YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/3013 E.  ,  2024/3009 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/173 E., 2021/232 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemece görülen tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalı tarafından temyizi neticesinde ilk kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş; bu kararın da bozulması üzerine Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı, 30.09.2007 tarihindeki sonraki Bağ-Kur sigortalılığının ve buna ait borcun iptaline, 01.07.2013 tarihinden itibaren 4/1-a kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığına, ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 100.00.TL. priminin iadesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Manisa 3. İş Mahkemesinin 23.09.2014 ve 2013/263-2014/467 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.
Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 16.11.2015 tarih ve 2014/22858 - 2015/20279 sayılı kararında; Yapılacak iş, davacının limited şirket ortaklığından dolayı 30.12.2004 tarihinde başlayan 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılığının devam ettiğini göz önünde bulundurmak, 27.06.2013 tarihinde ihtirazi kayıtla prim ödemesi yaptığını beyan etmesi sebebi ile bu hususu araştırarak, 5510 sayılı Kanun'un geçici 63 üncü maddesini değerlendirip davacının hangi tarihler arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(b) kapsamında sigortalı olduğunu belirleyerek buna göre yaşlılık aylığı şartlarına haiz olup olmadığını irdeleyerek sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 16.01.2018 tarihli ve 2015/383-2018/2 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C.2'nci Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 06.05.2019 tarih ve 2018/4095 - 2019/3403 sayılı kararında;

Yapılacak iş, davacının limited şirket ortaklığından dolayı 30.12.2004 tarihinde başlayan 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılığının devam ettiğini göz önünde bulundurmak, 27.06.2013 tarihindeki prim ödemesine itirazı kaydın bulunmadığı anlaşıldığı takdirde bu prim ödemesi de dikkate alınarak davalı Kurumdan 5510 sayılı Kanun'un geçici 76 ncı maddesi uyarınca davacının hangi tarihler arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunu sormak, bu sigortalılık süresine göre yaşlılık aylığı şartlarına haiz olup olmadığını irdeleyerek sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne,
Davacı ...'ün; 1479 sayılı Kanun hizmet süresinin 01.09.1985- 31.12.1992, 07.10.1996- 20.09.1998, 30.12.2004-31.08.2005 (63 tek kod) tarihleri arasında sigortalı olduğu ve sigortalılığının 20.09.1998 tarihi ile sona erdiği, 20.09.1998 tarihi sonrası 4/1-b sigortalılığı için tahakkuk ettirilen borcun iptali gerektiğinin tespitine, 01.07.2013 aylık başlangıç talep tarihi ile 4759 sayılı Kanun ile değişik 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin (B) fıkrasının (e) bendine göre yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının, biriken aylıkların ödenmesi gerektiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine,

Bağ-Kur sigortalılığının sona erdiği 20.09.1998 tarihi sonrası devre için ödediği fazla ödeme tutarına göre 261,66 TL primin iadesinin gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; eksik prim günleri olması sebebiyle davacı tarafın 01.07.2013 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlanması talebinin yasaya aykırı ve yerinde olmadığını belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 30.09.2007 tarihinden sonraki 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılığının ve prim borcunun iptaline, 01.07.2013 tarihinden itibaren 4/1-(a) sigortalılığı kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile aylıkların yasal faizi ile tahsili, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100 Lira primin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Mahkemece, davacının 1479 sayılı Kanun'a hizmet süresinin 01.09.1985- 31.12.1992, 07.10.1996- 20.09.1998, 30.12.2004-31.08.2005 (63 terk kod) tarihleri arasında olduğuna karar verildikten sonra hükümde çelişki oluşturacak şekilde "1479 sayılı Kanun sigortalılığının 20.09.1998 tarihi ile sona erdiği, 20.09.1998 tarihi sonrası 4/1-b sigortalılığı için tahakkuk ettirilen borcun iptali gerektiğinin tespitine" dair hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne varki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkemenin hüküm fıkrasının 1 inci bendinde geçen “sigortalılığının 20.09.1998 tarihi ile sona erdiği, 20.09.1998 tarihi sonrası 4/1-b sigortalılığı için tahakkuk ettirilen borcun iptali gerektiğinin tespitine" cümlelerinin hükümden çıkartılmak suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.