YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/12106 E.  ,  2023/5041 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1217 E., 2021/567 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 7. İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/534 E., 2019/507 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesi ile; kazalı sigortalının 12.03.2014 günü meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek 5.000,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davacı vekili yargılama sırasında 26.11.2019 tarihli dilekçe ile maddi tazminat talebini toplam 97.804.68 TL'ye çıkarmıştır.

II. CEVAP
1.Davalı Gür Yapı A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının maddi tazminat talebi bakımından hesaplama yapmasının mümkün olduğunu, dolayısıyla belirsiz alacak davası açılamayacağını, eksik harcın tamamlanmasını, aksi halde davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili ile diğer davalı arasında taşeron sözleşmesi uyarınca müvekkilinin herhangi bi sorumluluğunun olmadığını, bu yönü ile husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iş sağlığı ve güvenliğinin alınmadığı iddiasının asılsız olduğunu, gerekli her türlü tedbirin alınmış olduğunu, davacının yapmış olduğu masrafları kanıtlaması gerektiğini, bu masraflar hakkında herhangi bir belge sunulmadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Turkuaz Uzay Çatı ve Yapı Sist. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirketin sigortalı çalışanı olduğunu, müvekkil şirketin diğer davalı Gür Yapı ile THY DO&CO Otel inşaatında yer alan Hatice Sultan Yalısını dış etkenlerden korumak için çevresine yapılan taş yünü ve saç malzemeden yapılı panel ile kaplama işi ile ilgili sözleşme yaptıklarını, davacının bu iş için görevlendirildiğini, çalıştığı sırada çıkan şiddetli rüzgar nedeni ile yaralandığını, müvekkili şirketin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili tüm tedbirleri aldığını, sorumluluklarını eksiksiz yerine getirdiğini, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığından davacı tarafından talep edilen tazminatın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın ve davacının tüm taleplerinin reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle;
1-Maddi Tazminat talebinin kabulü ile; 97.804,68 TL'nin kaza tarihi olan 12.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 25.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 12.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı Güryapı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirketin işçisi olmadığını, diğer davalı Turkuaz isimli şirketin işçisi olduğunu, maluliyet oranının kesinleşmediğini, ATK genel kurulundan yeniden rapor alınması gerektiğini, meydana gelen iş kazasında müvekkili şirketin kusurunun olmadığını, kaçınılmazlık unsurunun değerlendirilmediğini, maddi tazminat hesap raporunun hatalı olduğunu, iskonto oranlarının hatalı değerlendirildiğini beyanla istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Turkuaz şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, hukuki yarar olmadığını, dava şartı gerçekleşmediğinden davanın reddinin gerektiğini, ıslah tarihi itibari ile 2 yıllık zamanaşımının dolduğunu, ıslahta adli yardım talebinde bulunmanın hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğunu, meydana gelen iş kazasında müvekkili şirketin kusurunun olmadığını, kusur raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını beyanla istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemi davası olduğu, 6100 Sayılı HMK 355 inci maddesine göre istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan inceleme neticesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, celp edilen cevabi yazılara, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine göre, İlk Derece Mahkemesi'nce delillerin değerlendirilmesi ve takdirinde bir isabetsizliğin bulunmadığı, verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kamu düzenine aykırılık teşkil edecek bir durumun bulunmadığı; gerekçesiyle;

Davalılar vekillerinin istinaf kanun yoluna başvuru taleplerinin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Güryapı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplerle aynı doğrultuda kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı Turkuaz şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplerle aynı doğrultuda ve ek olarak davacı tarafından sunulan dilekçede maddi tazminat talebinin ıslah ile artırıldığını, manevi tazminat talebinin ıslah ile azaltıldığını, müddeabihi azaltan davacının (hukuken kısmi feragat olarak değerlendirilmelidir) aleyhine feragat yönünde hüküm kurulması gerektiğini beyanla kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigortalının sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri ve 114 üncü, 124 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Taraf ehliyeti konusu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (d) bendi uyarınca dava şartlarındandır, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

2.Taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneğidir. Taraf ehliyeti, Medeni Hukuktaki medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyetinin Medeni Usul Hukukunda büründüğü şekildir. Kimlerin taraf ehliyetine sahip bulunduğu Medeni Kanuna göre belirlenir (HMK m.50, TMK m.8 ve m.48). Buna göre, medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyeti bulunan her gerçek (TMK m.8) ve tüzel (TMK m.48) kişi, davada taraf olabilme ehliyetine de sahiptir. Bu çerçevede, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124/4 üncü maddesindeki; dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde hâkimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceğini düzenlemiştir.

3.Dosyanın incelenmesinde, davalı Güryapı İnş. Taah. Turz. San. ve Dış. Tic. A.Ş. vekilinin anılan davalı şirketin 10.04.2015 tarihinde kısmi olarak bölündüğü, 16.04.2015 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği, kısmi bölünmeye konu hizmet işlemleri arasında huzurdaki davanın konusunu oluşturan iş kazasının gerçekleştiği Ortaköy Hatice Sultan Yalısı projesi yeni kurulacak olan Güryapı Restorasyon Taahhüt ve Ticaret A.Ş.'ye devredildiği, dolayısıyla tüzel kişiliği olmayan Güryapı İnşaat Taah. Turz. San. ve Dış Tic. A.Ş.'nin taraf ehliyeti bulunmadığı, söz konusu eski Şirket'in huzurdaki dava bakımından her türlü yetki ve sorumluluğunun Güryapı Restorasyon Taahhüt ve Ticaret A.Ş.'ye devrolunduğu yönündeki beyan ve bilgileri gözetilerek bu hususun gerçekliği araştırılıp, varlığı halinde Güryapı Restorasyon Taahhüt ve Ticaret A.Ş.’nin Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 124 üncü maddesi kapsamında taraf kılınmak suretiyle yargılama yapılıp sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, davalı Güryapı Restorasyon Taahhüt ve Ticaret A.Ş.'ye husumet yöneltilerek, taraf teşkili sağlandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

4. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve bu aşamada bozma sebebine göre temyiz eden davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin, ... Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.