YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/14735 E.  ,  2024/3903 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3013 E., 2022/3887 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 35. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/637 E., 2022/305 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar ve davalı vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde özetle; davacıların murisleri olan Bilal Usta'nın davalı iş yerinde çalışırken 04.10.2018 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın müvekkil TEİAŞ işçisi olmadığını, sabote edilen direğin demonte işinin aciliyet arz etmesi nedeniyle müvekkilin ihaleye çıkmadan sözleşme imzalamak zorunda kaldığını, her ne kadar ihaleye çıkılmadan yapılmış ise de imzalanan sözleşmenin anahtar teslim eser sözleşmesi niteliği olduğunu, müvekkilinin ihale makamı konumunda olduğunu, gerek eser sözleşmesi ve gerek ihale makamı nedeniyle müvekkile husumet yöneltilemeyeceğini , müvekkilinin işçisi olmayan işbu kazada müvekkilin taraf olamayacağı, davanın husumet nedeniyle ret edilmesi gerektiğini, işyeri güvenlik tedbirlerininin alınmasının, işçi sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyulmasının, meydana gelebilecek bir kazanın hukuki ve cezai mesuliyetin, İş Kanunları ve Sosyal Sigorta Kanunları, yönetmeliklerindeki tedbirlerin alınmasının sorumluluğu iş sahibi Silopi Elektrik Üretim A.Ş. ve yüklenici ... Enerji İnşaat Taş. Tem. A.Ş.'de olduğunu, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleşen 29. İş Mahkemesinin 2020/200 Esas ve 47. İş Mahkemesinin 2022/91 Esas sayılı dava dosyalarını kapsayacak şekilde; davacı ... yönünden; 569.174,79 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 100.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 04.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı ... kardeşleri Birol, Bülent, Rukiye ve ...'ye ayrı ayrı 15.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 04.10.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; manevi tazminatın caydırıcılıktan uzak ve emsallere göre az olduğunu, davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı olmayıp her bir davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmayıp işin aciliyeti nedeniyle ihale yapılmaksızın verilen işin anahtar teslim iş olduğunu, husumet yöneltilemeyeceğini, ... işçinin TEİAŞ'ın çalışanı olmadığını, aynı kazada Şahin Usta adlı işçinin de vefat ettiğini, ... yakınlarınca Ankara 36. İş Mahkemesinin 2018/526 E. sayılı dosyası ile tazminat davası açılmış olup hala derdest olduğunu, hükmedilen manevi tazminatların fahiş olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece Dairenin kaldırma kararına uygun olarak karar tarihine en yakın tarihteki gerçek ücrete göre karar verilmesi gerektiği ilkesine uygun şekilde aktüerya raporu temin edildiği ve maddi tazminat miktarının yeniden hesaplanarak hüküm altına alındığı, öte yandan Dairenin ilk kararında yapılan incelemeler ve tespitler neticesinde, davalı TEİAŞ'ın malzeme temini ve denetim sorumluluğu bulunması da dikkate alındığında asıl işveren olduğu ve dava dışı alt işverenlerle birlikte tazminatlardan sorumlu olduğu kabulünün yerinde olduğu, davacılar murisinin kazada %20 kusurlu bulunması ile hüküm altına alınan eş için 100.000,00 TL, her bir kardeş için ise ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminat kabulünün hakkaniyete uygun olduğu, davanın tarafları için maddi ve manevi tazminat yönünden tek vekalet ücretinin hüküm altına alınmasının da emsal kararlarla uyumlu olduğu tespit edildiğinden kaldırma kapsamında olmayan bu istinaf sebeplerinin yeniden tartışılmasına gerek duyulmadığı, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak tarafların istinaf başvurularının HMK'nın 353/(1) b)1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanunun 13 ncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanun'un 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMKnun 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla davacılar ve davalı vekillerinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2. Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davacı ve davalılar vekillerinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının, istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu hususları da dikkate alınarak, temyiz kapsam ve nedenlerine göre tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar ve davalı vekillerinin manevi tazminatlara yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2. Davacılar ve davalı vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.