YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2021/12522 E.  ,  2024/3008 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2186 E., 2021/2774 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/343 E., 2021/128 K.

Taraflar arasındaki Bağ-kur sigortalılığının tespiti davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.01.1988 tarihinde Gazipaşa İlçesinde kabzımallık faaliyeti nedeniyle Bağ-Kur'a tescil olunduğunu, 2011 yılında Kurumun kabzımallık faaliyetini "zirai gelir" olarak değerlendirmekle davacının sigortalılık tescil tarihinin 01.09.1998'e çekildiğini, Kurumca iptal olunan 01.01.1988 - 01.09.1998 arasındaki dönemde davacının kabzımallık işi yaparken primlerini Kurumun cebri icra yoluyla tahsil ettiğini, buna rağmen Kurumun daha sonra tescil tarihini değiştirerek hukuka aykırı işlem yaptığını, davacının iptal edilen 01.01.1988 - 01.09.1998 döneminde kabzımallık geliri nedeniyle götürü vergi ödediğini, zira kabzımallığın zirai gelir olmaktan öte alım-satım üzerine kurulu bir ticaret olduğunu, ürünün zirai olmasının alım-satım faaliyetini ticari bir kazanç olmaktan çıkarmayacağını, hal komisyoncusu, manav, sebze-meyve tüccarı gibi kişilerin ürün yetiştirmekten öte alıp satarak gelir vergisi ödediklerini ileri sürerek; davacının 01.01.1988 - 01.09.1998 tarihleri arasında zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile "davanın kabulüne, davacının 01.01.1988 - 01.09.1998 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun'a tabi Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; davanın reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, davacının 01.01.1988- 01.09.1998 tarihleri arasında 1479 sayılı yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili; temyiz dilekçesinde özetle; davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti yerine 1479 sayılıKanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.01.1988 - 01.09.1998 tarihleri arasındaki dönemde 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Bağ-kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.