YARGITAY 10. HUKUK DAIRESI

10. Hukuk Dairesi         2022/11884 E.  ,  2024/1847 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/738 E., 2022/718 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/236 E., 2021/303 K.

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalılar ... ve ... şirketlerinin ortak vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf istemlerinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekileri tarafından temyiz edilmek ve de davalılar ... ve ... şirketlerinin ortak vekili tarafından duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 27.02.2024 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalılar ... Yol Yapı İnş. A.Ş. ve ... Yazılım Altyapı İnş. San. Tic. A.Ş. adlarına Av. ..... ile davacılar adına Av. ... ve davalı ...Ş. adına Av. ... geldiler. Diğer davalı ... adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili özetle; müvekkillerinin murisinin meydana gelen kazada vefat ettiği, davalıların kazanın oluşumunda kusurlu olduklarından bahisle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP
Davalılar vekili özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davalı ...Ş. yönünden kusuru bulunmadığından bahisle davanın reddine, diğer davalılar yönünden davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı eş ... lehine 40.000,00 TL, davacı çocuklar ....,...,. lehine 25.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... şirketi ve ... Yazılım Altyapı İnş. San. Tic. A.Ş. vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle davalı VEDAŞ'ın da kusurlu olduğunu, onun yönünden de sorumluluğa hükmedilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının düşük olduğunu, murise verilen %50 kusurunun kabul edilemeyeceğini, dosya kapsamında alınan 26.01.2018 ve 26.01.2019 tarihli kusur bilirkişi heyeti raporlarında desteğe %20 kusur atfı yapıldığını, itiraz üzerine aldırılan raporda ise desteğe %50 kusur atfı yapıldığını, bu nedenle hükmedilen maddi tazminatın düşük olduğunu, davalı VEDAŞ yönünden hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... ve ... A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle, ölen işçinin kendi nam ve hesabına kendine ait araçla sıcak asfalt taşıyıp fatura taşıma bedelini aldığını, kazada kusurun ölene ait olduğunu, ölenin davalı şirketlerin çalışanı olmadığını, davalı VEDAŞ'ın kusurlu olduğunun soruşturma sırasında alınan rapor ile tespit edildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini ifade etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle müvekkili belediyenin hiç bir kusurunun bulunmadığını, iki ayrı bilirkişi raporunda da müvekkiline kusur atfı yapılmadığını, belediyeye sorumluluk yüklenemeyeceğini ifade etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf yoluna başvuran tarafların istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalılar VEDAŞ ve Belediye’nin sorumluluğu dava dilekçesinde belirtilen tutarlarla sınırlı olmak üzere davacıların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı eş lehine 100.000,00 TL, davacı çocuklar lehine 75.000,00’er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri temyiz dilekçelerinde özetle, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık ölümden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/b, 5, 13 maddesi, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5 inci maddesi,

3. Değerlendirme
Dosya kapsamından, davacılar murisinin daha öncesinde 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında sigortalı olarak çalışmakta iken kazadan önce 01.06.2017 tarihi itibariyle 4/a sigortalılığının sona erdiği, 02.06.2017 tarihi itibariyle kendi nam ve hesabına kendisine ait kamyonla 4/b sigortalısı olarak çalışmaya başladığı, Kurum kayıtlarına göre 4/b sigortalılığının ölüm nedeniyle terk denilmek suretiyle sonlandığı, davacılar murisinin 01.12.2017 tarihinde meydana gelen kazada yaralanmış bilahere 02.01.2018 tarihinde vefat ettiği, dosya içeriğinde muris tarafından ... Nakliyeci başlığıyla kesilen nakliye işlerine ait faturaların bulunduğu, Kurum tarafından olay nedeniyle bir iş kazası tahkikatı yapıldığı, bu tahkikat sonrasında düzenlenen inceleme raporunda davacılar murisinim kaza tarihi itibariyle 4/b sigortalı olduğu, kaza olayının 5510 sayılı Kanun'un 4/b maddesi kapsamında bir iş kazası olduğu ve kazanın oluşumunda %100 oranındaki kusurun müteveffada olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun göreve ilişkin 5 inci maddesine göre iş mahkemeleri; 5953 sayılı Kanun'a tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanun'a tabi gemi adamları, 22.05.2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya Kanun'dan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara, diğer Kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakar.

Somut olayda davacılar murisinin 02.06.2017 tarihi itibariyle esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğu, vefatına sebep olan olayın davalı ... Belediyesi tarafından davalılar ... Yazılım Altyapı İnş. San. Tic. A.Ş. ile ... Yol Yapı İnş. A.Ş.'nin oluşturduğu ortak girişime verilmiş asfaltlama işinde kendisine ait kamyonla kendi nam ve hesabına fatura karşılığı çalışmakta iken boşaltma işi esnasında kaldırdığı damperin elektrik hattına temas etmesi şeklinde gerçekleştiği gözetildiğinde olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğu yönünde bir tereddüt bulunmamakla birlikte 5510 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi, aynı Kanun'un 13 üncü maddesi ve giderek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet akdine ilişkin hükümleri dikkate alındığında müteveffanın hizmet akdi kapsamında değil de istisna akdi kapsamında çalışmakta iken kazalanmış olması nedeniyle iş mahkemelerinin yargılamaya konu uyuşmazlıkta görevli olup olmadığı irdelenmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları ve iş mahkemelerinin görevi kapsamında re'sen gözetilmesi gereken sebepler dikkate alınarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Davacılar avukatı yararına takdir edilen 17.000,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine, davalılardan ... Elektrik Dağ. A.Ş., ... Yazılım Altyapı İnş. San. Tic. A.Ş. ve ... Yol Yapı İnş. A.Ş. avukatları yararına takdir edilen 17.000,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacılara yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.