YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2020/7564 E.  ,  2024/3583 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/258 E., 2020/157 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Hatay İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/25 E., 2017/376 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalılardan...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilerinin murisi olan ...'ın, davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait, diğer davalı ... sevk ve idaresinde olan .... plaka sayılı araçta hizmet akdi ile çalışmakta iken 11.02.2012 tarihinde geçirdiği trafik iş kazasında vefat ettiğini belirtmek sureti ile herbir davacı için 25.000,00'er TL maddi ve 25.000,00'er TL manevi tazminat ve 3.000,00 TL cenaze defin giderinin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

2. Davacılar vekili müvekkili sigortalının eşi ... yönünden maddi tazminat istemini 76.714,90 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP
1.Davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; acakların zamanaşımına uğradığını, davacılara sigorta şirketi tarafından ödemenin yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili, davacılara sigorta şirketinin ödeme yaptığını bu sebeple davacıların tazminat talep etme haklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası yazılı kararında özetle; davacılar murisi ...'ın hizmet akdi ile davalı...Turizm Şirketi nezdinde muavin olarak görev aldığı ve diğer davalı ... ....nın sevk ve idaresinde olan .... plaka sayılı aracın seyir halindeyken 11.02.2012 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybettiği, 03.02.2015 tarihli bilirkişi heyet raporunda davalı sürücü ... ...'nın arkadan çarpma şeklinde gelişen eylemi nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu ve muris ...'ın kusursuz olduğunun anlaşıldığı, ihbar edilen...Sigorta AŞ tarafından hasar dosyası açıldığı ve davacılardan eş ...'a 47.163,00TL, davacı oğlu ...'a 667,00TL, davacı oğlu.b... 2.537,00TL, oğlu...'a 5.246,00TL ödeme yapıldığı, ödemenin 06.08.2012 tarihi itibariyle gerçekleştiği, SGK tarafından davacılara gelir bağlandığı, yapılan ödemelerin güncellenerek ve tenzil edilerek hesap bilirkişisi raporu çerçevesinde davacı ...'ın 76.714,90TL,....'ın 8.221,13TL ve oğlu .....r'in 363,75 TL destek tazminat alacağı olduğu, defin gideri yönünden olay tarihi esas alınarak Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığına müzekkere yazılarak gelen yazı cevabı doğrultusunda 2012 yılı itibariyle 70 TL defin gideri olduğu meydana gelen kazanın oluş şekli, davacının murisle olan yakınlığı, tarafların kusur raporları ve tarafların ekonomik sosyal durumu gözetilerek davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar vermek gerektiği gerekçeleriyle; Eş ... lehine 76.714,90 TL maddi ve 20.000 TL manevi, Çocuk ..... lehine 8.221,13 TL maddi ve 10.000 TL manevi, çocuk .... lehine 363,75 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi, çocuk Ahmet ve .... lehine talep edilen maddi istemlerin sigorta ve SGK ödemeleri ile karşılandığından reddine ve 10.000 TL manevi tazminata, cenaze ve defin gideri olarak 70 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesi ile dava konusu olayın meydana gelmesinde davalının doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, müteveffanın meslek tecrübesine, yaşına ve meslekte ehil olma durumuna göre atfedilen kusur oranının eksik hesaplandığını ve davacılar lehine hükmolunan maddi ve manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, ferdi kaza koltuk sigortasından yapılan ödemenin de tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; "Davaya konu trafik iş kazasına neden olan....plakalı aracın işleteninin davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu ve çalışanı olan araç sürücüsü ...'nin %100 kusuruna göre işleten ve adam çalıştıran sıfatlarına binaen davalı şirketin sorumlu olduğunun belirgin olması nedeniyle davalı şirket vekilinin sorumluluklarının bulunmadığı ve kusur oranın yerinde olmadığı yönündeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, omut olayın özellikleri, ülkenin sosyo ekonomik koşulları, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın amacı, kapsamı, caydırıcılık uyandıracak miktarda olması gerekliliği ve tüm dava dosyası kapsamı ve istinafa başvuran tarafın sıfatı dikkate alınmak sureti ile manevi tazminat miktarına yönelik stinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, her ne kadar davalı vekilinin cevap ve ıslah dilekçesine karşı ileri sürdüğü zamanaşımı defi yasal süresinde ise de; trafik iş kazası tarihinin 11.02.2012 olduğu dikkate alındığında, davanın açıldığı 14.01.2016 ve ıslah talebinde bulunulan 13.03.2017 tarihleri itibariyle zamanaşımı süresinin geçmesinin söz konusu olmadığı belirgin olduğundan aksi yöndeki istinaf başvuru sebep ve gerekçesinin de yerinde olmadığı, davalı şirket vekili davacının bir kısım zararını karşıladığı gerekçesiyle sorumluluktan kurtulduğunun kabul edilmesi gerektiğini iddia etmiş ise de, dosya içinde ifa amacı taşıyan bir ödeme ispatı söz konusu olmayıp, soyut iddia dışında somut bir delil sunulmadığından bu yönündeki istinaf sebebine de itibar edilmediği, meblağ sigortası olan koltuk sigortasında yolcunun ölümü halinde poliçedeki meblağın tamamı miras payları oranında mirasçılara eksiksiz ödendiği, mirasçı olmayan “destekten yoksun kalanlar” koltuk sigortasından yararlanamadığı, mirasçılar arasında ayrıca destekten yoksun kalanlar varsa, koltuk sigortasından paylarına düşen miktarın dışında ve bundan ayrı olarak, destekten yoksun kalma zararları için öteki sorumluluk sigortalarına başvurabilecekleri veya taşımacıya karşı dava açabilecekleri, koltuk sigortasından aldıkları sigorta bedeli hiçbir zaman ve hiçbir biçimde destekten yoksun kalma tazminatından indirilemeyeceğinden İhbar Olunan .... Sigorta AŞ'nin karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi kapsamında murislerinin ölümü nedeniyle davacılara yaptığı 150.000,00 TL'lik ödeme yönüyle, ferdi kaza sigortası sözleşmesi uyarınca yolcunun ölümü halinde, sigortacı bir meblağ sigortası bedeli olan ölüm tazminatını can sigortası ilkeleri uyarınca aynen öleninin yasal mirasçılarına ödemekle yükümlü olduğu, bu nedenle ferdi kaza koltuk sigortası poliçesi kapsamında davacılara ödenen 150.000,00 TL’nin destekten yoksun kalma tazminatından indirilemeyeceği dikkate alınarak bu yöne ilişkin istinaf itirazlarının da yerinde olmadığı, davanın...Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilerek yargılama yapıldığı, dava ihbar edilen 3. kişinin davada taraf sıfatı kazanamayacağı, leh ya da aleyhine hüküm tesis edilemeyeceği bu nedenle de Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu gerekçeleriyle davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; zorunlu koltuk sigortasından ödenen 150.000,00 TL'nin tazminat alacağından tenzili gerektiğini söz konusu ödemelerin müvekkiline rücu edilebildiğini, davanın zamanaşımından reddi gerektiğini, SGK ve sigorta ödemeleri ile alacağın karşılandığını açılan davanın iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu, ilk davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği son ikame edilen dava tarihinden itibaren de faize hükmedilmesi gerektiğini, tazminat alacaklarından hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının eş ve çocuklarının manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı kanunun 110 uncu maddesidir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleridir. " İşletenin sorumluluğu açısından" 2918 sayılı Kanun'un 85 ila 90 ıncı madde hükümleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile kaza tarihinde yürürlükte bulunan İş Sağlığı ve Güvenliği Tüzüğü hükümleridir.

3. Değerlendirme
A) Davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacılardan..., ... lehlerine hükmedilen maddi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. İlk Derece Mahkemesinin 08.05.2017 tarihli kararıyla davacı Kenan lehine 8.221,13 TL ve davacı Sezer lehine 363,75 TL maddi tazminatlara hükmedildiği kararın davalı şirket vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 24.02.2020 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, maddi tazminat hükümlerinin birbirinden ve davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminat hükmünden ve açıkça temyiz edilmeyen manevi tazminat hükümlerinden ayrı olarak Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 72.070,00 TL'lik kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla davalı şirket vekilinin iş bu hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

B) Davalı ... Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında yapılan ödmenin 6098 sayılı TBK'nun 55 inci maddesi kapsamında tazminat alacağından indirilmesi mümkün ödeme niteliğinde olmadığı ve davalı vekilinin anılan tespite ve diğer hususlara yönelik itirazlarının istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu hususları da dikkate alınarak, temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı şirket vekilinin anılan hükme yönelik temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı...Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacılardan..., ... lehlerine hükmedilen maddi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarını miktardan REDDİNE,

2. Davalı ... Turizm Sey. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddiyle bu hükme ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Aşağıda dökümü yapılan bakiye karar harcının davalı şirket vekilinden tahsiline,

4. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.04.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.