YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/14535 E.  ,  2023/6888 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/220 E., 2021/139 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen prime esas kazancın tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili 20.06.2014 tarihli dava dilekçesi ile; davacının, 01.06.1994-22.07.2009 tarihleri arasında davalı ... İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'ne ait işyerinde iş makinesi operatörü olarak çalıştığını, aylık ücretinin net 1.400,00 TL olduğunu, primlerin asgari ücret üzerinden ödendiğini, Kocaeli 2. İş Mahkemesi’nin 2009/580 Esas saylı dosyası üzerinden yapılan yargılamada davacının son net ücretinin 1.400,00 TL kabul edilerek alacakların hesaplandığını, verilen kararın kesinleştiğini belirterek, davacının, 01.06.1994-22.07.2009 tarihleri arasındaki prime esas kazancının tespitine, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini istemiştir. Davacı vekili 21.04.2015 tarihli dava dilekçesi ile; davacının, 01.06.1994-22.07.2009 tarihleri arasında bir dönem ... ve ...'ne ait işyerlerinde çalışmasının bulunduğunun belirlendiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen yazılarda ... adına kayıtlı işyerinin bulunmadığının bildirildiğini belirterek, davacının ...'ne ait işyerindeki çalışmaları için prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini istemiş; mahkemece verilen birleştirme kararı sonrasında yargılamaya devam edilmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, Kurumun işverence düzenlenen aylık bildirge ve dönem bordrolarına göre prim tahsili yaptığını, davalı iş yerinde ücret konusunda yapılmış herhangi bir tespitin bulunmadığını, davacının iddialarını yazılı kanıtlarla ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Özetle; davanın kısmen kabulüne, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... davalılardan Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. “... öncelikle işçilik alacaklarına yönelik kesinleşen dava dosyaları incelenerek, bu dosyalarda verilen hüküm uyarınca, işverence sigortalıya ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmalı ve sonucuna göre varsa ödemenin sadece hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği de dikkate alınarak, elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.” gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; 1-Davanın kısmen kabulüne, 2-Davacının, Özyapı İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin 1027435 4101 sicil numaralı işyerinde ve ...'nin 1070559 4101 sicil numaralı işyerinde çalıştığı 01.01.2004-22.07.2009 tarihleri arasındaki dönemde ödenmesi gereken prime esas kazanç miktarlarının; 2004 yılı Ocak ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Şubat ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Mart ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Nisan ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Mayıs ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Haziran ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Temmuz ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Ağustos ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Eylül ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Ekim ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Kasım ayı için 1.252,00 TL, 2004 yılı Aralık ayı için 1.252,00 TL, 2005 yılı Ocak ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Şubat ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Mart ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Nisan ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Mayıs ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Haziran ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Temmuz ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Ağustos ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Eylül ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Ekim ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Kasım ayı için 1.377,91 TL, 2005 yılı Aralık ayı için 1.377,91 TL, 2006 yılı Ocak ayı için 1.497,17 TL, 2006 yılı Şubat ayı için 1.497,17 TL, 2006 yılı Mart ayı için 1.497,17 TL, 2006 yılı Nisan ayı için 1.497,17 TL, 2006 yılı Mayıs ayı için 1.497,17 TL, 2006 yılı Haziran ayı için 1.497,17 TL, 2006 yılı Temmuz ayı için 1.497,17 TL,
2006 yılı Ağustos ayı için 1.497,17 TL,
2006 yılı Eylül ayı için 1.497,17 TL,
2006 yılı Ekim ayı için 1.497,17 TL,
2006 yılı Kasım ayı için 1.497,17 TL,
2006 yılı Aralık ayı için 1.497,17 TL,
2007 yılı Ocak ayı için 1.585,99 TL,
2007 yılı Şubat ayı için 1.585,99 TL,
2007 yılı Mart ayı için 1.585,99 TL,
2007 yılı Nisan ayı için 1.585,99 TL,
2007 yılı Mayıs ayı için 1.585,99 TL,
2007 yılı Haziran ayı için 1.585,99 TL,
2007 yılı Temmuz ayı için 1.649,43 TL,
2007 yılı Ağustos ayı için 1.649,43 TL,
2007 yılı Eylül ayı için 1.649,43 TL,
2007 yılı Ekim ayı için 1.649,43 TL,
2007 yılı Kasım ayı için 1.649,43 TL,
2007 yılı Aralık ayı için 1.649,43 TL,
2008 yılı Ocak ayı için 1.715,41 TL,
2008 yılı Şubat ayı için 1.715,41 TL,
2008 yılı Mart ayı için 1.715,41 TL,
2008 yılı Nisan ayı için 1.715,41 TL,
2008 yılı Mayıs ayı için 1.715,41 TL,
2008 yılı Haziran ayı için 1.715,41 TL,
2008 yılı Temmuz ayı için 1.808,84 TL,
2008 yılı Ağustos ayı için 1.808,84 TL,
2008 yılı Eylül ayı için 1.808,84 TL,
2008 yılı Ekim ayı için 1.808,84 TL,
2008 yılı Kasım ayı için 1.808,84 TL,
2008 yılı Aralık ayı için 1.808,84 TL,
2009 yılı Ocak ayı için 1.877,81 TL,
2009 yılı Şubat ayı için 1.877,81 TL,
2009 yılı Mart ayı için 1.877,81 TL,
2009 yılı Nisan ayı için 1.877,81 TL,
2009 yılı Mayıs ayı için 1.877,81 TL,
2009 yılı Haziran ayı için 1.877,81 TL,
2009 yılı Temmuz ayı için 1.432,89 TL, olduğunun tespitine,

3-Fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde mahkemece yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Buna göre bozma kararında, işçilik alacaklarına yönelik kesinleşen dava dosyaları incelenerek, bu dosyalarda verilen hüküm uyarınca, işverence sigortalıya ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmalı ve sonucuna göre varsa ödemenin sadece hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği de dikkate alınarak, elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır, gerekçesi ile hükmün bozulduğu görülmektedir. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu ve davacı vekiline işçilik alacakları dosyalarında verilen hüküm uyarınca işverence ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere süre verildikten sonra, davacı vekilince mahkemeye sunulan beyan dilekçesinde; davacıya davalı işverenler tarafından işçilik alacakları ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığının bildirilmesi ve mevcut dosyada anılan ödemenin yapıldığına dair herhangi bir kaydın da bulunmaması karşısında, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.