YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/6962 E.  ,  2023/6709 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1558 E., 2022/857 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Uşak 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/363 E., 2020/169 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ve davacı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 03.04.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000 TL maddi tazminatın olay tarihinden yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini 184.746,31 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; SGK'nın sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri için poliçe limitleri ile sorumlu olduğunu, bilirkişi marifetiyle sorumluluk tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasını beyan etmiştir.

Davalı Som Pazarlama ve Tekstil Sanayi Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; iş kazasının oluşumunda müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, iş güvenliği eğitiminin verildiği, iş yerinde çalışanların bina veya bina kısmında inşaatta makinada tesisatta alette ve edevatta göreceği noksan veya tehlikeli durumu amirine veya bakım ve onarım işleriyle görevli olanlara hemen bildirmesi gerektiğini, sigorta hukukuna göre davacı kazazede sigorta şirketine karşı dava açamayacağını, davanın reddedilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının 03.04.2011 tarihinde davalıya ait iş yerinde çalışmakta iken meydana gelen iş kazasında davalı işvenin %60, davacının %40 oranında kusurlu olduğu, kusur durumunun mahkemenin 2013/632 Esas sayılı dosyasınında Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğunu, davacının geçirmiş olduğu kaza nedeniyle yine mahkemenin aynı dosyası ile maluliyetinin %41,2 olarak kesinleştiğini, hesap bilirkişisi raporunda belirlenen davacının kaza nedeniyle maddi kazanç kaybının 143.419,75 TL olduğunu davalı ... şirketinin bu alacaktan poliçe miktarı olan 80.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulması gerektiği anlaşıldığından fazladan talep edilen miktarın reddine karar verildiği gerekçesi ile; davanın kısmen kabulüne, 143.419,75 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... şirketinin bu tazminatın 80.000,00 TL'sinden sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davanın tam kabulü gerektiğini, Yerel Mahkemece hatalı olarak düşük olan tutarı öngören rapora itibar edildiğini, yüksek olan bilirkişi raporuna itibar edilerek , maddi zararlarının çok daha yüksek olduğu da gözetilerek fazlaya ilişkin hakların saklı tutularak davalarının tam kabulü gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı Som Pazarlama Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemenin kusur bilirkişisi incelemesi yaptırmadan davacının Uşak 2. İş Mahkemesinin 2013/362 Esas sayılı dosyasına kayden açtığı manevi tazminat davası çerçevesinde yaptırılmış olan kusur bilirkişi raporuna istinaden hesap bilirkişisi incelemesi yaptırıp karar vermesinin hatalı olduğunu, hesap bilirkişisinin de dosya içeriğine, usule ve kanuna aykırı rapor düzenlediğini, iş kazasının TBK'nın yürürlük tarihinden önce vuku bulması ile SGK'ca davacıya bağlanan sürekli iş görmezlik gelirinin "en son" peşin sermaye değerinin toplamının yanı sıra ödemelerin tenzili gerektiğini, pasif dönem zararı hesaplamalarının hatalı olduğunu, kazanın oluşumunda müvekkilinin kusuru bulunmadığını, taleple bağlılık ilkesinin gözetilmediğini, sadece müvekkili işveren lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini, ıslah tarihi göz önüne alınmadan olay tarihinden faiz işletilmesinin de hatalı olduğunu davanın reddi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.
Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili şirketin kaza ve talepten manevi tazminat talepli Uşak 2. İş Mahkemesi'nin 2013/362 Esas sayılı dosya ile haberdar olmasına rağmen faizin hatalı yürütüldüğünü, maluliyet oranının fahiş olarak belirlendiğini, Som Pazarlama Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin herhangi bir kusuru bulunmadığını, maddi zararın hatalı hesaplandığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ...Ş.; sigorta şirketi yönünden dava tarihi itibariyle mütemerrit duruma düşeceğinden kaza tarihinden faize hükmedilmesinin hatalı olduğu, maluliyet oranının fahiş olarak belirlendiği, kazanın meydana gelmesinde Som Pazarlama Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin herhangi bir kusuru bulunmadığı, hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda davacı yanın uğradığı iddia olunan maddi zararların fahiş olarak hesaplandığını belirterek temyiz etmiştir.

2. Davalı Som vekili; Mahkemenin kusur bilirkişi incelemesi yaptırmadan, 2013/362 Esas sayılı manevi tazminat davası çevresinde yaptırılmış olan kusur bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenmiş bulunan kusur bilirkişi raporuna istinaden hesap bilirkişi incelemesi yaptırıp karar vermiş olmasının kanuna aykırı olduğu, bilirkişinin, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nca davacıya bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin “en son” peşin sermaye değerinin toplamının tamamını, yanı sıra, 30.257,40 TL tutarındaki fiili ödemeleri ve 4.252,80 TL tutarındaki geçici iş göremezlik ödeneklerini davacının maddi zararından tenzil etmemiş olması, 60 yaş sonrası için pasif dönem zarar hesabı yapılmış olması, %10 oranında artış uygulayarak hesaplamış olması ,davacı vekilinin 25.02.2019 tarihli ilk hesap bilirkişi raporundan sonra yeniden hesap bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep etmemesi nedeniyle davalı işveren lehine usulî kazanılmış hak doğduğunun gözetilmediğini, %41,20 meslekte kazanma güç kaybı oranına göre peşin sermaye değerini hesaplamamış olmasının da hatalı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi tazminata hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 417.maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanun'un 2 ve 77 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2. UYAP sisteminde, 25.02.2019 tarihli hesap bilirkişi raporunun taraflara 11.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği, hesap raporuna karşı davalıların süresinde itiraz ettiği, ancak davacı vekili tarafından rapora süresinde itirazda bulunulmadığı, 02.04.2019 tarihli celsede davacı vekilinin bilirkişi raporunu kabul etmediğini bildirdiği görülmektedir.

Davacının SGK tarafından tespit edilen sürekli iş göremezlik oranı %39.20 dir. Toplam tazminat tutarından yapılacak indirimlerin geçici iş göremezlikte olduğu gibi ilk peşin sermaye değeri yönünden de bu orana karşılık gelen tutarın %60 kusur karşılığı tutarında yapılması gerekir. Bu işlem yapılırken davacının 25.02.2019 tarihli hesap raporu ile belirlenen 57.973,57 TL tazminat tutarına itiraz etmediği dikkate alınarak davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilmeli ve kurum tarafından bağlanan rücuya tabi gelirlerin mahsubu bu tutar üzerinden yapılmalıdır. Dolayısıyla davalı şirketin sorumluluğu da bu kapsamda belirlenmelidir.

3.Kabule göre de, pasif devre hesabı yapılmaması isabetsiz ise de davacı tarafından anılan hesap raporuna itiraz edilmemesi nedeniyle bu yönden de davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak dikkate alınmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.