YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2020/3895 E.  ,  2024/3809 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/1292 E., 2019/231 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2015/815 E., 2017/726 K.

Taraflar arasındaki davacıya bağlanan yaşlılık aylığı miktarının yeniden belirlenmesi gerektiğinin tespiti ve farklarının davalı Kurumdan tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf isteminin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesiyle, davacının Bağ-Kur emeklisi olarak kurumdan aylık aldığını, emsallerine göre aldığı aylığın düşük olduğunu, yüksekten prim ödediğini ancak karşılığı aylık ödenmediğini ileri sürerek davacının eksik aylığının ve alması gereken aylık tutarının tesbiti ile emsalleri seviyesine çıkarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı hakkında kendisince yapılan işlemlerin yasaya ve hukuka uygun olduğunu, davacının aylığında eksik hesaplanmış bir miktar olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bağ-Kur sigortalıları yönünden; davacı gibi 4447 sayılı Kanun'un yürürlüğünden önce ve sonra sigortalı olanların aylığı ise 1479 sayılı Kanun'a 4447 sayılı Kanun ile eklenen geçici 11 inci madde gereği hesaplanacak olup;
“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlara
bağlanacak yaşlılık aylığı;
a)Sigortalının, aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınarak, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce bulunduğu gelir basamağının aylık başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir tablosundaki değeri üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanan aylığının, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sigortalılık süresinin toplam sigortalılık süresine orantılı olarak hesaplanan tutarı ile
b)Sigortalının, bu Kanunun yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi arasında aylar itibariyle prim ödediği gelir basamaklarının bu basamaklardaki prim ödeme süreleri de dikkate alınarak, aylık başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir basamakları üzerinden hesaplanacak ağırlıklı ortalamasının, aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınmak suretiyle bu Kanunun 36 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre bulunacak aylık bağlama oranı üzerinden hesaplanan aylığın, bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra geçen sigortalılık süresinin toplam sigortalılık süresine orantılı olarak hesaplanan tutarı,
Toplamıdır. Bu şekilde hesaplanan aylık, bu Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre artırılır”. Hükmüne amirdir.

1479 sayılı Kanunda 4447 sayılı Kanundan önce aylık bağlama oranı Kanun'un 36 ncı maddesinde %70 baz puan olarak belirlenmiş olup, 25 tam yıldan eksik her yıl için 1 puan indirileceği, kadın ise 50, erkek ise 55 yaşın üstü her yaş için 1 puan ekleneceği öngörülmüştür.

4447 sayılı Kanuna göre ise aylık bağlam oranı tam yıl esasına göre, ilk on yılın her bir yılı için 3,5, bakiye on beş yılın her bir yılı için 2, 25 yıldan fazla her bir yıl için 1,5 puan ekleneceği belirtilmiştir.
Değerlendirme :
Yukarıda bahsedilen hükümler doğrultusunda davacının aylığı üç ayrı dönem olarak hesaplanmaktadır.
1.dönem 31.12.1999 tarihli aylık ki buna A1 aylığı,
2.dönem 01.01.2000 - 30.09.2008 dönemi ile ilgili aylık ki buna A2 aylığı,
3.dönem ise 5510 sayılı yasanın yürürlük tarihi 01.10.2008 ile tahsis talep tarihi arası aylık ki buna da B aylığı tanımlaması yapılarak işlemler yapılacaktır.

A1 aylığı kişinin 4447 sayılı Kanun ile değişmeden önceki hükümlere göre 31.12.1999 kadar olan hizmet süresi nazara alınarak 1479 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesi uyarınca hesaplanan kısmi aylıktır. (5510 sayılı Kanun Geçici 2 madde yollaması nedeniyle 1479 sayılı Kanun Geçici 11 inci madde (a) bendi)
A2 aylığı ise kişinin 01.10.2000 - 30.09.2008 arası hizmeti ve ödenen primlerin ait olduğu basamakların karşılığı gelir üzerinden belirlenen ağırlıklı ortalama esasına göre hesaplanan aylıktır(5510 sayılı yasa Geçici 2 madde yollaması nedeniyle 1479 sayılı Kanun Geçici 11 inci madde (ö) bendi) B aylığı ise kişinin 01.10.2008 sonrası hizmetine tekabül eden 5510 sayılı Kanunda yer alan hükümlere göre aylığının hesabıdır.

Yapılan yargılama sonucu tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının Bağ-Kur emeklisi olarak kurumdan aylık aldığını, emsallerine göre aldığı aylığın düşük olduğunu, yüksekten prim ödediğini ancak karşılığı aylık ödenmediğini ileri sürerek davacının eksik aylığının ve alması gereken aylık tutarının tesbiti ile emsalleri seviyesine çıkarılmasına karar verilmesini talep ettiği, bilirkişi tarafından mahkememizce kabul edilen yukarıdaki olgular doğrultusunda mevzuata uygun hesaplama yapıldığı ve davacının aylığının hesap ve ödenmesinde bir hata olmadığı belirlenmiş olmakla iş bu davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
İstinaf başvurusunda bulunan davacı, kendisi hakkında, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile karar verildiğini, belirterek, aksi yöndeki mahkeme kararının kaldırılması amacıyla istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir..."

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı, kendisi hakkında redde dair verilen kararın, usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, aksi yöndeki mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı hakkında davalı kurumca bağlanan ve ödenen yaşlılık aylığında hesaplama hatası ile eksik ödemenin olup olmadığı hususundadır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 2 nci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.