YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2022/11630 E.  ,  2023/8372 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/751 E., 2022/248 K.
İHBAR OLUNAN : Zurich Sigorta A.Ş.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Karar davalılar ..., ..., ... ve ... Mühendislik ve İnşaat A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmek, davalılardan ... vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması talep edilmiş olmakla beraber miktar itibariyle duruşmaya tabi işlerden olmadığı anlaşılmakla duruşma isteminin reddine karar verildikten; kesinlik, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten, Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalılardan Abdulrezzak Ulaş'a ait Park Koza cafe isimli işyerinde çalışmakta iken 10.08.2008 günü işveren servis olarak temin ettiği Mecnun Yürekliye ait 16 J 3361 plakalı araçta trafik iş kazası geçirdiğini belirterek 1.000,00 TL maddi tazminat ile 35.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 20.023,04 TL'ye artırmıştır

II. CEVAP
Davalılar davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ İLK KARARI
Mahkemenin 24.12.2015 tarihli kararıyla; Davacının davalı ... ve İnşaat A.Ş. yönünden davasının reddine, Davacının davalılar Abdulrezzak Ulaş, ..., ..., ... ve ... Sigorta A.Ş. yönünden davasının kısmen kabulü ile, Davalılardan ... Sigorta A.Ş poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydı ile, 9.461,53 TL maddi tazminatın bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa kaza tarihi olan 10/08/2008 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 25.000,00 TL manevi tazminatın bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa kaza tarihi olan 10/08/2008 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA KARARI VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ve davalılardan Engin Nehar Eren, ... ile ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 13.04.2021 tarih ve 2020/7178 Esas-2021/5200 Karar sayılı ilamında özetle;

a) Aracın sözleşme sonunda mülkiyetinin kiracıya devri şartını taşıyan 01.03.2007 tarihli uzun süreli kira sözleşmesinin kaza tarihinden önce yapılıp yapılmadığının tespiti açısından, bu sözleşme tarihinden mülkiyetin kiracıya geçtiği 05.07.2009 tarihine kadar davalı ... ve İnşaat A.Ş.’ne ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde kazayı yapan aracın kira ödemelerinin tahsili, yakıt ücretlerinin ödenmesi, tamir tadilat ve vergi ödemeleri gibi masrafları ve sair işlemleri yönünden uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak; yapılacak inceleme sonunda, aracın bu davalı şirketin fiili tasarrufunda olup olmadığının tespiti ile davalı şirketin kaza tarihi itibariyle araç üzerinde fiili tasarrufunun devam ettiğinin anlaşılması halinde bu davalının da hükmedilecek tazminatlardan sorumluluğuna hükmedilmesi, fiili tasarrufunun bulunmaması halinde ise şimdiki gibi bu davalı hakkında işleten sıfatının bulunmadığına işaretle davanın reddine karar verilmesi,

b) Mahkemece hesap bilirkişiden alınan 12.06.2015 tarihli hesap raporunda yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda davacıya SGK tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin davalılara rücu edilebilir kısmının tenzili gerekirken hatalı değerlendirilme ile bağlanan gelirin 04/05/2015 tarihi itibariyle geçerli tüm peşin değerinin tenzilinin hatalı olduğuna,

c) Davalı ... AŞ ile bağıtlanan sigorta poliçesinde manevi tazminat talebinin teminat altına alınmadığı gözetilerek bu alacak kalemi ile ferilerinden sigorta şirketinin sorumlu tutmamak, öte yandan davalı ... şirketinin dava tarihinden önce temerrüde düşürülüp düşürülmediğini araştırarak temerrüde düşürülmüş ise yukarıdaki düzenlemelere göre o tarihten başlayarak sekizinci günden itibaren, davadan önce temerrüde düşürülmemiş ise de dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte maddi tazminattan sorumluluğuna karar verilmesi,

d) Davalı ... ve İnşaat AŞ hakkında açılan davanın husumetten reddine karar verilmiş ise de maddi ve manevi tazminattan ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğuna işaret edilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; Bozma kararına uyularak bozma kararı doğrultusunda araç mülkiyetinin geçişi ile ilgili gerekli araştırmalar yapılmış daha sonra dosya mali müşavire tevdi edilerek aracın mülkiyetine ilişkin davalı şirketin kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmış, yapılan incelemeye göre kaza tarihinde kazaya karışan aracın davalı şirketin mülkiyetinde olduğu tespit edilmiş, yapılan tespitler doğrultusunda bozma ilamındaki hususlarda yerine getirildiğinden; davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile ek bilirkişi raporunda hesap edilen maddi zarar olan 37.286,61 TL'den SGK'ca bildirilen ilk peşin değer olan 15.509,53 TL düşüldükten sonra bakiye 21.777,08 TL zararın oluştuğu davacı tarafından ilk rapora göre ıslah yapıldığından fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 20.023,04 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalı ...'nin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere diğer tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile takdiren 25.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... şirketinde poliçe kapsamında bulunmadığından bunun dışındaki tüm davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ..., ..., ... ve ... Mühendislik ve İnşaat A.Ş. Vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazada %25 oranında kusurlu kabul edilmesinin hatalı olduğunu, cezai tatbikatta kusursuz bulunarak takipsizlik kararı verildiğini, kusura itirazlarının karşılanmadığını, hesap raporunun hatalı olduğunu, hesaptan davacıya bağlanan gelirin tüm peşin sermaye değerinin tenzil edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber %25 kusurla bağlı karar verilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Hesap raporunun hatalı olduğunu, hesaptan davacıya bağlanan gelirin tüm peşin sermaye değerinin tenzil edilmesi gerektiğini, maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... ve İnşaat A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin araç üzerinde fiili hakimiyetinin bulunmadığını, vergi tahsilatlarının kanun gereği müvekkili üzerinde kaldığını sözleşme ile aksi kararlaştırılmadığını, bu durumun bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, Aracın benzin, bakım ve onarım masraflarının ticari kayıtlarda yer almadığını, aracın vergilerinin kayıtlarda yer almasının sebebinin aracın kayden maliki olmasından kaynaklı olduğu bilindiği üzere noter devrinin kira dönemi sonrasında gerçekleştiğini 818 sayılı Borçlar Kanunun 258 inci ve Türk Borçlar Kanunun 320 nci maddesi kapsamında kiralanan ile ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülüklerin aksi kararlaştırılmamış veya kanında öngörülmemiş olması halinde kiralayana ait olacağı sabit olduğundan vergi tahsilatlarının bu durumda fiili hakimiyeti ortaya koymayacağını, Yerel Mahkeme tarafından hükme esas alınan 07.03.2022 tarihli Bilirkişi raporunda müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtlarında 01.03.2007-15.07.2009 tarihleri arasında 06 AY 6850 plakalı araca ait kira tahsilatına rastlanmadığı, şirkete başkaca bir ödemenin olmadığı şeklinde tespitte bulunulduğunu, ticari defterlerin incelenmesi ile açıkça tespit edildiği üzere, diğer davalı ... ile müvekkil şirket arasında 06.AY.6850 plakalı aracın kiralanması haricinde başkaca ticari ilişkiler de söz konusu olduğunu beyanla hakkındaki davanın reddine karar verilmesini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

4. Davalı ... vekiline karar 23.08.2022 tarihinde elektronik tebliğ yoluyla tebliğ edilmiş sayılmasına karşın davalı vekilinin 08.09.2022 tarihinde uyap ortamından elektronik imzalı dilekçesiyle temyiz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminata hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK Geçici 3/2 maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26/9/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 6100 sayılı HMK'nun 103, 297 ve 323.maddeleri, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunun 332, 41,42,43,44,46 ve 47.maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 77.maddesi, 5510 sayılı Kanunun 13,16, 20 ve 21.maddesi, manevi tazminatın belirlenmesi yönünden 22/06/1996 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, usuli kazanılmış hak yönünden 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile 09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıdır.

3. Değerlendirme
a) Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
1.1086 sayılı HUMK'nun 432/4 üncü maddesi uyarınca; Temyiz, kanuni süre geçtikten sonra yapılır veya temyizi kabil olmayan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme temyiz isteminin reddine karar verir ve Yargıtaya gönderme için yatırılan parayı kullanarak ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder.

2. Somut olayda Mahkemece verilen kararda temyiz süresinin 2 hafta olarak gösterildiği, kararın elektronik tebliğ suretiyle 23.08.2022 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı ve davalı vekilinin uyap üzerinden temyiz süresi 06.09.2022 tarihi mesai saati bitiminde dolmasına karşın, 08.09.2022 tarihinde temyiz dilekçesi sunduğu anlaşılmakla davalı ... vekilinin temyiz isteminin süreden reddine karar verilmiştir.

b) Davalı ..., ... ve ... Mühendislik ve İnşaat A.Ş. vekillerinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla taraflar yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı gözetilerek, temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, temyiz edenlerin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına karar verilmiştir

VII. KARAR
1. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının 1086 sayılı HUMK'nun 432/4 üncü maddesi gereğince SÜREDEN REDDİNE

2. Davalı ..., ... ve ... Mühendislik ve İnşaat A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarının temyiz kapsam ve nedenleri ve sıfatlarına göre reddiyle Mahkeme kararının ONANMASINA,

3. Davalı ... tarafından yatırlan harcın istek halinde kendisine iadesine

4. Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ..., ... ve ... Mühendislik ve İnşaat A.Ş.'ne yükletilmesine

5. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.