydana geldiğini, müvekkil kurumda şoför kadrosunda çalışan personelin, ağır hizmet araçlarını kullanabilecek ehliyet belgesine sahip olmak zorunda olunduğunu, şoförler ihtiyaca göre, kamyon haricinde zaman zaman küçük araçlarda kullanbilmekte olduğunu, müteveffanın kurumunda şoför pozisyonunda kadrolu olarak çalıştığını, 15.05.1990 tarihinde 40042-30.12.1989 bele nolu E sınıfı ehliyet belgesine sahip olduğunu, 21.07.1999 tarihinde yapılan pozisyon değişikliği sınavını kazanarak şoför kadrosuna 23.07.1999 tarihinde atandığını, E sınıfı ehliyete sahip şoför ilgili mevzuat gereği kamyon kullanabilecek yeterlilikte olduğunu, dava konusu olayda müteveffaya teslim edilen araç 1991 model MAN marka kamyondan bölge müdürlüğü makine parkında 7 araç daha bulunduğunu ve makine parkına dahil oldukları tarihten itibaren son kaza dışında ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı kazaya karışmadığını, 08.04.2015 tarihinde kaza yapan aracın iddia edildiği gibi daha önce kazaya karışmadığını, maksimumum 50 km/ h hız ile seyretmesi gereken 90 derece virajlı yolda yüksek hızla seyretmesi ve dikkatsizlik sonucu kaza meydana geldiğini, 08.04.2015 tarihinde trafik kazası tespit tutanağında, ...' nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52-1B kuralını ihlal ederek bu kazaya sebep olduğu, müteveffanın ağır kusuru illiyet bağını kestiğinden müvekkil idarenin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Dosya kapsamı ve dosyadaki bilgilere göre; SGK müfettişinin 12.08.2015-138965/05/İR/04 sayılı raporunda olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi 1 inci fıkrası a ve b bentlerine göre bir iş kazası olduğu, olayda ... ...'in %100 oranında kusurlu olduğu kanaatiyle, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin uygulanması gerektiği hususlarının belirtildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece A sınıfı İş güvenliği uzmanı 1 makine yüksek mühendisi, 1 makine mühendisi, 1 makine mühendisinden oluşan 3. kişilik bilirkişi heyetinden alınan 27.03.2020-26.02.2021 tarihli raporlar olayın meydana gelmesinde davalının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, olayın meydana gelmesinde davacı ... işçinin %100 kusurlu olduğu belirtilmiştir.

... ... eğitimli, tecrübeli şoför olmasına karşın ıslah, kaygan ve virajlı yolda kullanmış olduğu aracın hızını yük ve teknik özelliğine göre yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmayarak yol güvenliğini tehlikeye atması, aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek dikkatsiz ve tedbirsiz davranmasıyla aracın yoldan çıkmasına sebep olması ve bu şekilde tehlikeli durum oluşabilme ihtimalini göz ardı etmesi sebebiyle olayın meydana gelmesinde kusurludur ...dosyadaki bilgi ve belgelere göre davalının hukuki illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur...." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, Adli Tıp Kurumundan rapor alınmaksızın karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalı işveren tarafından kullanmayı bilmediği kamyonetle göreve göndermesi nedeni ile kazanın meydana geldiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek yasal süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuşlardır.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek yasal süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda, davalı işyerinde şoför olarak çalışan ...' in kullandığı ... plakalı araç ile Sivas Ankara karayolunda bulunan mermer ocağından, taş tahkimatı ve yükleme işini tamamlamasının ardından, İmralı Barajına taşları götürdükten ve oraya boşalttıktan sonra İmranlı ilçesinden Sivas iline gittiği sırada davanın yağmurlu, yolun ıslah, kaygan, eğimli ve virajlı olması nedeniyle hızını alamayarak direksiyon hakimiyetini kaybedip yolun dışına çıkması ve ters dönen araç içerisinde sıkışarak yaralanması akabinde ise vefat etmesi şeklinde meydana geldiği anlaşılmıştır.

Kazaya karışan ... plakalı aracın Man Marka 1991 model kamyon olduğu, aracın DSİ 19. Bölge müdürlüğü üzerine tescilli resmi araç olduğu, bakım kayıtlarının tutulduğu bu kayıtlarda 10.09.2012, 24.04.2013.14.05.2013, 03.10.2013, 05.03.2014, 30.10.2014 tarihlerinde bakım yapıldığı anlaşılmıştır.

SGK müfettişinin 12.08.2015-138965/05/İR/04 sayılı raporunda olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi 1 üncü fıkrası a ve b bentlerine göre bir iş kazası olduğu, olayda mütevffa ...'in %100 oranında kusurlu olduğu kanaatiyle, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin uygulanması gerektiği hususlarının belirtildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece 3. kişilik bilirkişi heyetinden alınan 3 ayrı raporda, olayın meydana gelmesinde davalının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, olayın meydana gelmesinde davacı ... işçinin %100 kusurlu olduğu belirtilmiştir.

SGK müfettiş raporu ve diğer üç heyet raporuna belirlenen kusur oranlarının aynı olduğu ve çelişki bulunmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesi tarafından maddi ve manevi tazminat davalarının reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğe rastlanılmamıştır.

Vekalet ücreti yönünden bir isabetsizliğe rastlanılmadığından davalı tarafın istinaf nedeni de yersiz bulunmuştur.... " gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili ile davalı vekili, istinaf başvuru dilekçe içeriklerini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16 ve 20 nci maddeleri, 2918 sayılı Kanun'un ilgili hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, temyiz edilen hususların kapsam ve nedenlerine göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.