YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/5753 E.  ,  2023/8091 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1091 E., 2022/733 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/548 E., 2020/575 K.

Taraflar arasındaki iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili; davacının, davalı işyerinde çalışırken 02.03.2016 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sol gözünden yaralandığını, iş kazasının oluşumunda davalı işverenin kusurlu olduğunu belirterek maddi ve manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Sigorta şirketine ve ek dava mahiyetinde açılan Kayseri 4. İş Mahkemesinin 2018/648 Esas ve 2020/20 Esas sayılı dosyaları iş bu dosya ile birleştirilmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı... şirketi; olayın gerçekleşmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, olayın davacı işçinin dikkatsizliğinden kaynaklandığını, davacıya koruyucu ekipmanın verildiğini belirterek davanı reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... şirketi; müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacının fahiş manevi tazminat talebini kabul etmediklerini, müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını belirterek haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının sendika üyesi olup kaza tarihinde geçerli olan toplu iş sözleşmesi dikkate alınmadan kazanç tespiti yoluna gidildiğini, geniş anlamda ücret içerisinde yer alan fazla çalışma - genel - hafta tatili ücret alacaklarının ortalamasının ücrete eklenmesi gerektiğini, ücretin hatalı tespit edilmesinin kamu düzenine aykırılık oluşturduğunu, %45,2 olarak belirlenen maluliyet oranına karşı 45.000 TL olarak belirlenen manevi tazminatın az olduğunu, davacıya atfedilen %20 oranında kusurun fazla olduğunu istinaf başvuru sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kusura ilişkin bilirkişi raporu yerinde görülmüş, yargılama aşamasında ileri sürülmeyen kanun yolu aşamasında ücretin daha yüksek olmasını gerektirir talep aşımı niteliğinde istinaf sebeplerinin ileri sürülmesi kabul edilmemiş, manevi tazminat miktarı yönünden teklik ve bölünmezlik ilkesine atıf yapmakla birlikte az bulunduğundan yerel mahkeme kararı bu yönden kaldırılmış, kabule göre de, sigorta şirketi yönünden ek dava tarihi olan 21.09.2018 tarihinden itibaren hüküm kurulmaması, ek dava için ayrı vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru değil ise de, bu hususlar istinaf sebebi yapılmadığından eleştiri konusu yapılmış ve "A-)Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca, Kayseri 3. İş Mahkemesi 02/10/2020 Tarih ve 2016/548 Esas - 2020/575 Karar sayılı kararının kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;

B-)Asıl ve birleşen Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin 2018/648 Esas sayılı dosyaları yönünden:
A-Maddi Tazminat Yönünden Davanın Kabulü ile;
1-238.434,09 TL maluliyet tazminatı, 3.149,43 TL geçici iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 241.583,52 TL maddi tazminatın (%20 kusur tespiti dikkate alınarak) davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 28/09/2016 tarihinden, davalı şirket yönünden olay tarihi olan 02/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... şirketi yönünden poliçe miktarı ile sınırlı olmak üzere) davacıya verilmesine,

B-Manevi Tazminat Yönünden Davanın Kısmen Kabulü ile;
1-Davanın kısmen kabulü ile 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 02.03.2016 tarihinden (davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 28/09/2016) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketi yönünden poliçe miktarı ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacının birleşen dosyada talep ettiği manevi tazminatın fazlaya ilişkin kısmının reddine
Birleşen Kayseri 4. İş Mahkemesinin 2020/10 Esas sayılı dosyası yönünden; Davanın Kabulü ile;
1-55.349,54 TL maddi tazminatın (%20 kusur tespiti dikkate alınarak) davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 28.09.2016 tarihinden, davalı şirket yönünden olay tarihi olan 02.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... şirketi yönünden poliçe miktarı ile sınırlı olmak üzere) davacıya verilmesine, " şeklinde hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının sendikalı olduğunu, toplu iş sözleşmesi celp edilmeden ücret hesabı yapılamayacağını, bunun kamu düzenine ilişkin olduğunu, kusur raporunun yerinde olmadığını, manevi tazminatı ayrı davada artırabileceğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddeleri ile 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 ve 16 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, aşağıdaki bentler dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Gerçek ücretin; öncelikle sendikalı işçiler için toplu iş sözleşmesine, sendikasız işçiler yönünde ise işçinin kıdemi ve yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücrete göre tespit edileceği, işyeri veya sigorta kayıtlarına geçmiş olan miktarın ücret olarak değerlendirilemeyeceği, Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

3.Davacı vekili müvekkilinin sendikalı olduğunu iddia etmesi ve toplu iş sözleşmesine dayalı çalışmalarda ücret tespiti kamu düzenine ilişkin olduğundan, davacının sendikalı olup olmadığı araştırılıp, varlığı halinde toplu iş sözleşmesinin getirtilip elde edilecek verilere göre ücret tespiti yapılıp sonucuna göre hesap raporu aldırılmalı, verilecek kararda dosyayı temyiz etmeyenler yönünden davacı için usulü kazanılmış hak oluştuğu gözetilmelidir.

4.Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır. Belirtilen açıklamalar ışığında asıl ve birleşen davaların her birinin ayrı ayrı davalar olduğu gözetilerek her bir dava için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine, gönderilmesine,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.